II SA/Ol 400/21
WyrokWSA w Olsztynie2021-06-29
Skład orzekający: Adam Matuszak, Beata Jezielska, Piotr Chybicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opłatę stałą za pobór wód podziemnych należy obliczać na podstawie maksymalnego sekundowego wskaźnika poboru wody określonego w pozwoleniu wodnoprawnym, czy też na podstawie wskaźnika sekundowego wyliczonego z rocznego poboru wód?Ratio decidendi
Opłatę stałą za pobór wód podziemnych należy obliczać na podstawie maksymalnego sekundowego wskaźnika poboru wody określonego w pozwoleniu wodnoprawnym, zgodnie z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego. Pozwolenie wodnoprawne, które zostało zmienione w oparciu o aktualnie obowiązujące Prawo wodne, jednoznacznie określa wskaźnik poboru wody w m³/s, co koresponduje z przepisem uzależniającym wysokość opłaty stałej od maksymalnej ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia. Przepisy te wzajemnie się uzupełniają, tworząc konkretną i jednoznaczną normę prawną, która wyklucza przeliczanie poszczególnych wskaźników na wspólny wskaźnik.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która ustaliła opłatę stałą za pobór wód podziemnych. Spółka kwestionowała sposób naliczenia opłaty, argumentując, że organ powinien był zastosować wskaźnik sekundowy wyliczony z rocznego poboru wód, a nie maksymalny sekundowy wskaźnik poboru. Ponadto skarżąca podniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i Prawa wodnego, w tym błędnego zastosowania rozporządzenia w sprawie opłat.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie opłaty za pobór wód podziemnych oddala skargę.
Informacją roczną z "[...]"r., nr "[...]" , Dyrektor Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie "[...]" (dalej jako: organ), na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r. poz. 310 ze zm., dalej jako: P.w.) w związku z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym przez "[...]"decyzją z "[...]"r. ze zmianami, ustalił Spółce A. "[...]" (dalej jako: Spółka lub skarżąca) za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. opłatę stałą w wysokości: 3.833 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia ""[...]"". Podano, że opłata została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 2 P.w. jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 zł na dobę za 1 m³/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnej ilości wód podziemnych, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w ilości 0,021 m³/s.
Spółka złożyła reklamację dotyczącą naliczonej opłaty. Wskazała, że organ określił wysokość spornej opłaty, opierając się na wskaźniku maksymalnej sekundowej ilości wód, podczas gdy Spółka nie może stale i przez cały czas wykorzystywać maksymalnej sekundowej wartości, gdyż przekroczona zostanie wartość dobowa i roczna ustalona
w przedmiotowym pozwoleniu. Podniesiono, że w art. 271 ust. 2 P.w. ustawodawca nie wskazał wprost, który z powyższych parametrów zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym (sekundowy, dobowy czy roczny) winien zostać użyty w celu wyliczenia opłaty stałej. Wskazano, że opłata stała określana jest w wymiarze rocznym, stąd logiczną i znajdującą językowe uzasadnienie jest taka wykładnia art. 271 ust. 2 P.w., zgodnie z którą dla ustalenia opłaty należy zastosować wskaźnik sekundowy, wyliczony z dopuszczalnego
w pozwoleniu wodnoprawnym poboru rocznego. Ten właśnie wskaźnik odzwierciedla rzeczywistą dopuszczalną, a zatem legalną, ilość pobieranej wody w skali roku, której może dokonać Spółka. Podano, że przy zastosowaniu wskaźnika sekundowego wyliczonego z Q rocznego wynoszącego 0,013 m³/s opłata stała wyniosłaby 2.373 zł
(500 zł x 365 x 0,013 m³/s). Jednocześnie podniesiono, że organ, mimo braku jednoznacznego stanowiska ustawodawcy, wbrew dyspozycji art. 7a § 1 k.p.a., nie rozstrzygnął istniejących wątpliwości interpretacyjnych przepisu art. 271 ust. 2 P.w. na korzyść strony zobowiązanej do wniesienia opłaty. W związku z powyższym, wniesiono
o ponowne naliczenie rocznej opłaty stałej w oparciu o wskaźnik sekundowy, wynikający
z przeliczenia Q rocznego dopuszczalnego poboru wody.
Decyzją z "[...]"r. organ, na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271
ust. 2, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 P.w., określił Spółce za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. opłatę stałą w wysokości 3.833 zł za pobór wód podziemnych z ujęcia "[...]"". W uzasadnieniu podano, że organ nie uznał wniesionej reklamacji, gdyż naliczenie opłaty przy uwzględnieniu współczynnika sekundowego jest zgodne z art. 271 ust. 2 P.w. Wskazano, że opłata stała za usługi wodne ma charakter niezmiennej, ryczałtowej kwoty, o ustalonej wysokości i wynika z możliwej do realizacji presji na środowisko, powstającej podczas korzystania z wód, określonego w pozwoleniu wodnoprawnym. W przypadku poboru wód podziemnych wynika ona z maksymalnej, możliwej do pobrania ilości wód podziemnych wyrażonej w m³/s, w związku z czym jest odzwierciedleniem gotowości środowiska wodnego do udostępnienia zasobów wodnych w ramach usług wodnych w ciągu roku. Rzeczywisty pobór wód podlega opłacie zmiennej ustalanej na podstawie art. 272 P.w. Wskazano również, że pozwolenie wodnoprawne z "[...]"r. zostało zmienione decyzją z "[...]"r., wydaną na podstawie nowej ustawy P.w. i zawiera parametry zgodnie z art. 403 ust. 2 pkt 1 P.w. Podkreślono, że pozwolenie wodnoprawne zostało zmienione na wniosek Spółki i określa ono parametry zgodnie z jej wolą (art. 562 P.w.), a więc brak jest możliwości kwestionowania ilości poboru wód i wskazaną przez stronę jako maksymalną ilość m³ na sekundę. Podniesiono, że art. 271 ust. 2 P.w. koresponduje z art. 403 ust. 2 pkt 1 P.w., który stanowi, jakie parametry ustala się w pozwoleniu wodnoprawnym co do ilości pobieranej wody. Wskazano, że w obecnym stanie prawnym ustalenie w pozwoleniu wodnoprawnym Q max/sekundowego następuje na podstawie wydajności zastosowanych urządzeń do poboru wód podziemnych, a więc wydajności pomp głębinowych. Zamontowanie pomp o bardzo dużej wydajności może sprawić, że dozwoloną średniodobową ilość wód Spółka pobierze w ciągu kilku minut. Ponadto z żadnego przepisu nie wynika, że sekundowy pobór wód zawsze powinien być ograniczony wielkością rocznego poboru. Parametry ustalone w pozwoleniu wodnoprawnym wiążą organ przy naliczaniu opłat. Poza oceną organu pozostaje natomiast rozpatrywanie, czy zawarte w decyzji z "[...]"r. parametry poboru wody podziemnej: maksymalny, sekundowy i średniodobowy będą mieściły się w dopuszczalnym limicie rocznym, gdyż poszczególne wartości służą różnym celom i nie jest możliwe ich przeliczenie. Wskazano, że organ określił wysokość opłaty stałej w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 2 P.w. oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r., poz. 2502 ze zm., dalej jako: rozporządzenie w sprawie opłat).
Na powyższą decyzję skargę wniosła Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wskazaną decyzję w części, tj. co do kwoty 1.935 zł, na którą składają się różnica w ustaleniu opłaty stałej za pobór wód podziemnych za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., wynikająca z nieuprawnionego zastosowania maksymalnego wskaźnika sekundowego poboru wody określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 0,021 m³/s, a nie wyliczonej z limitowanego rocznego poboru 0,013 m³/s oraz różnica z tytułu nieuprawnionego zastosowania § 15 rozporządzenia w sprawie opłat bez delegacji ustawowej i przyjęcie maksymalnych stawek z tego przepisu, tj. 500 zł/dobę za 1 m³/s zamiast np. 400 zł/dobę za 1 m³/s z powyższego rozporządzenia (§ 2, § 3 będą obowiązywały dopiero z dniem 1 stycznia 2022 r.),
z uwzględnieniem zakresu delegacji ustawowej do wydania tego rozporządzenia w sprawie opłat za usługi wodne – art. 277 ust. 1 P.w., zgodnie z którym Rada Ministrów określa
w drodze rozporządzenia jednostkowe stawki opłat, o których mowa w art. 274 oraz
w art. 275 ust. 20-24, art. 277 ust. 2 P.w., a ponadto wynikająca z naruszenia art. 271
ust. 2 P.w., dotyczącego uzależnienia wysokości opłaty stałej od stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwoleń do dostępnych zasobów wód podziemnych. Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 7 i art. 7a k.p.a. przez ich niezastosowanie pomimo istnienia wątpliwości prawnych co do zastosowania sekundowego wskaźnika poboru wód podziemnych, gdyż
z treści art. 271 ust. 2 P.w., który wprost nie określa sposobu ustalania wskaźnika sekundowego poboru wód podziemnych dla obliczenia opłaty rocznej, organ przyjął maksymalny wskaźnik sekundowy z pozwolenia wodnoprawnego i uczynił to bez uwzględnienia określonego w tym pozwoleniu maksymalnego rocznego limitu poboru wód podziemnych; w pozwoleniu wodnoprawnym zawarte są trzy wskaźniki obowiązujące skarżącą: sekundowe, dobowe i roczne dopuszczalne. Wszelkie wątpliwości do sposobu zastosowania przepisów, na podstawie których oblicza się opłaty i ciężary publiczno-prawne powinny być interpretowane na korzyść zobowiązanego. Mając na uwadze art. 300 ust. 1 P.w. i zastosowanie ustawy Ordynacja podatkowa – rozdz. III, wszelkie niejasności dotyczące treści przepisów prawa związane ze sposobem obciążania opłatami powinny być rozstrzygnięte na korzyść strony, a nie wynikać z dowolnego interpretowania przepisów je stanowiących. Wprowadzenie art. 552a P.w. od 1 stycznia 2020 r. jako przepisu przejściowego i dotyczącego pozwoleń wodnoprawnych wydanych wejściem w życie ustawy P.w. nie zawierających wskaźnika sekundowego jako podstawy do naliczania opłaty stałej nie rozwiewa powyższych wątpliwości, gdyż nie może być zdaniem skarżącej interpretowany rozszerzająco i stosowany do wszystkich spraw i pozwoleń wodnoprawnych;
- art. 107 § 3 k.p.a. przez brak uzasadnienia prawnego decyzji, która nie zawiera pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej oraz wyboru maksymalnej stawki opłaty i błędne zastosowanie § 15 rozporządzenia w sprawie opłat bez uwzględnienia sposobu obliczenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych zgodnie z art. 271 ust. 2 P.w. a w związku z tym, przekroczenie delegacji ustawowej z art. 277 ust. 1 i 2 P.w. do wydania przepisów rozporządzenia – jednostkowych opłat z § 15 rozporządzenia, który nie uwzględnia czynników różnicowania opłat, o których mowa w art. 277 ust. 2 P.w. a ustala arbitralnie maksymalną jedną stawkę. Ponadto w związku z nieobowiązywaniem art. 274 pkt 1 – wejście w życie tego przepisu określającego stawki jednostkowe za usługi wodne w formie opłaty stałej za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych - § 2 i 3 będą obowiązywały od 1 stycznia 2022 r. i brak jest możliwości ich zastosowania, co dotyczy także kwestionowanego § 15 rozporządzenia będącego podstawą ustalenia stawki
w zaskarżonej decyzji;
- art. 271 ust. 2 w zw. z art. 36 ust. 4 oraz art. 303 ust. 3 P.w. przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie wskaźnika sekundowego poboru wód podziemnych jako maksymalny sekundowy współczynnik określony w pozwoleniu wodnoprawnym, a nie wyliczonego z rocznego poboru określonego w tym pozwoleniu.
W związku z tym, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej kwoty 1.935,00 zł i zobowiązanie organu do jej zmiany i zastosowania do obliczenia opłaty rocznej współczynnika sekundowego poboru wód podziemnych o wartości 0,013 m³/s, ustalonego przy uwzględnieniu maksymalnej ilości poboru wód z obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego w skali roku, tj. wyliczoną przy uwzględnieniu maksymalnej ilości wody w skali roku określonej w pozwoleniu wodnoprawnym oraz wyliczenia opłaty przy zastosowaniu stawki 400 zł/dobę za 1m³ w związku z brakiem podstaw do stosowania stawki opłaty maksymalnej, a spełniającej wymogi art. 271 ust. 2 P.w., a także o zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podała, że sposób ustalenia współczynnika sekundowego dla obliczenia tych opłat nie wynika wprost z art. 271 pkt 2 P.w., a w zestawieniu z ustalonym w pozwoleniu wodnoprawnym limitem rocznym poboru wód podziemnych sekundowy pobór wód powinien być określony wielkością rocznego poboru. Taka wykładnia art. 271 ust. 2 P.w. jest prawidłowa językowo oraz zgodna z celem opłat za usługi wodne i założeniami Ramowej Dyrektywy Wodnej i zasad zwrotu kosztów usług wodnych. Natomiast zastosowanie maksymalnej sekundowej wielkość poboru wód podziemnych może doprowadzić do przekroczenia maksymalnej dopuszczalnej wielkości poboru dla danego ujęcia. Zdaniem skarżącej art. 552a P.w. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ jest to przepis przejściowy, o ograniczonym zastosowaniu do uprzednio wydanych pozwoleń wodnoprawnych. Podniesiono ponadto, że przepis § 15 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat, arbitralnie ustalający wysokość stawki, wykracza poza delegację ustawową zawartą w art. 277 P.w. i jest niezgodny z art. 271 ust. 2 P.w., gdyż aktualnie art. 274 P.w. nie określa górnych stawek za pobór wód w formie opłaty stałej, a zmiany w tym zakresie będą obowiązywały dopiero z dniem 1 stycznia 2022 r.
W odpowiedzi na skargę organ, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazano, że ustawodawca w celu jednoznacznego wyjaśnienia rozbieżności w interpretacji stosowanej stawki za pobór wody dodał art. 552a P.w., który wszedł w życie 23 listopada 2019 r. Jednocześnie organ nie zgodził się
z interpretacją przepisów dokonaną przez skarżącą, że kwota opłaty powinna wynosić
400 zł, a nie 500 zł na dobę za 1 m³/s określony w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalny pobór wód, gdyż przepis jest jednoznaczny i jest jedna reguła dotycząca naliczenia opłaty stałej, ustalona przez ustawodawcę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został złożony przez skarżącą pismem z 24 maja 2021 r., a także przez organ – pismem z 26 maja 2021 r.
Przechodząc do meritum sprawy podnieść należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu określająca wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Przy czym ustalając opłatę stałą organ uwzględnił wskaźnik maksymalnego poboru sekundowego, określony w pozwoleniu wodnoprawnym na pobór wód podziemnych z "[...]"r., zmienionym decyzją z "[...]"r. twierdząc, że literalna interpretacja powołanego przepisu wskazuje, że do obliczenia opłaty stałej przyjmuje się przewidziany w pozwoleniu wodnoprawnym sekundowy wskaźnik maksymalnego możliwego poboru wody. Natomiast Spółka twierdzi, że należy uwzględnić wskaźnik sekundowy wyliczony z rocznego poboru wód, gdyż opłata stała jest opłatą roczną. Ponadto w skardze dodatkowo Spółka zakwestionowała przyjęcie maksymalnej stawki opłaty, określonej w § 15 rozporządzenia w sprawie opłat.
Podnieść zatem należy, że opłaty za usługi wodne, w tym za usługi w postaci poboru wód podziemnych lub wód powierzchniowych, są jednym z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami (art. 267 pkt 1 P.w. w zw. z art. 268 ust. 1 pkt 1 P.w.). Przy czym podkreślić należy, że system opłat za usługi wodne został wprowadzony w związku z wejściem w życie przepisów Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm. – Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275), tzw. Ramowej Dyrektywy Wodnej. Zgodnie z art. 5 i art. 9 oraz załącznikiem III do Ramowej Dyrektywy Wodnej, kraje członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do opracowania analiz ekonomicznych korzystania z wody dla każdego obszaru dorzecza z uwzględnieniem zwrotu kosztów usług wodnych, który opiera się w szczególności o zasadę "zanieczyszczający płaci"/"użytkownik płaci". Analiza zwrotu kosztów wymaga uwzględnienia kosztów środowiskowych oraz zasobowych. Ponadto państwa członkowskie mają zapewnić, że polityka opłat za wodę przewiduje odpowiednie działania zachęcające użytkowników do efektywnego wykorzystania zasobów wodnych i w ten sposób przyczynia się do osiągnięcia celów środowiskowych tej dyrektywy. Z art. 9 Ramowej Dyrektywy Wodnej wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Oznacza to, że ma on za zadanie zapewnienie państwu dochodów umożliwiających jedynie pokrycie kosztów usług wodnych, z których korzystają podmioty. Polski ustawodawca realizuje ten postulat w art. 9 ust. 3 P.w. (zasada zwrotu kosztów usług wodnych, uwzgledniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną) oraz poprzez wprowadzenie opłat za usługi wodne (art. 267 pkt 1 P.w.).
Zważyć także należy, że uksztaltowanie charakteru opłat za usługi wodne jako danin publicznych wymaga od organu uwzględnienia tego przy wykładni przepisów określających obowiązek ich uiszczania, a w konsekwencji prowadzi do wykładni zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki. W związku z tym w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, w przypadku gdy opłaty stałe były ustalane
z uwzględnieniem wskaźników poboru wody wynikających z pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, dokonywano takiej interpretacji przepisów P.w., aby uwzględnić treść pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, które to pozwolenia nie zawsze zawierały parametry dopuszczalnego poboru wody wyrażone w m3/s, lecz zawierały wskaźniki Q średniodobowe, Q godzinowe, Q roczne. Sądy wskazywały zatem na konieczność przeliczenia tych wskaźników na Q m3/s. Z uwagi na brak przepisów określających stosowanie nowych regulacji do treści "starych" pozwoleń przyjmowano, że z uwagi na wątpliwości interpretacyjne dotyczące sposobu stosowania art. 271 ust. 2 P.w., należy, uwzględniając regulację art. 7a § 1 k.p.a., ustalać opłaty w oparciu o ten ze wskaźników Qmax określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, który daje najkorzystniejszy dla strony (tj. najniższy) "przelicznik" na m3/s (zwykle był to wskaźnik Qmax roczne.) (np. wyroki: WSA w Łodzi z 24 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 197/19, WSA w Gdańsku z 30 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 694/18, WSA w Poznaniu z 12 czerwca 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 171/19, dostępne w Internecie).
Jednakże w niniejszej sprawie opłata stała została ustalona w oparciu o pozwolenie wodnoprawne, które wprawdzie zostało wydane jeszcze pod rządami Prawa wodnego
z 2001 r., ale zostało zmienione, właśnie w części dotyczącej określenia wielkości poboru wody, decyzją z "[...]" r., wydaną w oparciu o przepisu aktualnie obowiązującego P.w. W związku z tym w pozwoleniu wodnoprawnym, którym obecnie legitymuje się skarżąca, określono jednoznacznie wskaźnik poboru wody wyrażony w m3/s, który wynosi 0,021 m3/s. Stosownie bowiem do art. 403 ust. 2 pkt 1 P.w., w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się w szczególności ilość pobieranej wody, w tym dla wód podziemnych maksymalną ilość m3 na sekundę, średnią ilość m3 na dobę oraz dopuszczalną ilość m3 na rok, co koresponduje z treścią art. 271 ust. 2 P.w., uzależniającą wysokość opłaty stałej od iloczynu m.in. maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego. Należy zatem przyjąć, że przepisy art. 403 ust. 2 pkt 1 i art. 271 ust. 2 P.w. wzajemnie się uzupełniają tworząc konkretną i jednoznaczną normę prawną dla ustalenia wysokości opłaty stałej. Norma ta wyklucza przeliczanie poszczególnych wskaźników wymienionych w pozwoleniu wodnoprawnym, wydanym na podstawie ustawy P.w., na wspólny wskaźnik m3/s i sprawdzania, który jest niższy i korzystniejszy dla strony. Opłata stała jest ryczałtowa, ustalana jako iloczyn konkretnych elementów, co oznacza, że nie musi być związana z faktyczną ilością poboru wód dokonaną w ciągu roku. Faktyczny pobór wód podlega bowiem opłacie zmiennej, ustalonej w oparciu o art. 272 P.w. Natomiast z żadnego przepisu nie wynika, że sekundowy pobór wód zawsze powinien być ograniczony wielkością rocznego poboru.
Należy przy tym wyjaśnić, że o ile wcześniej dopuszczalne było przyjęcie interpretacji art. 271 ust. 2 P.w. prezentowane przez skarżącą, to takie rozumienie tego przepisu nie jest możliwe po wejściu w życiu nowelizacji dokonanej na mocy art. 1 pkt 88 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2170; dalej jako: ustawa zmieniająca P.w.), którą dodano do P.w. art. 552a. Przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy pozwolenie wodnoprawne albo pozwolenie zintegrowane nie określa zakresu korzystania z wód w m3/s, ustalenia wysokości opłaty stałej za usługi wodne, o których mowa w art. 271 ust. 2-5, dokonuje się z uwzględnieniem wyrażonych w m3 na godzinę maksymalnych ilości możliwych do pobrania wód podziemnych albo powierzchniowych określonych w pozwoleniach wodnoprawnych albo pozwoleniach zintegrowanych i przeliczonych na m3/s. Zgodnie
z art. 9 ustawy zmieniającej P.w. przepisy art. 552a stosuje się po raz pierwszy do opłat stałych za usługi wodne za rok 2020. Z uzasadnienia projektu cytowanej ustawy zmieniającej (druk nr 3695 Sejmu RP VIII kadencji) wyjaśniono, że z uwagi na przedmiot regulacji zasadne jest usunięcie dotychczasowych wątpliwości interpretacyjnych i dodanie do Prawa wodnego z 2017 r. przepisu jednoznacznie wskazującego wartość, którą należy przyjąć do ustalenia opłaty stałej w przypadku wydanych na podstawie dotychczasowych przepisów pozwoleń wodnoprawnych albo pozwoleń zintegrowanych, które nie określały maksymalnej ilości poboru wód, maksymalnej ilości odprowadzanych wód, a także maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi, wyrażonej w m3/s. Wprawdzie nowelizacja ta odnosi się do tzw. starych pozwoleń wodnoprawnych, w których brak było określania maksymalnego poboru wody wyrażonego w m3/s, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca z uwagi na dokonaną zmianę decyzji, ale podkreślić należy, że ustawodawca nakazał ustalenie opłaty stałej w oparciu o maksymalną wielkość godzinową, przeliczoną na m3/s, a nie maksymalną wielkość roczną, jak przyjmowano na ogół w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zatem ustawodawca wyraźnie określił, że nawet w przypadku braku określenia w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej wielkości poboru wody wyrażonej w m3/s, należy dokonać przeliczenia dopuszczalnej wielkości poboru wody wyrażonej w najmniejszej jednostce czasowej, co w przypadku przedmiotowego pozwolenia oznacza niewątpliwie pobór w m3/s. Ponadto przyjęcie interpretacji zaproponowanej przez skarżącą, a zatem przeliczenie dopuszczalnego Q roczne spowodowałoby, że skarżąca znalazłaby się o wiele lepszej sytuacji, niż podmioty legitymujące się także pozwoleniem wodnoprawnym wydanym pod rządami Prawa wodnego z 2001 r., które jednak nie dokonały jego zmiany w oparciu o obecnie obowiązujące P.w. W związku z tym w ocenie Sądu ustalenie opłaty w oparciu o dopuszczalną wielkość poboru wyrażoną w m3/s jest prawidłowe.
Nie jest także zasadny zarzut dotyczący nieprawidłowego zastosowania stawki określonej w § 15 rozporządzenia w sprawie opłat. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w powołanym w skardze wyroku w sprawie II SA/Sz 388/20. Należy bowiem zauważyć, że rozporządzenie w sprawie opłat zostało wydane na podstawie obowiązującego art. 277 P.w., który zawiera zarówno delegację do wydania rozporządzenia, jak i wytyczne co do sposobu ustalenia stawek opłat. W związku z tym, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, okoliczność, że art. 274 ust. 1 P.w., określający górną granicę tych stawek, wejdzie w życie dopiero 1 stycznia 2022 r. nie ma znaczenia.
Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło