II SA/Ol 399/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2023 r. sprawy ze skargi P. M. na czynność Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 13 kwietnia 2023 r., nr WIOŚ-I.7024.1.19.2023.eg w przedmiocie przekazania zawiadomienia według właściwości postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 (dwieście) zł. Pismem z 7 kwietnia 2023 r. P. M. (dalej jako: "skarżący") zawiadomił Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej jako: "organ"), że Gmina Miejska odprowadza wody opadowe lub roztopowe do zbiornika "Marzyńsko" bez pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący podał, że decyzja Dyrektora Zlewni w Toruniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 10 maja 2019 r. (znak: GD.ZUZ5.421.418.2018.JL) obejmuje wyłącznie odprowadzanie wód nadmiarowych z zalewiska "Marzyńsko" do rowu melioracyjnego. Skarżący wskazał, że niniejsze zawiadomienie należy traktować jako zawiadomienie o możliwości popełnienia wykroczenia, o którym mowa w art. 476 ust. 1 ustawy - Prawo wodne. Pismem z 13 kwietnia 2023 r., nr WIOŚ-I.7024.1.19.2023.eg, organ, działając na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 poz. 2000 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), przekazał ww. zawiadomienie według właściwości Dyrektorowi Zarządu Zlewni w Toruniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zawiadomienie dotyczy braku uregulowań formalnoprawnych w wymienionej decyzji, w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych, ujmowanych w system kanalizacji zbiorczej miejskiej do zbiornika "Marzyńsko" w Iławie. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 335 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne kontrolę gospodarowania wodami wykonują Wody Polskie. Jednocześnie zgodnie z art. 343 pkt 6 tej ustawy, jeżeli w toku kontroli zostanie ustalone, że zakład działa bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, właściwy organ Wód Polskich może, w drodze decyzji, zakazać korzystania z wód. Powyższe pismo organ przesłał do wiadomości skarżącemu. W dniu 27 kwietnia 2023 r. skarżący, powołując się na art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie czynność przekazania zawiadomienia, domagając się uchylenia tej czynności. Zarzucił organowi naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, które skutkowało błędnym uznaniem, że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 65 § 1 k.p.a. Wskazał, że Inspekcja Ochrony Środowiska jest powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny środowiska (art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska). Zgodnie z art. 10b ust. 1 tej ustawy w przypadku powzięcia uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przeciwko środowisku określonego w art. 182, art. 183 lub art. 186 Kodeksu karnego lub wykroczeń przeciwko środowisku określonych w przepisach odrębnych, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, wojewódzki inspektor ochrony środowiska lub upoważnieni inspektorzy Inspekcji Ochrony Środowiska mogą podjąć czynności, o których mowa w ust. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądami administracyjnymi badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Powyżej przytoczone przepisy wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Kwestionowane skargą pismo organu o przekazaniu według właściwości zawiadomienia skarżącego nie należy do żadnej z wyżej wymienionych zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działania administracji publicznej. Zastosowany przez organ art. 65 § 1 k.p.a. stanowi, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Z treści powyższego przepisu wynika, iż przekazanie podania organowi właściwemu następuje w formie czynności materialno-technicznej, o podjęciu której organ ma obowiązek zawiadomić wnoszącego podanie i która nie podlega zaskarżeniu. W szczególności zaskarżonej czynności nie można zaliczyć do form działania, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przekazanie podania według właściwości na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. nie ustala, nie stwierdza ani nie potwierdza uprawnień bądź obowiązków strony wynikających z przepisów prawa. Przekazanie takie nie jest zatem "innym aktem lub czynnością" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sam art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wyraźnie wyłącza z zakresu stosowania tego przepisu akty lub czynności podjęte w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. Przekazanie pisma według właściwości stanowi czynność procesową, która może być kwestionowana wyłącznie przez organ, któremu sprawa została przekazana przez zainicjowanie sporu o właściwość (art. 22 § 1 k.p.a.). Co do zasady organ, któremu została przekazana sprawa, jest tym przekazaniem związany. W związku z tym wnoszącemu podanie nie przysługuje skarga na przekazanie tego podania do rozpatrzenia innemu organowi. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że poza zakresem kognicji sądu administracyjnego pozostaje czynność przekazania podania według właściwości, gdyż nie jest ona ani rozstrzygnięciem indywidualnym mającym postać decyzji administracyjnej lub postanowienia, ani też nie może być kwalifikowana jako inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 38/12; z 17 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 1545/14 oraz z 19 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 1040/16, a także postanowienia WSA w Olsztynie z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 230/19 oraz z 25 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 339/22, orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, przedmiot zaskarżenia nie należy do właściwości sądu administracyjnego i z tego powodu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga podlegała odrzuceniu. O zwrocie uiszczonego wpisu w kwocie 200 zł Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.