II SA/Ol 407/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie Sędzia WSA Irena Szczepkowska (spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie projektu budowlanego i pozwolenia na roboty budowlane - umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Spółki kwotę 740 zł (słownie: siedemset czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia 26 stycznia 2010 r. Prezydent Miasta O. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na przebudowę budynku przy ul. P. w O., na działce nr x Bankowi "[...]". Od powyższej decyzji odwołanie złożyła "[...]" (dalej jako "spółka"), która nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Spółka zarzuciła, że organ pierwszej instancji błędnie ograniczył obszar oddziaływania obiektu do działki, na której ma być realizowane sporne przedsięwzięcie, w konsekwencji czego, z naruszeniem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie uznał jej za stronę postępowania. Podniosła, że jest użytkownikiem wieczystym działki nr y, obręb z, graniczącej bezpośrednio z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja. Zdaniem odwołującej się ta okoliczność powinna skutkować uznaniem jej za stronę postępowania. Wskazała również, że przebudowywany obiekt w północno - wschodniej części położony jest w granicy z działką nr q, przez którą spółce przysługuje - na zasadzie służebności - prawo przejścia i przechodu. Ponadto przez nieruchomość spółki i nieruchomość, na której ma być realizowana sporna inwestycja, przebiega sieć energetyczna i ciepłociąg miejski, co również winno skutkować uznaniem spółki za stronę postępowania. Spółka zarzuciła, że w sprawie istotne jest, iż przyłącze kanalizacyjne wykorzystywane jest do odprowadzania ścieków z nieruchomości spółki. Wobec tego niezbędne było ustalenie czy na skutek planowanej inwestycji będzie ono prawidłowo spełnić swoją funkcję. Zdaniem spółki, ważne było również, że działka nr x nie ma własnego przyłącza sanitarnego, a sporny obiekt został włączony do sieci kanalizacyjnej bez wymaganych prawem czynności przed organami administracji. W tym zakresie wskazała na konieczność uzyskania od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta O. informacji o legalności i skutkach dokonanych podłączeń. Odwołująca się podniosła ponadto, że przebudowana sieć nie spełnia warunków technicznych w zakresie wymaganego minimalnego spadku. Spółka wskazała też, że na spornym budynku umieszczona zostanie centrala wentylacyjna, co skutkować będzie powstaniem immisji na jej nieruchomość. Okoliczność ta, w ocenie odwołującej się, obligowała organ do wyjaśnienia kwestii ochrony przed hałasem i drganiami. Wojewoda W. decyzją z dnia 12 marca 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wywiódł, że przedmiotowa inwestycja dotyczy przebudowy istniejącego budynku i nie powoduje zmiany sposobu zagospodarowania wokół niego, a tym samym nie ma wpływu na zagospodarowanie sąsiednich działek. W takiej sytuacji powoływanie się Spółki na fakt graniczenia z działką inwestora nie przemawia za uznaniem jej za stronę postępowania. Bez znaczenia w sprawie, zdaniem Wojewody, było też prowadzone w innej sprawie postępowanie administracyjne, gdyż sprawę rozpatrywano się w granicach wyznaczonych wnioskiem strony o udzielenie pozwolenia na przebudowę budynku. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że spółka nie znajduje się w obszarze oddziaływania przebudowanego obiektu, wobec czego może być uznana za stronę w postępowaniu. Na marginesie organ zauważył, że inwestor przebudowy i rozbudowy Domu Towarowego D., obiektu będącego własnością odwołującej się, złożył oświadczenie, że przyłącze kanalizacji sanitarnej, z którego obecnie korzysta DT D., zostanie wyłączone z eksploatacji. Powyższe czyni bezprzedmiotowymi rozważania odwołującej się o ewentualnym oddziaływaniu inwestycji na sieć kanalizacyjną, usytuowaną na działce przy ulicy P. W skardze wniesionej na powyższą decyzję Wojewody W. spółka podniosła, że organ odwoławczy nie ustosunkował się w ogóle do kwestii ewentualnego powstania immisji na jej nieruchomość wywołanej pracą centrali wentylacyjnej umieszczonej na spornym budynku, powiązań obu nieruchomości wynikających z przebiegających sieci energetycznej i ciepłowniczej oraz położenia przebudowywanego obiektu przy granicy z nieruchomością, przez którą spółce przysługuje prawo przejścia i przechodu. W tej sytuacji zarzuciła, że Wojewoda nie zbadał czy istnieje negatywny wpływ spornej inwestycji na jej nieruchomość, co narusza art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. Podniosła ponadto, że organ odwoławczy, oceniając wpływ inwestycji na nieruchomość sąsiednią powinien był wziąć pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie wydawania decyzji. Wyklucza to możliwość powołania się na zdarzenie przyszłe i niepewne jakim jest zaprzestanie z korzystania z sieci kanalizacyjnej przez skarżącą. Spółka zarzuciła organowi odwoławczemu brak obiektywizmu, gdyż nie przeprowadził on wnioskowanych dowodów, tj. nie wystąpił do organu nadzoru budowlanego o udzielnie informacji dotyczącej legalności i skutków przyłączenia się inwestora do sieci kanalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał ponadto, że decyzją z dnia 12 marca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia 9 grudnia 2009 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono P. sp. z o.o. pozwolenia na remont, przebudowę i rozbudowę budynku Domu Towarowego D. "[...]". Decyzja ta została przeniesiona na skarżącą decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia 7 kwietnia 2010 r. Pozwolenie na przebudowę i rozbudowę budynku DT D. zostało wydane po usunięciu przez inwestora nieprawidłowości, polegającej na braku uzgodnień w zakresu korzystania z przyłącza kanalizacyjnego, położonego na działce należącej do s.c. "[...]". W tej sytuacji oraz w świetle zgłoszenia wykonania nowego przyłącza, za niezrozumiałe organ uznał kwestionowanie przez skarżącą zapadłych w tym zakresie rozstrzygnięć. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W rozpoznawane sprawie sporne jest czy prawidłowo organy administracji ustaliły krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę budynku położonego w O. przy ul. P. Kwestia uprawnienia do udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę została uregulowana w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (teks jednolity Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118, ze zm.). Przepis ten stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Treść art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego zawiera definicję legalną pojęcia obszar oddziaływania obiektu, przez który zgodnie z tą normą prawną należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, że ustawodawca nie zdefiniował wprost pojęcia obszaru oddziaływania obiektu, lecz zawarł odesłanie do licznych regulacji prawa materialnego wprowadzających szczegółowe wymogi dotyczące zabudowy i zagospodarowania terenu. Analizując art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego konieczne jest zatem sięgnięcie do szczegółowych przepisów prawnych, w tym norm techniczno -budowlanych. Pojęcie obszaru oddziaływania obiektu będzie się materializować, gdy na podstawie konkretnych, indywidualnych parametrów danej inwestycji, będą się konkretyzować odpowiednie normy wynikające z odrębnych przepisów, które będą wytyczać określoną strefę wobec projektowanego obiektu. Należy mieć przy tym na uwadze, że analiza obszaru oddziaływania inwestycji obejmuje przede wszystkim badanie oddziaływania konkretnych obiektów budowlanych na otaczające tereny, nie zaś ocenę przyszłego funkcjonowania obiektu. Ponadto, w pojęciu oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, nie chodzi o wszelkie utrudnienia jakie może przynieść planowana inwestycja, a jedynie o takie, które mogą powodować naruszenie interesów prawnych. Podkreślenia też wymaga, że treść art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie daje podstaw do przyjęcia, że budowa obiektu budowlanego z zachowaniem określonych w przepisach techniczno - budowlanych odległości oznacza, że oddziaływanie takiego obiektu nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora. Wobec powyższego, prawidłowe ustalenie, komu przysługuje przymiot strony w konkretnym postępowaniu w sprawie z wniosku o wydanie pozwolenia na budowę musi być poprzedzone zbadaniem obszaru oddziaływania projektowanego obiektu. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego wskazywała na możliwość naruszenia norm prawa materialnego, w tym przepisów określających normy techniczno -budowlane, które realizowane w związku z pozwoleniem na budowę mogły powodować, że nastąpiłoby naruszenie interesu prawnego skarżącej. Spółka podnosiła fakt: - zaprojektowania na spornym obiekcie budowlanym centrali wentylacyjnej, skutkującej możliwością powstania immisji na jej nieruchomość (hałas i drgania), - położenia przebudowywanego obiektu w granicy z działką nr q, przez którą spółce przysługuje na zasadzie służebności prawo przejścia i przechodu, - połączeń funkcjonalnych miedzy nieruchomością skarżącej i inwestora, wynikających z przebiegu sieci energetycznej i ciepłociągu miejskiego, - legalności użytkowania i prawidłowości funkcjonowania przyłącza sanitarnego, - graniczenia nieruchomości spółki z działką, na której ma być realizowana sporna inwestycja. W niniejszej sprawie organ odwoławczy, który zobowiązany jest do ponownego rozpoznania sprawy nie poczynił jednak ustaleń w tym zakresie, czym naruszył art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Przepisy te przewidują, że w toku postępowania organ administracji ma obowiązek podjąć z urzędu wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu organ administracji publicznej musi przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy, dopuszczając jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 K.p.a.). Zgodnie bowiem z art. 80 K.p.a., dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej może ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Należy ponadto zauważyć, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do każdego z powołanych wyżej argumentów spółki. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził bowiem, że fakt graniczenia z działką inwestora nie jest argumentem przemawiającym za uznaniem spółki za stronę postępowania w sprawie, skoro planowane roboty nie spowodują zmiany sposobu użytkowania spornego budynku i tym samym nie wpłyną na sposób zagospodarowania działek sąsiednich. Natomiast wyjaśniając kwestię przyłącza sanitarnego wskazał, że skarżąca spółka zamierza nie korzystać w przyszłości z tej sieci kanalizacyjnej. Nie można w okolicznościach sprawy uznać, że jest to wyczerpujące odniesienie się organu do podniesionej przez spółkę kwestii. Za zasadny należy uznać zatem także zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wobec powyższego, nie przesądzając o prawidłowości twierdzeń żadnej ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda uwzględni powyższe rozważania Sądu i zbada, jakim podmiotom przysługuje przymiot strony w kontrolowanym postępowaniu, a swoje stanowisko umotywuje zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 wskazanej wyżej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. O kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.