II SA/Ol 40/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2008 r. sprawy ze skargi Ł.P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne - oddala skargę. Komendant Miejski Policji, działając na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, decyzją z dnia "[...]" r. skierował L. P. na badania psychologiczne. W motywach tej decyzji organ wskazał, iż wymieniony kierowca od 18 lutego 2007 r. do 29 sierpnia 2007 r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad ruchu drogowego, przekraczając liczbę 24 punktów przypisanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Od powyższej decyzji L. P. złożył odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania argumentował, że przedmiotowe skierowanie jest następstwem wydania przez Starostę w dniu "[...]" r. dwóch decyzji, z których jedna dotyczyła zatrzymania mu prawa jazdy kategorii B, zaś druga skierowania go na egzamin praktyczny i teoretyczny w zakresie prawa jazdy kat. B. Zdaniem odwołującego się, skierowanie go na badania psychologiczne jest przedwczesne z uwagi na to, że wymienione powyżej decyzje Starosty, na skutek złożenia przez niego odwołania, nie są jeszcze decyzjami ostatecznymi. Komendant Wojewódzki Policji decyzją z "[...]" r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podniósł, iż zgodnie z regulacją zawartą w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz.U. z 2005 r. Nr 69, poz. 622), Komendant Miejski Policji był zobowiązany do skierowania na badania psychologiczne L. P., który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Wskazano także, iż przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie zawierają żadnych przypadków oraz uwarunkowań zwalniających stronę od poddania się takiemu badaniu, a tym samym nie dają możliwości wydania decyzji innej niż określona na wstępie. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi L. P., w której wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji jako sprzecznej z prawem i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi L. P. ponowił argumentację z odwołania co do braku podstaw skierowania go na badania psychologiczne przed uprawomocnieniem się postępowania dotyczącego kwestii otrzymania 24 punktów na podstawie art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Kolegium podniosło, iż umorzenie postępowania wykonawczego o leczenie odwykowe pozostaje bez wpływu na ocenę przesłanki związanej z powzięciem wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia kierowcy, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, co następuje. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wynik przeprowadzonej w tym zakresie kontroli nie daje podstaw do uwzględnienia skargi, albowiem organy administracji nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mającym, bądź mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną wydanych w rozpoznawanej sprawie decyzji stanowił art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z regulacją zawartą w tym przepisie badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów, otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Z uwagi na użyte w tym przepisie sformułowanie "podlega", nie powinno budzić wątpliwości, że ma on charakter bezwzględnie obowiązującego i nie daje organom kontroli ruchu drogowego uprawnień do uznaniowego traktowania i rozstrzygania o problematyce dotyczącej naruszania przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Oznacza to, że obligatoryjnemu badaniu psychologicznemu podlega osoba kierująca pojazdem silnikowym, która przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 cytowanej ustawy. Przepis ten upoważnia Policję do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu, przy czym określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 1 do 10 i wpisuje do tej ewidencji. Warunki i sposób prowadzenia przedmiotowej ewidencji oraz tryb występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.). W myśl § 4 ust. 1 tego rozporządzenia wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, jeżeli naruszenia zostaną stwierdzone prawomocnymi wyrokami sądów postanowieniami sądu o warunkowym umorzeniu postępowania lub mandatami karnymi. Wskazać także należy, iż stosownie do dyspozycji § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz.U. z 2005 r. Nr 69, poz. 622) osobie, o której mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne wydaje komendant powiatowy (miejski, rejonowy) Policji, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym (...) przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Analiza treści powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły w swych decyzjach, iż wobec przekroczenia przez L. P. liczby 24 punktów otrzymanych za wielokrotne naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, podlegał on badaniu psychologicznemu. Z akt sprawy wynika także, iż Komendant Miejski Policji skierował skarżącego na badania psychologiczne z zachowaniem terminu określonego w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że badanie psychologiczne kierującego pojazdem silnikowym, który przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest uzasadnione uporczywością naruszania przepisów ruchu drogowego, co może wskazywać na istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Profilaktycznie kierowca taki jest eliminowany z ruchu, gdyż jest mu zatrzymywane prawo jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. g ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zarzuty skargi zmierzające do wykazania, że w przypadku skarżącego przedwczesnym było skierowanie go na badania psychologiczne nie mają usprawiedliwionych podstaw. Brak jest bowiem uregulowań prawnych, które uzależniałyby skierowanie na badania psychologiczne osoby, o której mowa w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b cytowanej ustawy, od uprawomocnienia się wydanych przez starostę decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oraz skierowania na egzamin praktyczny i teoretyczny w zakresie prawa jazdy. Każda z tych decyzji wydawana jest bowiem w oparciu o samodzielną i niezależną podstawę prawną. Na marginesie należy wskazać, iż z treści art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym należy wywodzić, iż tylko organ Policji jest uprawniony zarówno do dokonywania wpisu przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i do ich usuwania. Przy czym czynności ewidencyjne mają charakter czynności materialno – technicznych, które mogą być przedmiotem odrębnej skargi do sądu administracyjnego. Jak bowiem zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK1087/05 (LEX nr 275433) strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się do organu o podjęcie określonego aktu i czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotowa sprawa nie dotyczyła jednak skargi na tego typu akt czy bezczynność, lecz skargi na skierowanie na badania psychologiczne w oparciu o art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Należy zatem stwierdzić, iż organ odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne. Skargę jako nieuzasadnioną należało więc oddalić na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.