II SA/Ol 4/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Protokolant sekretarz sądowy Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewódzkiego Zespołu Do Spraw Orzekania o Niepełnoprawności z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności - wznowienia postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]"r. Powiatowy Zespól ds. Orzekania o Niepełnosprawności odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej w sprawie dotyczącej wznowienia - z wniosku J M - postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia "[...]"r. W uzasadnieniu podano, że Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w E na posiedzeniu w dniu "[...]"r. wydał orzeczenie o zaliczeniu J M do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, wskazując że początku niepełnosprawności "nie da się ustalić." Wnioskiem dnia "[...]"r. J M zwróciła się o zmianę daty początku niepełnosprawności z "nie da się ustalić" na "od "[...]"r.", dołączając zaświadczenie lekarskie z dnia "[...]"r. Mając na względzie fakt, że zaświadczenie to stanowi nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania orzeczenia nieznaną Zespołowi, postępowanie zostało wznowione na podstawie 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podano, że z analizy złożonej dokumentacji medycznej oraz zaświadczenia lekarskiego nie można jednoznacznie stwierdzić, iż obecnie istniejące schorzenia, kwalifikujące zainteresowaną do znacznego stopnia niepełnosprawności na okres trwały, w roku "[...]" dawały przesłanki do ustalenia niepełnoprawności. Wskazano, że zaświadczenie lekarza medycyny pracy z "[...]"r. kwalifikowało J M do podjęcia pracy w charakterze operatora suwnicy, co wymagało szczególnie dobrego stanu zdrowia. W związku z tym stwierdzono, że brak jest przesłanek do zmiany pkt IV w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności z dnia "[...]"r. Ustalono również, iż nowe okoliczności, które zostały przedstawione organowi w dniu "[...]"r., jak i wniosek o zmianę wskazania dotyczącego prawa do zamieszkania w oddzielnym pokoju nie mogły być znane w dniu wydania decyzji. Natomiast dokumentacja medyczna z "[...]"r. potwierdza aktualny stan zdrowia J M i nie stanowi przedmiotu postępowania wznowieniowego. Od decyzji tej odwołała się J M, domagając się jej zmiany i ustalenia, że stopień niepełnosprawności trwa od "[...]"r., uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa do zamieszkania w oddzielnym pokoju, ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, dopuszczenia dowodu z zaświadczenia lekarskiego specjalisty urologa potwierdzającego fakt posiadania dokumentacji medycznej od "[...]"r., dopuszczenia dowodu z opinii biegłych lub powołania konsylium lekarskiego z udziałem biegłych. Podniosła, że organ I instancji winien zastosować się do zaleceń organu odwoławczego zawartych w decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia "[...]"r., w której nakazano ponowne rozpoznanie sprawy, a nie wznowienie postępowania. Podała, że stwierdzone przez organ schorzenia występują u odwołującej się od "[...]"r., a zatem da się ustalić, od kiedy trwają będące przyczyną niepełnosprawności. Ponadto zarzuciła, że organ I instancji pominął inne schorzenia, które występują co najmniej od dnia "[...]"r., co potwierdza znajdująca się w aktach dokumentacja medyczna. Zdaniem odwołującej się można stwierdzić ponad wszelką wątpliwość, że obecnie występujące u skarżącej schorzenia występują co najmniej od dnia "[...]"r., gdyż karta zdrowia jest zbiorem opinii i zapisów lekarskich znajdujących się w przychodni przy miejscu pracy skarżącej gromadzonych przez okres pracy oraz wcześniejszej dokumentacji z lat dziecięcych do czasu wydania karty zdrowia. Z zapisów tych tego wynika, że stan chorobowy wystąpił dużo wcześniej niż przed dniem "[...]"r. Odnosząc się do zawartego w decyzji stwierdzenia, że brak przeciwwskazań do pracy w charakterze suwnicowej świadczył o dobrym stanie zdrowia odwołującej się wskazano, że z karty zdrowia wynika, że w dacie "[...]"r. stwierdzono przebyte choroby, co zostało przez organ uznane w decyzji, ale nie wyjaśniono przyczyn kwestionowania daty ich powstania. Zarzucono, że organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający, dlaczego nowe okoliczności, przedstawione organowi dodatkowo w dniu "[...]"r. nie mogły być przeanalizowane i uwzględnione przy ponownym rozpoznaniu sprawy oraz dlaczego nie jest przedmiotem postępowania wniosek o przyznanie prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Decyzją z dnia "[...]"r. Wojewódzki Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności uchylił orzeczenie o stopniu niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia "[...]"r. w części dotyczącej pkt IV i orzekł, że "Niepełnosprawność istnieje od – "[...]"r." W uzasadnieniu decyzji podano, że z treści wniosku strony w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia "[...]"r. wynika, iż głównym celem osoby zainteresowanej była m.in. zmiana w zakresie wydania orzeczenia zmieniającego punkt IV orzeczenia z "nie da się ustalić" na datę od "[...]" roku. Wskazano, że w sprawach nieunormowanych przepisami art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych odsyła m. in. do Kodeksu postępowania administracyjnego. Podano, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wskazano, że w toku postępowania wznowieniowego organ nie dokonuje ponownej oceny zebranego uprzednio w sprawie materiału dowodowego. Strona wskazuje, jakie w jej ocenie zaistniały przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania, a organ obowiązany jest do zbadania wyłącznie, czy te przyczyny zaistniały, a jeżeli tak, jaki wpływ miały na wynik sprawy już raz rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Przy czym przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Organ odwoławczy stwierdził, iż w "[...]"r. kamica nerkowa spowodowała wodonercze i całkowite zniszczenie nerki lewej, a w związku z tym w dniu "[...]"r. J M była osobą niepełnosprawną, lecz niepełnosprawność ta nie wykluczała orzeczenia zdolności do pracy na stanowisku suwnicowej. W ocenie organu odwoławczego przebieg schorzenia i dokumentacja medyczna zgromadzona w aktach sprawy dają podstawę do ustalenia, że niepełnosprawność istnieje od "[...]"r., czyli od wpisu dokonanego w karcie zdrowia. Nie oznacza to, że na tamten czas zainteresowana była osobą niepełnosprawną w takim stopniu jak obecnie. Wobec powyższego organ uznał za zasadne wydanie decyzji uchylającej decyzję dotychczasową, gdyż stwierdził przesłanki, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odnosząc się do kwestii nieuwzględnienia wniosku o przyznanie prawa do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju oraz mając na względzie treść pisma procesowego wyjaśniono, iż w trakcie trybu wznowieniowego brane były pod uwagę dokumenty dostarczone przez stronę, które wyszły na jaw i które nie były znane organowi w dniu wydania decyzji tj. "[...]"r. Takim dokumentem jest karta zdrowia z "[...]"r. Natomiast dokumenty medyczne dostarczone przez stronę w trakcie postępowania wznowieniowego zostały wytworzone po dniu wydania decyzji przez organ, a tym samym okoliczność ta nie może stanowić przedmiotu postępowania w trybie wznowieniowym. Na powyższą decyzję skargę w imieniu J M wniósł jej syn - P M, kwestionując pkt IV tej decyzji, w której orzeczono, że niepełnosprawność J M istnieje od "[...]"r. Zażądał jej zmiany i ustalenia, że stopień niepełnosprawności trwa od dzieciństwa, tj. co najmniej od 16 roku życia, ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, dopuszczenia dowodu z opinii biegłych, względnie powołania konsylium lekarskiego z udziałem biegłych. Ponownie przytoczył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wskazując że wbrew opinii organu można stwierdzić ponad wszelką wątpliwość, że obecnie występujące u skarżącej schorzenia występowały dużo wcześniej niż od dnia "[...]"r., tj. co najmniej od 16 roku życia lub wczesnego dzieciństwa. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wniósł o odrzucenie skargi wniesionej przez pełnomocnika strony - P M - z uwagi na fakt, iż w dniu "[...]"r., strona postępowania - J M - zmarła, skutkiem czego pełnomocnictwo wygasło. Podano, że informacja ta została potwierdzona pismem z Urzędu Stanu Cywilnego znajdującym się w aktach sprawy. Jednocześnie wyjaśniono, że mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy nie znajduje podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji z uwagi na brak dokumentacji medycznej, która jednoznacznie wskazywałaby, iż niepełnosprawność J M powstała przed 16 rokiem życia. Wskazano ponadto, że wszystkie czynności procesowe podejmowane przez pełnomocnika strony zostały dokonane po śmierci J M. W odpowiedzi na zarządzenie Sądu z dnia 10 stycznia 2017r. skarżący poinformował, że przedmiotową skargę wnosi w imieniu własnym. Podał, że jego interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej decyzji wynika z faktu, że decyzja ta pomija wynikającą z dokumentacji medycznej datę, od której co najmniej stwierdza się powstanie (istnienie) chorób przyczyniających się do zaliczenia jego matki, J M w poczet osób niepełnosprawnych. Wskazał, że prawidłowe ustalenie w decyzji daty powstania schorzenia miało i ma nadal wpływ na wysokość otrzymywanych przez niego świadczeń - zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania stałej opieki nad 85 letnią schorowaną matką. Podał, że do chwili śmierci matki, czyli do dnia "[....]"r. otrzymywał świadczenie w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego w wysokości "[...]" złotych miesięcznie, a ustalenie, że jej stan chorobowy powstał co najmniej w 16 roku życia powodowałoby przyznanie mu świadczenia w wysokości "[...]" złotych miesięcznie. Zarzucił ponadto, że przewlekłość prowadzonych przez organy postępowań spowodowała to, że jego matka w toku postępowania zmarła z powodu schorzeń wskazanych w dokumentacji medycznej, na które cierpiała od dziecka. Zatem uwzględnienie jego racji spowoduje, że należne mu świadczenie w zwiększonej kwocie właściwy organ winien mu wypłacić od "[...]"r. do chwili śmierci matki, to jest do "[...]" roku. Pismem z dnia 20 kwietnia 2017r. skarżący wniósł o odwołanie wyznaczonego terminu rozprawy i odroczenie terminu rozprawy do czasu zakończenia postepowania przed Prezydentem E w sprawie ustalenia uprawnienia do zasiłku opiekuńczego w zwiększonej kwocie z uwagi na ustalenie trwania niepełnosprawności J M od "[...]"r., co w opinii skarżącego ma bezpośredni wpływ na postepowanie toczące się przed Sądem. Postanowieniem Sądu wydanym na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017r. oddalono wniosek skarżącego o odroczenie terminu rozprawy do czasu zakończenia postępowania przed Prezydentem E. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednakże Sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem tylko w przypadku wniesienia skargi przez podmiot uprawniony do jej wniesienia. Zgodnie zaś z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych inny osób, jeśli brała udział w postepowaniu administracyjnym. Zatem legitymacja do wniesienia skargi oparta jest na kryterium posiadania interesu prawnego, co oznacza, że akt, czynność, bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (materialnego, procesowego). Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie prawo administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2001, s. 357). Podkreślić należy, że pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Mieć interes prawny to coś więcej niż mieć interes faktyczny w sprawie. Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych. Natomiast z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. W związku z tym stwierdzić należy, że mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (postanowienie NSA z dnia 18 maja 2012r., sygn. akt II OZ 412/12, dostępne w Internecie). Opierając się na wykładni systemowej należy przyjąć tezę, zgodnie, z którą pojęcie "interes prawny" użyty w art. 50 § 1 p.p.s.a. obejmuje co do zasady swoim zakresem pojęcie interesu prawnego z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem interes prawny do wniesienia skargi będą miały przede wszystkim strony postępowania administracyjnego, w toku którego został wydany zaskarżony akt. Z drugiej strony sam fakt doręczenia podmiotowi zaskarżonej decyzji nie czyni go stroną postępowania. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja dotycząca zmiany – w trybie wznowieniowym - orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Jednakże jej adresatem nie jest skarżący, lecz jego matka, która zmarła przed wniesieniem skargi do tut. Sądu. Skarżący wezwany do wykazania interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej decyzji wskazał, że wynika on z faktu, że zaskarżona decyzja pomija wynikającą z dokumentacji medycznej datę, od której co najmniej stwierdza się powstanie chorób przyczyniających się do zaliczenia jego matki w poczet osób niepełnosprawnych, a prawidłowe ustalenie w decyzji daty powstania schorzenia miało i ma nadal wpływ na wysokość otrzymywanych przez niego świadczeń, tj. zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania stałej opieki nad matką. W ocenie Sądu okoliczności te nie świadczą o istnieniu interesu prawnego, a jedynie interesu faktycznego skarżącego Nie ulega bowiem wątpliwości, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dotyczy praw osobistych i nie podlega dziedziczeniu. Postępowanie w tym przedmiocie może się toczyć wyłącznie z wniosku i z udziałem osoby, której orzeczenie o niepełnosprawności dotyczy, co wynika przede wszystkim z treści art. 6b ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2016r. poz. 2046 ze zm.). Okoliczność, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności stanowiło jeden z warunków przyznania skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w żadnym wypadku nie daje mu prawa do występowania w charakterze strony w niniejszej sprawie. W związku z tym stwierdzić należy, że skarga została wywiedziona przez osobę, która nie ma legitymacji prawnej do występowania w niniejszej sprawie. Z tego względu skarga podlega oddaleniu. Wskazać także należy, że Sąd oddalił wniosek skarżącego o odroczenie terminu rozprawy do chwili podjęcia rozstrzygnięcia przez Prezydenta E w przedmiocie zasiłku dla opiekuna, z uwagi na brak podstaw prawnych do jego uwzględnienia. Zgodnie z art. 99 p.p.s.a. sąd może odroczyć posiedzenie tylko z ważnej przyczyny, a skarżący takiej przyczyny nie wskazał. Zaskarżona decyzja w żaden sposób nie jest uzależniona od treści rozstrzygnięcia w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego, czy też zasiłku pielęgnacyjnego. Ponadto rozstrzygnięcie w przedmiocie zasiłku dla opiekuna – z wyżej podanych względów – nie daje skarżącemu żadnych uprawnień do występowania w niniejszej sprawie. Zatem nie zaistniała ważna przyczyna, uzasadniająca odroczenie terminu rozprawy. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.