II SA/Ol 404/08
WyrokWSA w Olsztynie2008-10-08
Skład orzekający: Adam Matuszak, Marzenna Glabas, Alicja Jaszczak-Sikora
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę linii energetycznej, opierając się na piśmie Wydziału Mienia i Geodezji, które było już znane organowi w pierwotnym postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji obu instancji błędnie wznowiły postępowanie administracyjne w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., ponieważ pismo Wydziału Mienia i Geodezji, które miało stanowić nowy dowód, było już znane organowi w pierwotnym postępowaniu. Skoro nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania, zaskarżona decyzja Wojewody, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co skutkowało ich uchyleniem.Stan faktyczny
Spółka A uzyskała pozwolenie na budowę dwutorowej linii napowietrznej WN 110 kV. Po interwencji nowego właściciela działki, Spółki B, Prezydent Miasta wznowił postępowanie i uchylił decyzję w części dotyczącej budowy linii po nowej trasie. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta, uchylając pierwotną decyzję o pozwoleniu na budowę w części i odmawiając zatwierdzenia projektu na wskazanym odcinku. Spółka A wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o wznowieniu postępowania i wadliwe uznanie braku prawa do dysponowania nieruchomością. WSA uchylił decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (Prezydenta Miasta) i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2008 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, na podstawie art. 50 ust.1, 2, 4, art. 52 ust. 1, 2,`art. 53 ust. 1, 3, art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. nr 80, poz. 717 z 2003r.), Prezydent Miasta ustalił na rzecz Spółki A w "[...]" lokalizację inwestycji celu publicznego polegającą na budowie dwutorowej linii napowietrznej WN 110 kV zasilającej GPZ "[...]" przy ulicy "[...]" w "[...]" oraz demontaż istniejącej napowietrznej linii jednotorowej WN 110kV (obr."[...]" dz. "[...]"). Decyzja zawierała integralny załącznik w postaci mapy, na której oznaczony został przebieg przedmiotowej linii.
Następnie decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", na podstawie art. 28, art. 31, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo Budowlane ( Dz. U. z 2003r., nr 207, poz. 2016 ze zmianami ) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zmianami), Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił na rzecz Spółki A pozwolenia na budowę dwutorowej linii napowietrznej WN 110 kV zasilającej GPZ "[...]" przy ulicy "[...]" w "[...]" oraz pozwolenia na demontaż istniejącej napowietrznej linii jednotorowej WN 110 kV. na terenie działek obr. "[...]" dz. "[...]".
W związku z interwencją skierowaną do Prezydenta Miasta przez nowego właściciela działki "[...]" obręb "[...]" - Spółki B z siedzibą przy ul. "[...]" w "[...]", w sprawie budowy nad działką tejże Spółki linii wysokiego napięcia, w sytuacji gdy dokumenty, które zostały okazane przed kupnem działki świadczyły o wyrażeniu zgody przez Gminę, poprzedniego właściciela działki na przebieg linii wysokiego napięcia po starej trasie, a nie jak w decyzji o pozwoleniu na budowę - po nowej, uniemożliwiając przez to zabudowę nabytej przez Spółkę działki, Prezydent Miasta z urzędu, postanowieniem z dnia "[...]", na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 K.p.a., art.149 K.p.a. i art. 150 K.p.a., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej swoją ostateczną decyzją z dnia "[...]" wydaną na rzecz Spółki A, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dwutorowej linii napowietrznej WN 110 kV, zasilającej GPZ "[...]" przy ulicy "[...]" w "[...]" oraz demontaż istniejącej napowietrznej linii jednotorowej WN 110 kV 110.
Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Prezydent Miasta uchylił swoją decyzję z dnia "[...]", w części dotyczącej budowy dwutorowej linii napowietrznej WN 110 kV zasilającej GPZ "[...]" przy ulicy "[...]" w "[...]" na odcinku pomiędzy słupami oznaczonymi sł. 36/M3+10 seria B2 i sł.24/37/ON120+10 serii OS24 na rys. o nr ewidencyjnym "[...]", w zatwierdzonym projekcie budowlanym – zał. Nr 1.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Spółka A.
Skarżonej decyzji zarzuciła brak szczegółowego sprecyzowania podstawy wzruszenia prawomocnej decyzji oraz podważyła przesłankę złożonego oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, niezgodnego z posiadaną zgodą właściciela terenu, jako uzasadniającą wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wojewoda decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", na podstawie art.138 § 1 pkt. 2, art.151 § pkt 2 w związku z art.145 § 1 pkt 5 K. p. a. :
1. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]", nr "[...]", w całości,
2. uchylił decyzję Prezydenta Miasta, Nr "[...]", z dnia "[...]" wydaną na rzecz Spółki A zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dwutorowej linii napowietrznej WN 110 kV zasilającej GPZ przy ulicy "[...]" w "[...]" oraz udzielającą pozwolenia na demontaż istniejącej napowietrznej linii jednotorowej WN 110 kV w części dotyczącej budowy dwutorowej linii napowietrznej WN 110 kV zasilającej GPZ przy ulicy "[...]" w "[...]" w odniesieniu do pozwolenia na budowę linii na odcinku pomiędzy słupami oznaczonymi sł. 36/M3+10 i sł. 24/37/ON 120+10,
3. odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę w odniesieniu do pozwolenia na budowę linii na odcinku pomiędzy słupami oznaczonymi sł. 36/M3+10 seria B2 i sł.24/37/ON 120+10.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 138 §1 pkt 2 K.p.a., organ administracji publicznej działający w trybie odwoławczym, gdy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdzi potrzeby przeprowadzania dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów, ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzeczenia co do istoty, zamiast uchylać decyzję organu pierwszej instancji i przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Organ pierwszej instancji wydając decyzję z dnia "[...]", na podstawie art. 151 § 1, pkt. 2 K.p.a., uchylił decyzję dotychczasową w części, nie rozstrzygnął jednak co do istoty sprawy w orzeczonym przez siebie zakresie. Powołany przepis art. 151 § 1 K.p.a. stanowi, iż: " organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 K.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 K.p.a. wydaje decyzję, w której pkt. 2 uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy." Zatem po uchyleniu dotychczasowej decyzji w części, koniecznym było orzeczenie co do istoty w odniesieniu do wniosku inwestora dotyczącego konsekwentnie tej części. Z tego powodu organ odwoławczy zamiast uchylać decyzję i przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia, zastosował instytucje reformacji i orzekł we własnym zakresie, na podstawie dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., rozszerzając orzeczenie decyzji zgodnie z powyższym przepisem, uzupełniając jednocześnie podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zasadności wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę, Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt. 5 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z orzecznictwem nowe "okoliczności faktyczne" , "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, czyli muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w zasadniczych kwestiach. Powyższy przypadek zaistniał w badanej sprawie.
Zgodnie z art. 33 ust.2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, po rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie oznacza to związania organu tym oświadczeniem. W przypadku ujawnienia w toku postępowania okoliczności faktycznych, z których wynikają wątpliwości co do zgodności takiego oświadczenia ze stanem faktycznym, organ ma prawo jak i obowiązek zbadać takie oświadczenie i wyjaśnić zaistniałe wątpliwości. Stanowisko takie zajął WSA w Warszawie w wyroku z dnia 15 marca 2006 r. VII SA/Wa 1602/2005 .
W badanej sprawie, organ pierwszej instancji w oparciu o oświadczenie pełnomocnika J. P., pracownika Spółki C (złożone w imieniu Inwestora na podstawie przedłożonego upoważnienia) dołączone do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę linii WN kV obr. "[...]" dz. "[...]" uznał, że Inwestor ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo nie nakłada na organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązku weryfikacji złożonego oświadczenia, składanego pod rygorem odpowiedzialności karnej. Z oświadczenie wynikało, że Inwestor Spółka A posiada prawo do dysponowania nieruchomością oznaczoną numerem ewidencyjnym "[...]" obręb "[...]". Prezydent Miasta w dniu "[...]" wydał dla wnioskodawcy pozwolenie na budowę dwutorowej linii napowietrznej WN 110kV i udzielił pozwolenia na demontaż istniejącej linii. Decyzja wobec jej niezaskarżenia stała się ostateczną. Jak wynika z dokumentów dołączonych do odwołania od decyzji podjętej we wznowionym postępowaniu, roboty budowlane związane z budową linii zostały wykonane i zgłoszone organowi nadzoru budowlanego.
Obecnie, w związku z uzyskaną przez Prezydenta Miasta informacją od Spółki B, obecnego właściciela działki "[...]" w obrębie "[...]" o wybudowaniu linii wysokiego napięcia, której przebieg uniemożliwia zabudowę działki, wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę linii WN, celem wyjaśnienia, czy inwestor rzeczywiście posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działki "[...]" obręb "[...]". Z przeprowadzonego w trybie wznowienia postępowania, w oparciu o posiadane dokumenty ujawnione zostało, że Spółka, działając przez swojego pełnomocnika J. P., podała wadliwe oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do działki "[...]" obr. "[...]". Gmina będąca w przeszłości właścicielem działki "[...]" obręb "[...]" w piśmie z dnia "[...]", znak "[...]" wyraziła zgodę na wykonanie na gruncie gminnym oznaczonym numerami ewidencyjnymi "[...]" w obrębie "[...]" zadania polegającego na budowie dwutorowej linii energetycznej WN 110 kV, przebiegającej po trasie istniejącej linii WN 110 kV zasilającej stację energetyczną "[...]" zgodnie z załączonym projektem, a integralnym załącznikiem tego pisma jest mapa z naniesionym przebiegiem istniejącej linii. Decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego i zgodna z nią decyzja o pozwoleniu na budowę linii wysokiego napięcia dotyczy budowy linii częściowo po starej i częściowo po nowej trasie. Przebieg nad przedmiotową działką linii wysokiego napięcia został zaprojektowany po nowej trasie, co jednoznacznie potwierdza analiza załącznika graficznego do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Pismo Wydziału Mienia i Geodezji z dnia "[...]", na które powołuje się odwołujący, nie stanowi wyrażenia zgody na przebieg linii po nowej trasie, stąd nie ma w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę merytorycznego znaczenia. Jest za to zasadniczym dowodem dla obecnie prowadzonego nadzwyczajnego postępowania.
Stąd decyzja o pozwoleniu na budowę z uwagi na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nad działką "[...]" obr. "[...]" po nowej trasie na odcinku pomiędzy słupami oznaczonymi sł. 36/M3+10 i sł.24/37/ON 120+10 podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego, z odmową udzielenia na ten odcinek linii pozwolenia na budowę.
Skargę na powyższą decyzję wniosła Spółka A. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: prawa procesowego – art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i art. 28 K.p.a., polegającą na oparciu zaskarżonej decyzji na błędnych przesłankach polegających na bezpodstawnym uznaniu, że wznowienie prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta miało uzasadnienie faktyczne i prawne pomimo braku w dniu wydania decyzji nowych, nieznanych uprzednio organowi faktów i dowodów, nadto na wadliwym uznaniu, że Inwestor nie miał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, oraz bezpodstawne nadanie Spółce B charakteru strony.
Stawiając powyższe zarzuty skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie, że zarówno Prezydent Miasta, jak również Wojewoda wznawiając prawomocne decyzje dopuścili się naruszenia prawa - art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
W uzasadnieniu decyzji skarżąca wskazała na wymóg kumulatywnego spełnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Podniosła, iż nie może także stanowić podstawy do wznowienia postępowania dokonana przez organ administracyjny odmienna od poprzedniej ocena materiału dowodowego sprawy nawet jeżeli jest to ocena błędna pod względem prawnym.
Nie jest nowym dowodem w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. - jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie umowa cywilno - prawna zawarta po wydaniu decyzji również wtedy, gdy obowiązek odnosi się do okresu którego dotyczy wydana decyzja.
Dopuszczenie do prowadzonego postępowania i nadania statusu strony Spółce B jest oczywistym i rażącym naruszeniem art. 28 K.p.a. Decyzja Prezydenta Miasta wydana bowiem została w dniu "[...]", zaś wskazana Spółka przedmiotową działkę nabyła w dniu "[...]". Bezzasadne dopuszczenie tego podmiotu do postępowania wznowieniowego, już po wydaniu prawomocnej decyzji, spowodowało wydanie wadliwych decyzji zarówno przez Prezydenta, jak również Wojewodę.
Skarżąca wskazała, że prawo do dysponowania gruntem zostało wydane przez Urząd Miejski w "[...]". Rzekome przeoczenie przez organ okoliczności wynikającej z akt sprawy (nie zawarcie umowy dzierżawy gruntu) nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania. Nie jest to bowiem okoliczność nowa dla organu wydającego decyzję.
W wydanej decyzji z dnia "[...]", w pkt 1 Prezydent powołał się na szereg uzgodnień, w tym na zgodę wydaną przez Wydział Mienia i Geodezji tego Urzędu z dnia "[...]", znak "[...]", zezwalającą na wykonanie na gruncie gminnym zadania polegającego na budowie dwutorowej linii energetycznej zasilającej stację energetyczną "[...]".
Na ostateczną trasę przebudowy linii po korektach Urząd Miejski wyraził zgodę decyzją z dnia "[...]". Jedną ze stron w postępowaniu lokalizacyjnym był Wydział Mienia i Geodezji Urzędu Miasta "[...]" jako przedstawiciel właściciela. Projekt przebudowy tej linii został ostatecznie zaakceptowany przez Miejski Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Projektowej Urzędu Miejskiego w "[...]" pismem z dnia "[...]".
Na podstawie prawomocnej decyzji lokalizacyjnej i dodatkowych uzgodnień branżowych został opracowany projekt budowlany. Do tego projektu budowlanego zostało również dołączone oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podstawą złożenia takiego oświadczenia było pismo UM nr "[...]", załączone w pkt 8.7 projektu budowlanego.
W oparciu o zgromadzone dokumenty Prezydent Miasta wydał w dniu "[...]" decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dwutorowej linii WN 110 kV. Linia ta została wybudowana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.
Skarżąca wskazała, iż przywołane uzgodnienia świadczą dobitnie o tym, że Urząd Miejski wiedział zarówno o korekcie trasy, jak również o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Faktem jest, że Inwestor nie zawarł umowy dzierżawnej na czas realizacji zadania. Okoliczność powyższa może jedynie "rodzić" roszczenia właściciela gruntu do stosownych opłat za okres "zajęcia" tej nieruchomości, ale nie można tego uznać, że Inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością.
Z uwagi na zastosowaną technologię budowy nie zachodziła potrzeba "wchodzenia" na przedmiotową działkę. Nad działką tą są bowiem jedynie zawieszone przewody elektroenergetyczne, nie ma tam natomiast wbudowanego żadnego urządzenia. Jest to jedynie ze strony inwestora "uchybienie" w sensie formalnym, nie mające i nie mogące mieć wpływu na prawidłowość wydanej decyzji o przebudowie linii.
Nadto skarżąca podała, że w dniu "[...]" Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w "[...]" został zawiadomiony przez Inwestora o zakończeniu robót budowlanych i w dniu "[...]", jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji został prawomocnie zakończony proces budowlany w zakresie: "budowa dwutorowej linii napowietrznej WN 110 kV zasilającej GPZ przy ul. "[...]" w "[...]" oraz demontaż istniejącej linii jednotorowej".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji. Ponadto, stosownie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. zwanej dalej: ustawą p.p.s.a.), Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.
Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, uznać należało, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.).
Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]", uchylająca decyzję organu pierwszej instancji, wydaną w wyniku wznowieniowego postępowania administracyjnego.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną w przepisach prawa procesowego (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz 9. wydanie, s. 640). Wznowienie postępowania następuje z urzędu z wyjątkiem art. 145 § 1 ust. 4 i 145a lub na żądanie strony.
Wskazać należy, że wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie w razie zaistnienia błędów w sposobie prowadzenia postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie kwestionowanej – we wznowieniu – ostatecznej decyzji administracyjnej. Podstawy wznowienia postępowania zostały wyliczone w przepisie w art. 145 § 1 K.p.a. oraz w art. 145a K.p.a. Zgodnie z wyczerpującym wyliczeniem zawartym w art. 145 § 1 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji państwowej, który podlegał wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji, 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Każda z przesłanek podanych w art. 145 § 1 K.p.a. łączy się z wadliwością samego postępowania administracyjnego, zaistniałą jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy. Podkreślić należy także, z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 k.p.a., iż wykładnia przesłanek wznowienia postępowania winna mieć charakter zawężający, bowiem przy wznowieniu postępowania chodzi o sprawdzenie, czy w czynnościach procesowych, poprzedzających wydanie w trybie zwykłym decyzji, doszło do naruszenia prawa ( art.145 § 1 pkt 1 – 8 K.p.a.). Enumeratywne, wymienione podstawy wznowienia postępowania w wyżej powołanym przepisie, nakazują organom dokonywanie ich precyzyjnej interpretacji, zwłaszcza iż wznowienie postępowania jest szczególnym nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych
Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. może nastąpić tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie wymienione w tym przepisie przesłanki. Nastąpi to zatem wówczas, gdy nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne: są istotne dla sprawy, istniały już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, nie były znane organowi, który wydal tę decyzję, wyszły na jaw po wydaniu decyzji. Podnieść należy, że w powołanym art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. została użyta alternatywa, a nie koniunkcja, zatem podstawa do wznowienia postępowania jest bądź ujawnienie nowych dowodów, bądź ujawnienie nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy ( zob. wyrok SN z dnia 6 marca 2002r., III RN 75/1- OSNAP 2002, nr 17, poz. 401). Z powyższego wynika, że pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu.
Przez nową okoliczność faktyczną istotną dla sprawy, należy rozumieć jedynie taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Natomiast nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania, w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający tymi dowodami nie dysponował. Dla oceny, czy w sprawie wystąpiła przesłanka z. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. – nowa okoliczność lub nowe dowody – organ administracji publicznej powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe i wyjaśniające, z zachowaniem obowiązujących reguł w zakresie zebrania całego materiału dowodowego i jego wszechstronnej oceny ( art. 7, art. 77 § 1 i art.80 K.p.a. ), a następnie dać temu wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wznowieniowego ( art.107 § 3 K.p.a.). Ponieważ zastosowanie instytucji wznowienia postępowania służy wyeliminowaniu z obiegu prawnego decyzji, które zostały wydane w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym w wadliwy sposób, dlatego organ powinien wykazać nie tylko na czym polegała wadliwość proceduralna w postępowaniu zwyczajnym, ale wskazać tę "nową okoliczność lub nowe dowody", a zatem określić przesłanki, co do możliwości zastosowania art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a ponadto wywieść, czy są one istotne dla sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od dotychczasowego rozstrzygnięcia.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, przyjmując, że postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia "[...]", zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą na rzecz Spółki A pozwolenia na budowę, było wadliwe i zaistniały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. do wznowienia tego postępowania. Według obu organów orzekających, skoro wystąpiła w sprawie przesłanka z powyższego przepisu, zatem powołując się na przepis art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. organ pierwszej instancji decyzją z dnia "[...]", uchylił swoją decyzję z dnia "[...]" nie orzekając jednak co do istoty sprawy. Uchylając powyższą wznowieniową decyzję organu pierwszej instancji, organ odwoławczy uchylił także decyzję z dnia "[...]", w części dotyczącej budowy dwutorowej linii napowietrznej WN 110 kV zasilającej GPZ przy ulicy "[...]" w "[...]" na odcinku pomiędzy słupami oznaczonymi sł. 36/M3+10 i sł.24/37/ON120+10, wydał nową decyzję, rozstrzygając o istocie sprawy, odmawiając we wskazanej powyżej części zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wskazać należy, że skoro postępowanie wznowieniowe jest nowym postępowaniem administracyjnym w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zatem organ administracji publicznej, wydając decyzje co do meritum sprawy, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. rozpoznaje sprawę na nowo, a więc stosuje przepisy obowiązujące w chwili wydania nowej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest fakt, iż wznowienie postępowania dotyczyło decyzji ostatecznej, zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę.
Sporną materię w niniejszej sprawie stanowi natomiast zastosowana przez organ przesłanka do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., oraz wydanie w wyniku przeprowadzonego postępowania przez organ odwoławczy nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. W pierwszej kolejności należy wskazać, że organy orzekające zgodnie stwierdziły, że wznowienie postępowania administracyjnego nastąpiło w związku z tym "wyszły na jaw nowe okoliczności i nowe dowody, które nie były znane organowi w trakcie wydawania decyzji."
Za taki nowy dowód organy orzekające uznały pismo Wydziału Mienia i Geodezji z dnia "[...]", z którego treści wynika, że ówczesny właściciel działki "[...]" nie wyrażał zgody na przebieg linii energetycznej po nowej trasie. Stąd decyzja o pozwoleniu na budowę z uwagi na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nad działką "[...]" po nowej trasie na odcinku pomiędzy słupami oznaczonymi sł. 36/M3+10 i sł.24/37/ON 120+10 podlegała wyeliminowaniu z obrotu prawnego, z odmową udzielenia na ten odcinek linii pozwolenia na budowę.
Tymczasem z akt sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji wydając decyzję z dnia "[...]", nr "[...]", zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą na rzecz Spółki A pozwolenia na budowę, dysponował pismem Wydziału Mienia i Geodezji UM z dnia "[...]", znak "[...]", zezwalającym na wykonanie na gruncie gminnym zadania polegającego na budowie dwutorowej linii biegnącej po trasie istniejącej linii.
Zatem brak było podstaw do przyjęcia, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Za taki nowy dowód organ pierwszej instancji błędnie uznał wskazane wyżej pismo z dnia "[...]", które w ocenie tegoż organu, nie zostało ujawnione przez Inwestora w trakcie wydawania procedury pozwolenia na budowę
Słusznie w skardze Spółka wskazała, iż na podstawie prawomocnej decyzji lokalizacyjnej i dodatkowych uzgodnień branżowych został opracowany projekt budowlany. Do tego projektu budowlanego zostało również dołączone oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podstawą złożenia takiego oświadczenia było pismo UM, znak "[...]", załączone w pkt 8.7 projektu budowlanego, wyrażające zgodę na wykonanie na gruncie gminnym, między innymi działce "[...]", zadania polegającego na budowie dwutorowej linii biegnącej po trasie istniejącej linii. Zatem nie jest uprawnione stanowisko organów, iż pismo UM stanowi nowy dowód, nie znany organowi w trakcie procedury wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Także z części opisowej projektu – Opis techniczny – do projektu architektoniczno – budowlanego. 2.1.Opis trasy linii. Zawarto stwierdzenie, że "z uwagi na wymogi właścicieli gruntów projektowane słupy nr 36/M3+10 i nr 26/39/ON 120+ 5, muszą być ustawione dokładnie w miejscu istniejących słupów przeznaczonych do demontażu. Z wniosku inwestora o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia "[...]" wynika, że do tegoż wniosku dołączono komplety projektu budowlanego i między innymi również oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z oświadczenia wynika, że dołączono do niego dokumenty potwierdzające powyższe prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, także pismo z dnia "[...]". Powyższe wskazuje, że skoro inwestor, wbrew woli ówczesnego właściciela – UM, zaprojektował linię wysokiego napięcia po nowej trasie, co jednoznacznie wynika z załącznika do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, a także projektu budowlanego, to organ był zobligowany i miał możliwość wydać decyzję odmowną dla inwestora, a więc odmówić mu zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w tym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2001r., V SA 1831/00, wskazał, iż nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający tymi dowodami nie dysponował (z obojętnie z jakich przyczyn). Jeżeli jednak dowody te były, a organ orzekający " ich nie zbadał", to nie można takich dowodów w postępowaniu wznowieniowym uważać za nowe, choćby organ w postępowaniu poprzednim z dowodami tymi się nie zapoznał albo niewłaściwie je ocenił.
Dlaczego organ pominął analizę wszystkich dokumentów dołączonych do projektu budowlanego, pozostaje kwestią niewyjaśnioną w aktualnym stanie sprawy. W żadnym zaś przypadku za taki stan rzeczy nie można winić strony, co wynikać by mogło z treści zaskarżonej decyzji. "Ujawnienie" tych dowodów najogólniej rzecz ujmując, po wydaniu decyzji ostatecznej zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, nie może stanowić przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, bowiem nie są to dla organu nowe dowody w rozumieniu tego przepisu.
Z tego też względu uzasadniony jest wniosek, iż organ pierwszej instancji nie miał podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa, bowiem wbrew twierdzeniom organów obu instancji nie wyszły na jaw nowe okoliczności czy dowody w rozumieniu tego przepisu i w tym znaczeniu już w tej fazie postępowania organ pierwszej instancji naruszył powyższy przepis w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Ponownie należy podkreślić, że postępowanie wznowieniowe nie jest procedurą przy pomocy której można wzruszyć wadliwą decyzję administracyjną w każdym przypadku, lecz możliwość taka istnieje tylko w przypadkach określonych w art. 145 § 1 K.p.a.
Należy wskazać, iż rzeczywiście Inwestor nie zawarł umowy dzierżawnej na czas realizacji zadania, ale okoliczność ta może jedynie "rodzić" roszczenia właściciela gruntu do stosownych opłat za okres "zajęcia" tej nieruchomości. Nie można na podstawie tej okoliczności uznać, że Inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością. Jak Spółka wskazała w skardze, z uwagi na zastosowaną technologię budowy nie zachodziła potrzeba "wchodzenia" na przedmiotową działkę. Nad tą działką są bowiem jedynie zawieszone przewody elektroenergetyczne, nie ma tam natomiast wbudowanego żadnego urządzenia. Jest to jedynie ze strony inwestora "uchybienie" w sensie formalnym, nie mające i nie mogące mieć wpływu na prawidłowość wydanej decyzji o przebudowie linii.
Wskazane powyżej uchybienia zwalniają Wojewódzki Sąd Administracyjny od obowiązku ustosunkowania się w pełnym zakresie do innych mniej istotnych zarzutów skargi. Należy jedynie wskazać, iż Sąd nie podziela zarzutu skargi, iż dopuszczenie do niniejszego postępowania i nadania statusu strony Spółce B jest oczywistym i rażącym naruszeniem art. 28 K.p.a. Zgodnie z ustalonym w orzecznictwie sądowym poglądem w postępowaniu wznowieniowym winny brać udział wszystkie osoby, będące stronami postępowania zakończonego ocenianą w postępowaniu nadzorczym decyzją, bądź następcy prawni tych osób, a także inne podmioty, których praw dotyczy to postępowanie. Niewątpliwie Spółka B, jako nabywca i obecny właściciel działki "[...]" jest następcą prawnym poprzedniego właściciela, a więc gminy, jak również jest podmiotem którego praw dotyczy niniejsze postępowanie.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się do realizacji obowiązku organu, aby w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przede wszystkim organy winny zbadać, czy faktycznie wystąpiły przyczyny wznowieniowe wskazane przez stronę lub, czy w sprawie zachodzą inne przesłanki z art. 145 § 1 K.p.a. do wznowienia postępowania i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło