II SA/Ol 404/16

WyrokWSA w Olsztynie2016-05-12

Skład orzekający: Beata Jezielska, Alicja Jaszczak-Sikora, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może ustalić pełną odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej na podstawie art. 12 ustawy o pomocy społecznej bez wykazania rzeczywistego posiadania środków finansowych pochodzących ze sprzedaży nieruchomości przez osobę korzystającą z pomocy?
Ratio decidendi
Organ nie może automatycznie przyjąć, że osoba posiada środki finansowe ze sprzedaży nieruchomości, bez ustalenia faktycznego istnienia tych środków. Zastosowanie art. 12 ustawy o pomocy społecznej wymaga wykazania realnego posiadania środków finansowych, a brak takiego ustalenia stanowi istotną wadę postępowania skutkującą uchyleniem decyzji.
Stan faktyczny
W. D., osoba całkowicie ubezwłasnowolniona, przebywa w Domu Pomocy Społecznej w B. Organy ustaliły miesięczną odpłatność za pobyt w wysokości 2835 zł, przyjmując dochód miesięczny 3154,01 zł, w tym rentę i dochód z tytułu sprzedaży nieruchomości. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że W. D. powinien ponosić pełną odpłatność ze względu na posiadane środki ze sprzedaży nieruchomości w latach 2008-2014. Pełnomocnik opiekuna prawnego W. D. kwestionowała te ustalenia, wskazując na roztrwonienie majątku i brak faktycznych środków.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 roku sprawy ze skargi W. D. reprezentowanego przez opiekuna prawnego A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że organ I instancji decyzją z dnia [...] 2015 r. ustalił miesięczną odpłatność za pobyt W. D. w Domu Pomocy Społecznej w B. (DPS w B.) w pełnej wysokości odpłatności, tj. 2835,00 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że od kwietnia 2015 r. zmieniła się wysokość kosztu utrzymania mieszkańca w DPS w B., która aktualnie stanowi kwotę 2835,00 zł miesięcznie. Następnie organ podniósł, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż dochód miesięczny W. D. stanowi kwotę 3154,01 zł, a 70 % tej kwoty stanowi sumę 2207,81 zł. Na dochód wymienionego składają się uzyskiwana renta z ZUS w wysokości 2154,01 zł netto oraz dochód z tytułu sprzedaży nieruchomości w wysokości 1000,00zł (rozliczony na kwoty dochodu miesięcznego w rozumieniu art. 8 ust 11 ustawy o pomocy społecznej). W dalszej części uzasadnienia organ I instancji wskazał, że na przestrzeni lat 2008-2014 (sierpień 2008 - październik 2014) zostały sprzedane niezabudowane działki będące własnością W. D. na łączną kwotę 669 000,00 zł. W tym zakresie wyspecyfikowano poszczególne umowy sprzedaży zawarte w formie aktów notarialnych (zawarte w aktach sprawy). Wskazano, że strona jest właścicielem (współwłaścicielem) również innych nieruchomości przeznaczonych na sprzedaż. Podsumowując organ I instancji podał, że przedstawiony stan faktyczny wskazuje na rażące dysproporcje pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu, a sytuacją majątkową, o której mowa wart. 12 ustawy o pomocy społecznej. Z uwagi na powyższe, strona jest zobowiązana pokrywać pełną odpłatność za pobyt w DPS w B. Od przedmiotowej decyzji odwołanie złożyła R. K., pełnomocnik A. D. będącego opiekunem prawnym W. D. W uzasadnieniu wskazała, że wraz z A. D. dbają o swojego brata W. D., regularnie go odwiedzając oraz zabezpieczając regularnie środki z tytułu pobytu w DPS i koszty leczenia. Wskazała, że opieka nad W. D. jest sprawowana prawidłowo, jako że Sąd Rodzinny przyjmuje i nie podważa przedstawianych mu sprawozdań z jej wykonywania. Wskazała, że z kwot uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości zobowiązana była uregulować wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej. Podała, że zgodnie z wolą W. D. środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości winny być podzielone po równo na R. K., A. D. i W. D. Wskazała, że poniosła koszty opłat za media w łącznej kwocie ok. 100 tys. zł, uregulowała zaciągnięte kredyty "chwilówki", podatki i opłaty związane z utrzymaniem nieruchomości. Podała, że W. D. jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego wolnostojącego, budynków gospodarczych oraz gruntów w D. (w 1/3 udziału). W tym zakresie podkreśliła, że w stosunku do przedmiotowej nieruchomości skierowała wniosek do Sądu Rodzinnego o sprzedaż wskazanej nieruchomości w związku m.in. z koniecznością zabezpieczenia środków na utrzymanie W. D. W pozostałej części odwołania, strona wskazała, że wraz z bratem są ofiarą negatywnego nastawienia pracowników organu I instancji. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że W. D. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w B. od [...] 2013 r. Wymieniony jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną. Opiekunem prawnym W. D. jest jego brat A. D., zamieszkały w D. (pismo Sądu Rejonowego [...]). Dochodem W. D. od marca 2015 r. jest renta w wysokości 2154,01 zł netto. Dodatkowo W. D. reprezentowany przez opiekuna prawnego A. D. sprzedał w dniu [...] 2014 r. nieruchomość za cenę 12000,00 zł. W ocenie organu odwoławczego kwotę 12000,00 zł uzyskaną w [...] 2014 r. z tytułu sprzedaży nieruchomości należało rozliczyć w równych częściach na 12 miesięcy poczynając od miesiąca uzyskania tego dochodu (tj. od października 2014 r. do września 2015 r.). Miesięczna wartość dochodu z tego tytułu stanowi kwotę 1000,00 zł. Wraz z kwotą uzyskiwanej renty 2154,01 zł netto, łączny dochód miesięczny W. D. stanowi kwotę 3154,01 zł. Skoro opłata za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszona przez mieszkańca domu, stanowi nie więcej niż 70 % jego dochodu, to kwota obciążająca zainteresowanego winna stanowić kwotę 2207,81 zł miesięcznie. Co do zasady pozostałą kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy kosztem utrzymania w DPS, a opłatą wnoszoną przez zobowiązanego (brak małżonka, wstępnych i zstępnych) winna uiszczać gmina. Ponadto Kolegium podniosło, że w aktach sprawy znajdują się również umowy sprzedaży nieruchomości za lata 2008-2014 na kwotę przekraczającą 650 tyś złotych (w aktach sprawy umowy sprzedaży w formie aktów notarialnych). Wskazane umowy zawierane były przez W. D. jak również działających w jego imieniu A. D. oraz R. K. W tym zakresie należy wskazać, że w myśl art. 12 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia. W ocenie organu odwoławczego w niniejszej sprawie organ I instancji dokładnie wyjaśnił wszystkie okoliczności faktyczne sprawy. W. D. osobiście lub za pośrednictwem rodzeństwa (od [...] 2013 r. jest osobą ubezwłasnowolnioną) sprzedał w okresie od 2008 r. do 2014 r. szereg nieruchomości, uzyskując dochód w wysokości ponad 650000,00 zł. Trudno zatem bezwzględnie przyjąć, jak to obecnie R. K. stara się przedstawić w odwołaniu, że oczekiwania wobec niego, odnośnie do dysponowania majątkiem w sposób przynoszącym mu pożytki, są wygórowane. Oczywiście czynności związane ze sprzedażą nieruchomości wiążą się z obiektywnymi trudnościami i na pewno nie są łatwe do przeprowadzenia, ale nie zmienia to faktu uzyskania z tego tytułu wskazanych wyżej dochodów. Dodatkowo, co niesporne, W. D. jest współwłaścicielem (wg twierdzeń zawartych w odwołaniu w udziale 1/3) nieruchomości w miejscowości D., która, jak wynika z odwołania również będzie przedmiotem sprzedaży, po uzyskaniu stosownej zgody Sądu Rodzinnego. W ocenie Kolegium, formułując ocenę wystąpienia sytuacji, o której mowa w art. 12 ustawy o pomocy społecznej, stanowiącej negatywną przesłankę przyznania świadczenia, organ I instancji wykazał w wystarczającym stopniu, że strona jest w stanie wykorzystać swoje zasoby. Niewątpliwie bowiem istnieje dysproporcja między wysokością dochodu W. D., a jego sytuacją majątkową, przez co jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby (a więc opłacić pobyt w domu pomocy społecznej), pomimo spełnienia formalnych wymogów do otrzymania pomocy (tj. udziału gminy w partycypacji w kosztach pobytu wymienionego w DPS). Skargę na ww. decyzję wywiodła pełnomocnik opiekuna prawnego W. D. W skardze podniesiono m.in., że organy niesłusznie powołały się na transakcje sprzedaży ziemi dokonane przez W. D. w poprzednich latach, ponieważ obecnie nie zostały ujawnione żadne zyski z tych umów. Przeciwnie, W. D. jest mocno zadłużony, cały majątek zaś roztrwonił na alkohol. W skardze zarzucono również, że organ I instancji pozyskiwał informacje z nieprecyzyjnych źródeł, z tzw. "środowiska lokalnego". Zwrócono również uwagę, że nie można powoływać się skutecznie na fakt posiadania przez W. D. udziału 1/3 domu, ponieważ taki udział nie pozwala mu swobodnie rozporządzać tą nieruchomością, a więc nie możliwa jest jej samodzielna sprzedaż. Tym samym niczym nieuzasadnione jest wliczanie ewentualnych dochodów z niej w celu opłacenia pobytu w Domu Pomocy Społecznej. Zwrócono również uwagę, że organ I instancji bezzasadnie powołał się na przepis art. 61 ust. 2 pkt 1-2 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ W. D. nie ma krewnych w linii prostej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: ustawa ppsa. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 11 czerwca 2015 r. ustalającą miesięczną odpłatność za pobyt W. D. w DPS w B. w pełnej wysokości odpłatności, tj. 2835,00 zł miesięcznie. Organy przyjęły, że łączny dochód miesięczny W. D. stanowi kwotę 3154,01 zł. Skoro opłata za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszona przez mieszkańca domu, stanowi nie więcej niż 70 % jego dochodu, to kwota obciążająca zainteresowanego winna stanowić kwotę 2207,81 zł miesięcznie. Ponadto podniesiono również, że W. D. osobiście lub za pośrednictwem rodzeństwa (od [...] 2013 r. jest osobą ubezwłasnowolnioną) sprzedał w okresie od 2008 r. do 2014 r. szereg nieruchomości, uzyskując dochód w wysokości ponad 650000,00 zł. Biorąc pod uwagę zatem wysokość uzyskanych dochodów powinien on zdaniem organów sam zaspokajać swoje potrzeby, w tym całą odpłatność za pobyt w Domu Pomocy społecznej. Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 j.t.). Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.s., decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. W świetle przepisu art. 60 ust. 1 u.p.s., pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca ustalają organy, o których mowa w pkt 1 - 3, w tym burmistrz (art. 60 ust. 2 u.p.s.). Z przepisów art. 61 ust. 1-3 u.p.s. wynika, że obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności (ust. 1): 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą (ust. 2): 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium, b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2. W przypadku niewywiązywania się osób, o których mowa w ust. 2 pkt 1, 2 i 2a, z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków (ust. 3). Stosownie zaś do przepisu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zgodnie z art. 8 ust. 4 ww. ustawy do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693); 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że w ocenie Sądu organy prawidłowo wyliczyły dochód W. D., którego głównym składnikiem jest renta w wysokości 2154,01 zł netto. Dodatkowo w oparciu o art. 8 ust. 11 ustawy prawidłowo wliczono do dochodu kwotę 12000,00 zł z tytułu sprzedaży w dniu 31 października 2014 r. nieruchomości. Organ prawidłowo przyjął, że kwotę 12000,00 zł uzyskaną w październiku 2014 r. z tytułu sprzedaży nieruchomości należało rozliczyć w równych częściach na 12 miesięcy, poczynając od miesiąca uzyskania tego dochodu czyli od października 2014 r. do września 2015 r.. Łączny dochód miesięczny W. D. zasadnie ustalono na kwotę 3154,01 zł. Organy przyjęły zatem właściwie, że skoro opłata za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszona przez mieszkańca domu, stanowi nie więcej niż 70 % jego dochodu, to kwota obciążająca zainteresowanego winna stanowić kwotę 2207,81 zł miesięcznie. Jednakże wskazano jeszcze, że W. D. osobiście lub za pośrednictwem rodzeństwa (od [...] 2013 r. jest osobą ubezwłasnowolnioną) sprzedał w okresie od 2008 r. do 2013 r. szereg nieruchomości, uzyskując dochód w wysokości około 650.000,00 zł. Biorąc pod uwagę zatem wysokość uzyskanych dochodów powinien on zdaniem organów sam zaspokajać swoje potrzeby, w tym całą odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. W tym kontekście organy powołały się na przepis art. 12 rzeczonej ustawy, zgodnie z którym w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia. Stosując wspomniany wyżej przepis organy muszą mieć także na uwadze regulację prawną art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Tymczasem organy przyjęły automatycznie, że W. D. posiada środki finansowe uzyskane z tytułu sprzedaży ziemi w ciągu ostatnich 7 lat, skoro dokonał sprzedaży nieruchomości na kwotę około 650.000,00 zł. Nie zbadano jednak czy rzeczywiście zyski z tych transakcji w dalszym ciągu są w dyspozycji W. D. bądź jego rodziny. Jego siostra zaś R. K., będąca jednocześnie pełnomocnikiem opiekuna prawnego W. D., wskazała w odwołaniu, że W. D. roztrwonił cały majątek z powodu choroby alkoholowej i popadł w długi. Podniosła również, że od kiedy brat A. D. sprawuje pieczę nad W. D., regularnie przekazuje sprawozdania z tej pieczy, obejmujące m.in. dysponowanie majątkiem brata. Obecnie zaś brat nie posiada żadnych dodatkowych środków pieniężnych. Tym samym w ocenie Sądu samo ustalenie faktu sprzedaży określonych działek nie jest wystarczającą przesłanką pozwalającą na skorzystanie z dyspozycji art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Tym bardziej, że niektóre z tych transakcji miały miejsce już kilka lat temu (lata 2008-2013). Sąd nie neguje generalnej możliwości zastosowania wspomnianego przepisu. Żeby to jednak móc skutecznie uczynić, trzeba na gruncie niniejszej sprawy precyzyjnie ustalić co się stało ze środkami pochodzącymi ze sprzedaży ziemi, a nade wszystko czy środki te w jakiejkolwiek kwocie pozostają jeszcze w dyspozycji W. D. i jego opiekuna. Jeśli zaś organ nie ustali faktycznego istnienia wspomnianych środków finansowych, a jedynie założy ich hipotetyczny byt, to niezasadne jest stosowanie przepisu art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Innymi słowy realizacja ww. przepisu jest możliwa tylko w przypadku wykazania istnienia realnych środków finansowych pochodzących z tytułu sprzedaży ziemi. W przypadku zastosowania art. 12 ustawy koniecznym jest udokumentowanie przez organ posiadania konkretnych środków finansowych, pochodzących np. ze sprzedaży nieruchomości. Ustalenie takich środków finansowych pozwala dopiero organowi wykazać dysproporcje między udokumentowaną wysokością dochodu, a sytuacją materialną wykazywaną przez stronę. Oczywistym jest, że ze względów społecznych należy jako naganne ocenić zachowanie osoby, która roztrwoniła posiadane środki finansowe np. na alkohol. Jednak na gruncie ocenianej sprawy, nie można przyjąć niejako automatycznie, że skoro kilka lat temu skarżący wyzbył się swoich oszczędności (na co zdaje się wskazywać jego pełnomocnik, a co nie zostało przez organy wyjaśnione), to obecnie nawet przy ich braku mógłby zostać obciążony pełną odpłatnością za pobyt w domu pomocy społecznej dlatego, że wcześniej posiadał środki finansowe. Niedopuszczalne jest także powoływanie się w okolicznościach niniejszej sprawy na art. 12 ustawy o pomocy społecznej i wskazywanie, że skoro skarżący posiada udziały w 1/3 w nieruchomości w D. wystawionej na sprzedaż to możliwe jest zastosowanie tego przepisu i żądanie od strony poniesienia pełnej odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Trudno też założyć, że udział tren może być łatwo zbyty. Ponadto dopiero w wyniku zbycia takiej nieruchomości lub zbycia udziału skarżącego możliwe byłoby zaliczenie dochodu osiągniętego przez stronę w rozumieniu art. 8 ust. 11 ustawy do obliczenia ponoszonych przez stronę wydatków na pobyt w domu pomocy społecznej. Warto dodać, że w świetle obowiązujących przepisów nie ma możliwości domagania się zbycia przez mieszkańca domu pomocy społecznej posiadanego majątku w celu pokrycia kosztów jego pobytu w placówce. Z całą pewnością trudne do pogodzenia z zasadami pomocy społecznej są przypadki, w których gmina wnosi część opłaty za mieszkańca domu pomocy społecznej ze względu na jego niski dochód, ale dobrą sytuację majątkową. W tej sytuacji konieczna byłaby zmiana przepisów umożliwiająca organowi pomocy społecznej zwiększenie obciążeń finansowych mieszkańca domu, który z własnych zasobów może i powinien zapewnić sobie utrzymanie (patrz: Iwona Sierpowska, Komentarz do art. 61 ustawy o pomocy społecznej). Organy dopuściły się zatem uchybienia rzutującego na istotę rozstrzygnięcia sprawy. Biorąc pod uwagę dotychczasowe rozważania rzeczą oczywistą jest, że Sąd nie przesądza treści przyszłego rozstrzygnięcia organów administracji, gdyż ocena ta po prostu nie jest możliwa z uwagi na uchybienia i luki występujące w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło