II SA/Ol 398/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Marzenna Glabas (spr.) Katarzyna Matczak Grzegorz Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r., sprawy ze skargi E. S. - następcy prawnego skarżącego T. S. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia 26 kwietnia 1991 r., Nr "[...]" nakazał T. S. wstrzymać w trybie natychmiastowym roboty budowlane na budowie budynku gospodarczego, wykonywanego bez pozwolenia, w miejscowości P., gm. P., na działce nr 144 i wykonać rozbiórkę w/w budynku w terminie do dnia 24 maj a 1991 r. Po rozpatrzeniu odwołania T. S. Wojewoda S. decyzją z dnia 18 czerwca 1991 r., Nr "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyrokiem z dnia 15 października 1991 r., sygn. akt "[...]" Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał m.in., że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów art. 7, 75, 77 i 80 Kpa mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdził, iż jako materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał przepis art. 36 ust. l pkt l i 2 oraz art. 37 ust. l pkt l prawa budowlanego, natomiast niedopuszczalne jest łączne stosowanie tych przepisów. Wskazał ponadto, iż z dołączonego do akt sprawy wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego nie wynika, jakie jest przeznaczenie terenu, na którym znajduje się przedmiotowy obiekt. W związku z tym nie można w sposób niesporny stwierdzić, czy odnosi się do tego terenu powołany przez organ i zawarty w wypisie z tego planu zakaz zabudowy. Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia 28 grudnia 1992 r., Nr "[...]" nakazał T. S. rozebranie budynku gospodarczego w terminie do dnia 15 września 1993 r., wskazując w uzasadnieniu, że wzniesiony w 1991 r. budynek usytuowany jest w odległości około 20 m od brzegu jeziora G. niezgodnie z obowiązującym w 1991 r. planem przestrzennego zagospodarowania gminy P. W obecnym planie teren ten oznaczony jest symbolem RL - istniejące lasy i użytki zielone znajdujące się na terenach bezpośredniej ochrony jeziora G. z przeznaczeniem do zalesienia. W złożonym odwołaniu T. S. zarzucił, iż decyzja została wydana na podstawie dowolnej interpretacji zapisu w planie przestrzennego zagospodarowania gminy P. dotyczącego budynku gospodarczego wybudowanego przez odwołującego się na działce nr 144/2 i z naruszeniem zasady przewidzianej w art. 7 Kpa. Stwierdził, iż wybudowania budynku na podstawie wydanego pozwolenia na budowę, następnie uchylonego, nie można traktować jak samowoli budowlanej. Wskazał na bezczynność Kierownika Urzędu Rejonowego w W. po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podniósł, iż został pisemnie zapewniony przez Wójta Gminy P. o możliwości legalizacji obiektu, natomiast po upływie sześciu miesięcy otrzymał decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Zarzucił, że w świetle zapisu w planie przestrzennego zagospodarowania gminy P. wydana decyzja jest niezgodna z prawem. Wojewoda S. decyzją z dnia 22 lutego 1993 r., Nr "[...]" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, iż ponowna analiza rysunku planu zagospodarowania przestrzennego gminy P., zatwierdzonego uchwałą nr "[...]" Gminnej Rady Narodowej w P. z dnia 28 czerwca 1985 r., obowiązującego w czasie budowy, jednoznacznie wskazuje, że działka nr 144/2 we wsi P. przeznaczona jest pod uprawy polowe i ogrodnicze, a w świetle zapisu tekstu planu nie jest przeznaczona pod zabudowę. Działka ta może być użytkowana tylko rolniczo, bez możliwości jej zabudowy. Nowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy P., zatwierdzony przez Radę Gminy w P. uchwałą Nr "[...]" z dnia 16 czerwca 1992 r. nie dopuszcza możliwości adaptacji wzniesionego samowolnie na działce nr 144/2 budynku. Inwestor w żadnym stadium postępowania nie starał się o uzyskanie pozwolenia na budowę. Pomimo jego braku zakończył budowę spornego obiektu oraz bez uzyskania pozwolenia wybudował m.in. szopę i maszt radiotelefonu. W złożonej skardze T. S. przytacza argumenty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wszystkie argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując powyższą sprawę miał wątpliwości dotyczące przeznaczenia działki nr 144/2 w P., w czasie wydania decyzji Wojewody S. o unieważnieniu pozwolenia na budowę, budowa ta była w stanie początkowym, wszelkie dalsze roboty prowadzone były bezprawnie, mimo świadomości skarżącego co do takiego ich charakteru, zaktualizowany plan zagospodarowania przestrzennego nie mógł zalegalizować samowoli budowlanej dokonanej przez skarżącego z uwagi na ewidentną sprzeczność tej budowy z zasadami ochrony krajobrazu zawartymi w art. 39 i art. 73 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr 3, póz. 6 z późn. zm.), skarżący nigdy nie występował do właściwego organu o pozwolenie na budowę spornego obiektu oraz ocenił, że jest to obiekt o głównej funkcji letniskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § l i art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. W toku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym skarżący zmarł i w jego miejsce wstąpiła do postępowania jako następca prawny wdowa E. S. Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu z innych przyczyn, niż wskazane w skardze. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest prawidłowość decyzji o nakazie rozbiórki. Jej materialnoprawną podstawę stanowił art. 37 ust. l pkt l ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, póz. 229 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy obu instancji. Zgodnie z powołanym przepisem obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Wskazać należy, że przepisy Prawa budowlanego regulujące kwestię likwidacji samowoli budowlanych mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących. Ustalenie zaistnienia przesłanek określonych cytowanym przepisem obliguje właściwy organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. W niniejszej sprawie podstawę wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach "samowoli budowlanej" stanowił fakt wybudowania tego obiektu na terenie, który zgodnie z planem przestrzennego zagospodarowania gminy P. nie był przeznaczony pod zabudowę oraz stwierdzenie niedopełnienia przez inwestora wymogu uzyskania pozwolenia na budowę. W zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że wzniesiony w 1991 r. budynek usytuowany jest w odległości około 20 m od brzegu jeziora G. niezgodnie z obowiązującym w 1991 r. planem zagospodarowania przestrzennego gminy P., zatwierdzonym uchwałą Gminnej Rady Narodowej nr "[...]" z dnia 28 czerwca 1985 r. Wskazał, że treść rozdziału 3 ppkt 3 lit. a wyłącza możliwość lokalizowania i realizowania nowej zabudowy zagrodowej lub ogrodniczej w pasie 150 m wokół wszystkich jezior na terenie gminy. Natomiast w planie zatwierdzonym przez Radę Gminy w P. uchwałą nr "[...]" z dnia 16 czerwca 1992 r. zamieszczono zakaz trwałej adaptacji samowolnie wzniesionego budynku na działce nr 144/2. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję w aspekcie zgodności z cytowanym przepisem stwierdza, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, wbrew stanowisku organu odwoławczego, nie pozwala na przyjęcie, iż spełnione zostały wszystkie wymogi uzasadniające dokonanie oceny legalności decyzji nakazującej rozbiórkę. Przede wszystkim należy zauważyć, że dołączony do akt - jako fragment wyrysu z planu zagospodarowania przestrzennego - dokument uniemożliwia weryfikację ustaleń organów obu instancji, w przedmiocie wybudowania przez skarżącego spornego obiektu na terenie przeznaczonym pod uprawy polowe i rolne. Dokumenty przesłane do Sądu (wypis i wyrys z Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy P. uchwalonego w dniu 28 czerwca 1985 r. oraz wypis i wyrys z Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Gminy P. uchwalonego w dniu 16 czerwca 1992 r.) są na tyle nieczytelne, że nie wynika z ich treści, w jakiej odległości od jeziora został usytuowany sporny budynek, a przede wszystkim czy nie jest on posadowiony na terenie oznaczonym kolorem niebieskim i symbolem UT (turystyka i wypoczynek) na załączonym do akt załączniku graficznym do planu. Stąd też wobec zaistnienia ww. braków w materiale dowodowym uznać należy, iż w aktualnym stanie sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, iż zostały wyczerpane przesłanki z art. 37 ust. l pkt l cyt. ustawy, zwłaszcza co do przeznaczenia terenu, na którym znajduje się budynek skarżącego. Podkreślić należy, że plan miejscowy upoważnia jedynie do takiego rozstrzygnięcia, jakie wyraźnie wynika z jego treści graficznej i tekstowej. Wszelka rozszerzająca wykładnia ustaleń planu miejscowego na niekorzyść właścicieli nieruchomości byłaby sprzeczna z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności i stanowiłaby rażące naruszenie ustaleń tego planu oraz art. 37 Prawa budowlanego. (Tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11.06.1999r.,IVSA295/96) Reasumując Sąd stwierdza, iż w sprawie brak jest dostatecznych podstaw dowodowych, pozwalających na rozstrzygnięcie o prawidłowości zaskarżonej decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ precyzyjnie wyjaśni i udokumentuje jakie jest przeznaczenie terenu, na którym obiekt został wybudowany oraz czy terenu tego dotyczy zakaz zabudowy wynikający z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dołączając do akt czytelny wypis z tego planu oraz dokładny załącznik graficzny. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku oraz z mocy art. 152 tej ustawy orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.