II SA/Ol 403/19

Dnia 13 sierpnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia NSA Janina Kosowska sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" "[...]" w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie umorzenia zadłużenia wynikającego z usunięcia i przechowywania pojazdu - oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z "[...]" r. Naczelnik Wydziału Komunikacji w Starostwie Powiatowym, działając z upoważnienia starosty odmówił A. L. (dalej jako: "skarżąca") umorzenia zadłużenia w kwocie 12.901,85 zł, powstałego w związku z usunięciem i przechowywaniem samochodu marki Skoda Favorit LX o nr rej. "[...]". Jednocześnie organ orzekł o rozłożeniu zadłużenia na 258 rat według deklaracji skarżącej. Pismem z 20 grudnia 2018 r. skarżąca zwróciła się do Starosty o zmianę rat. Decyzją z "[...]" r. Starosta Powiatowy uwzględnił wniosek i w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej nazywanej w skrócie "k.p.a."), zmienił własną decyzję z "[...]" r. w zakresie płatności rat. W piśmie z 7 lutego 2019 r., adresowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Starosty, skarżąca podniosła, że chce wnieść odwołanie w sprawie przedmiotowych należności. Podała, że pochopnie wyraziła zgodę na rozłożenie zadłużenia na raty. Wskazała na swoją trudną sytuację materialną wyrażając zdziwienie, że musi płacić to, co było umorzone. Pismem z 27 lutego 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do skarżącej z prośbą o sprecyzowanie, czy odwołuje się od decyzji z "[...]" r., czy od decyzji z "[...]" r. W odpowiedzi skarżąca przedstawiła swoją sytuację bytową. Opisała swój stan zdrowia. Wskazała na przebieg postępowania przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego. Podkreśliła, że postępowanie egzekucyjne zostało umorzone. Wniosła o umorzenie naliczonego zadłużenia. Postanowieniem z "[...]" r., nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., stwierdziło, że odwołanie od decyzji z "[...]" r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Kolegium skonstatowało, że decyzja ta doręczona została skarżącej 9 listopada 2018 r. i zawierała prawidłowe pouczenie o organie i 14- dniowym terminie do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania upłynął 23 listopada 2018 r. Dodatkowo organ wskazał na treść art. 58 § 2 k.p.a., zauważając, że skarżąca nie złożyła prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dlatego odwołanie nie mogło być rozpatrzone merytorycznie. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, skarżąca powtórzyła dotychczasowe argumenty. Wniosła o rozpatrzenie jej odwołania i umorzenie żądanej kwoty. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Tym samym sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a., uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził w rozpatrywanym przypadku naruszeń prawa dających podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Wobec powyższego, podstawową przesłanką dla stwierdzenia zachowania przez stronę terminu do wniesienia odwołania jest ustalenie, czy i kiedy nastąpiło doręczenie zaskarżonej decyzji stronie, bowiem data ta wpływa na rozpoczęcie biegu wskazanego 14 - dniowego terminu. Z akt sprawy wynika bezspornie, że decyzję odmawiającą umorzenia przedmiotowego zadłużenia, doręczono skarżącej 9 listopada 2018 r. Skarżąca pokwitowała osobiście odbiór decyzji na pierwszej stronie tej decyzji (k. 147 akt administracyjnych). Zasadnie też Kolegium ustaliło, że decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie co do trybu i terminu jej zaskarżenia. Tym samym termin do wniesienia odwołania od decyzji z "[...]" r. upłynął bezskutecznie z dniem 23 listopada 2018 r. Podkreślić należy tutaj, że stwierdzenie zachowania, czy też uchybienia terminu jest okolicznością obiektywną. Rola organu sprowadza się w tym względzie tylko do sprawdzenia doręczenia decyzji i porównania dat podejmowanych czynności procesowych. Nie mogą mieć tutaj znaczenia okoliczności z powodu których strona nie dochowała zawitego terminu. Ustawodawca wymaga bowiem odrębnego wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu, w którym należy uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. Wniosek taki rozpatrywany jest postanowieniem, na które przysługuje zażalenie (stanowi o tym art. 58 § 1 i art. 59 § 1 k.p.a.). Następnie postanowienie w przedmiocie przywrócenia terminu może podlegać odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. W związku z tym tylko prawomocne przywrócenie terminu do wniesienia odwołania może uzasadniać merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego po upływie ustawowego terminu. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, bez rozstrzygnięcia o jego przywróceniu jest niedopuszczalne z mocy art. 16 § 1 k.p.a., który ustanawia zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z tym unormowaniem decyzje, od których nie służy odwołanie są ostateczne. Art. 129 § 2 k.p.a. precyzuje zaś, że odwołanie przysługuje konkretnie w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie. Dlatego art. 134 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do sprawdzenia zachowania terminu i stwierdzenia jego uchybienia w przypadku zaistnienia przekroczenia, chyba że orzeczono o przywróceniu terminu. Decyzja organu II instancji wydana na skutek odwołania wniesionego po terminie dotknięta byłaby wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Reasumując, w świetle obowiązujących przepisów, wobec oczywistości uchybienia terminu do wniesienia odwołania, o którego przywrócenie skarżąca nie zwracała się w ogóle, Kolegium nie mogło wydać innego rozstrzygnięcia niż zaskarżone. Wyjaśnić skarżącej należy, że Sąd nie mógł wziąć pod uwagę trudnej sytuacji materialnej jej rodziny, ponieważ kontroluje wyłącznie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, dlatego Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.