II SA/Ol 41/25
WyrokWSA w Olsztynie2025-03-06
Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Ewa Osipuk, Tadeusz Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umieszczeniu osoby w domu pomocy społecznej, wydana na podstawie postanowienia sądu opiekuńczego, może być uchylona z powodu błędów proceduralnych organów administracji, takich jak naruszenie prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu lub nieprawidłowe ustalenie daty umieszczenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz nieprawidłowo ustaliły datę umieszczenia skarżącej w domu pomocy społecznej, co skutkowało wydaniem dwóch sprzecznych decyzji w tym samym okresie. Sąd podkreślił, że choć zarzuty dotyczące błędów proceduralnych są zasadne, strona skarżąca nie wykazała, aby miały one istotny wpływ na wynik sprawy. Niemniej jednak, błędy w ustaleniu daty umieszczenia i istnienie dwóch sprzecznych decyzji stanowiły wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu, utrzymującej w mocy decyzję Starosty Ostródzkiego o umieszczeniu T.S. w domu pomocy społecznej. Skarżąca zarzuciła naruszenie procedury administracyjnej, w tym brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu, nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz wydanie dwóch sprzecznych decyzji dotyczących umieszczenia w DPS. Organy administracji wskazywały na właściwość różnych organów do wydawania decyzji o skierowaniu i umieszczeniu w DPS oraz na prejudycjalny charakter postanowień sądu opiekuńczego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Ostródzkiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2025 r. sprawy ze skargi T. S. reprezentowanej przez opiekuna prawnego D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Decyzją z 17 września 2024 r. Starosta Ostródzki (dalej: "starosta" "organ pierwszej instancji"), z upoważnienia którego działał Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ostródzie (dalej: "PCPR"), umieścił T.S, (dalej: "skarżąca") w Domu Pomocy Społecznej [...] (dalej: "DPS") od 22 lutego 2022 r. na czas nieokreślony i orzekł, że decyzję ustalającą opłatę za pobyt w DPS wyda Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ostródzie (dalej: "MOPS") z upoważnienia Burmistrza Miasta Ostróda.
W uzasadnieniu starosta stwierdził, że 27 maja 2024 r. MOPS zwrócił się z prośbą o umieszczenie B.C. w DPS na czas nieokreślony. Po przeanalizowaniu nadesłanej dokumentacji została wyrażona zgoda na przyjęcie zainteresowanej do tej placówki. Postanowieniem z 22 lutego 2022 r. Sąd Rejonowy w Ostródzie orzekł o umieszczeniu skarżącej w domu pomocy społecznej bez jej zgody, a decyzją nr MOPS-WR.454.1.23.2024 z 6 sierpnia 2024 r. MOPS skierował B.C. do DPS. Starosta wyjaśnił ponadto, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione w sprawie względami społecznymi.
W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu skarżąca, reprezentowana przez opiekuna prawnego, zarzuciła, że nie wyjaśniono, czy posiada ona tytuł prawny do nieruchomości, ewentualnie czy przysługuje jej prawo do lokalu socjalnego, bądź czy nie powinna zostać umieszczona w zakładzie opiekuńczo-leczniczym. Zaniechano też ustalenia, czy jest osobą, która nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu i nie można jej zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Zarzuciła również, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego co do okoliczności darowania przez skarżącą nieruchomości wnukowi. Podniosła ponadto, że starosta nie zawiadomił opiekuna prawnego o wszczęciu postępowania i nie umożliwił mu zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem, naruszając art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm., dalej: "k.p.a."). Skarżąca zarzuciła również, że uzasadnienie decyzji organ pierwszej instancji odnosi się innej osoby.
Skarżąca podniosła ponadto, że przebywa w DPS od 2022 r., wobec czego MOPS prawdopodobnie już wydał decyzję w tym przedmiocie w 2022 r. Zaznaczyła, że decyzją z 6 sierpnia 2024 r. MOPS wydał kolejną decyzję o umieszczeniu jej w DPS. W konsekwencji, sprawa dotycząca tego samego stanu prawnego, w niezmienionym stanie faktycznym i dotycząca tego samego przedmiotu, została rozstrzygnięta kolejno dwiema decyzjami przez MOPS, a następnie decyzją PCPR.
Skarżąca wniosła o zwrócenie się do organu właściwego celem rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego, gdyż tożsama decyzja została wydana przez Burmistrza Miasta Ostróda, a przed starostą toczy się kolejne postępowanie w przedmiocie umieszczenia skarżącej w DPS i o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego oraz prawomocnego zakończenia postępowania przez MOPS w sprawie znak MOPS-WR.454.1.23.2024.
Postanowieniem z 29 października 2024 r. (błędnie wskazano rok 2021) organ pierwszej instancji sprostował własną decyzję z 17 września 2024 r., stwierdzając, że w uzasadnieniu omyłkowo dwukrotnie zostało wpisane błędnie imię i nazwisko oraz data. Orzekł, że po sprostowaniu uzasadnienie winno mieć treść: " (...) 06 sierpnia 2024 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ostródzie zwrócił się z prośbą o umieszczenie Pani T.S w Domu Pomocy Społecznej [...]na czas nieokreślony. Po przeanalizowaniu nadesłanej dokumentacji została wyrażona zgoda na przyjęcie zainteresowanej do w/w placówki. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2022 roku Sąd Rejonowy w Ostródzie, III Wydział Rodzinny i Nieletnich orzekł o umieszczeniu Pani T.S. w Domu Pomocy Społecznej bez jej zgody. Decyzją Nr MOPS-WR.454.1.23.2024 z dnia 06 sierpnia 2024 r. z upoważnienia Burmistrza Miasta Ostróda, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ostródzie skierował Panią T.S. do Domu Pomocy Społecznej w (...)".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej: "SKO") decyzją z 2024 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
SKO podało w uzasadnieniu, że decyzją z 6 sierpnia 2024 r MOPS skierował skarżącą do DPS, a SKO decyzją z 14 października 2024 r. utrzymało w mocy tę decyzję. Sąd Rejonowy w Ostródzie postanowieniem z 14 lipca 2021 r. sygn. III RNs 175/21 orzekł o umieszczeniu skarżącej w domu pomocy społecznej bez jej zgody na czas trwania postępowania przed sądem. Organ pomocy społecznej decyzją z 20 lipca 2021 r. skierował skarżącą do DPS na czas trwania postępowania o umieszczenie w domu pomocy społecznej, a starosta decyzją z 22 lipca 2021 r. umieścił skarżącą od 21 lipca 2021 r. w DPS na czas trwania postępowania o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Sąd rejonowy postanowieniem z 5 maja 2022 r. ustanowił opiekę dla całkowicie ubezwłasnowolnionej skarżącej, a funkcję opiekuna powierzył jej synowi, zaś postanowieniem z 22 czerwca 2022 r. sygn. III RNs 175/21 orzekł o umieszczeniu skarżącej w domu pomocy społecznej bez jej zgody, za zgodą opiekuna prawnego.
SKO wyjaśniło, że skierowanie do DPS i umieszczanie w DPS rozstrzygane są w odrębnych postępowaniach administracyjnych. Wskazało na art. 54 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283), przewidujący prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Podkreśliło, że zasadniczą rolę odgrywa w takiej sprawie sytuacja osobista osoby ubiegającej się o to świadczenie, w szczególności jej stan zdrowia i związana z tym konieczność zapewnienia intensywnej (całodobowej) opieki. Dodało, że żaden z przepisów prawa nie przyznaje członkom rodziny beneficjenta prawa do udziału w postępowaniu o przyznanie tego świadczenia.
SKO, odwołując się do art. 59 ust. 1 i ust. 2 ustawy, wyjaśniło, że w sprawie nie zaistniał spór kompetencyjny, gdyż decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwy dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (w niniejszej sprawie Burmistrz Miasta Ostróda), a decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej (w niniejszej sprawie Starosta Ostródzki).
Stwierdziło ponadto, że decyzja wydana z naruszeniem art. 10 k.p.a. może być uchylona w sytuacji, gdy strona skarżąca wykaże, że umożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu mogłoby mieć istotny wpływ na treść wydawanej decyzji.
Wskazało też, że zarzuty dotyczące spraw majątkowych, umieszczenia w DPS i znęcania się nad skarżącą nie mogą być przedmiotem rozpatrzenia przed SKO, gdyż w tych sprawach właściwy jest sąd powszechny.
W złożonej skardze skarżąca, reprezentowana przez opiekuna prawnego, powtórzyła zarzuty, wnioski dowodowe i argumentację zawartą w odwołaniu.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z uwagi na zarzuty w niej zawarte.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest umieszczenie skarżącej w domu pomocy społecznej.
Jak wynika z akt administracyjnych, Sąd Rejonowy w Ostródzie postanowieniem z 14 lipca 2021 r. sygn. III RNs 175/21 zabezpieczył dobro skarżącej w ten sposób, że na czas trwania postępowania przed sądem, orzekł o umieszczeniu jej w domu pomocy społecznej bez jej zgody.
Uwzględniając to orzeczenie, burmistrz decyzją z 20 lipca 2021 r., skierował skarżącą do Domu Pomocy Społecznej w [...] na czas trwania postępowania o umieszczenie w domu pomocy społecznej.
Następnie, PCPR, działając z upoważnienia starosty, decyzją z 22 lipca 2021 r. umieścił skarżącą od tego dnia w DPS na czas trwania postępowania o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Orzekł też, że decyzję ustalającą opłatę za pobyt w DPS wyda burmistrz.
Sąd Rejonowy w Ostródzie postanowieniem 22 czerwca 2022 r., sygn. III RNs 175/21 orzekł umieszczenie skarżącej, całkowicie ubezwłasnowolnionej na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Elblągu z 11 stycznia 2022 r. w sprawie VNs 89/21, w domu pomocy społecznej bez jej zgody, za zgodą opiekuna prawnego.
To postanowienie stanowiło podstawę do wydania przez burmistrza decyzji z 6 sierpnia 2024 r. o skierowaniu skarżącej do DPS [...]. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Decyzją z 17 września 2024 r. starosta umieścił skarżącą od 22 lutego 2022 r. w DPS na czas nieokreślony.
Stosownie do art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 z późn. zm.) osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Zgodnie natomiast z art. 59 ust. 1 decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Jak stanowi zaś ust. 2 zd. pierwsze, decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że niezasadne są zarzuty, że w sprawie zaistniał spór co do właściwości rzeczowej organów wydających decyzje dotyczące pobytu skarżącej w DPS.
Z cytowanych przepisów jasno wynika, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w postaci pobytu w domu pomocy społecznej wymaga wydania decyzji przez dwa różne organy administracji, w których rozstrzygane są różne kwestie. Organ gminy właściwej dla beneficjenta w dniu jego kierowania do domu pomocy społecznej wydaje bowiem decyzję o "skierowaniu do domu pomocy społecznej". Natomiast decyzję o "umieszczeniu w domu pomocy społecznej" wydaje organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej. Następnie ponownie organ gminy właściwej dla beneficjenta w dniu jego kierowania do domu pomocy społecznej wydaje decyzję, którą ustala opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej.
Dodać też należy, że Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Ostródzie wydał decyzję na podstawie upoważnienia udzielonego przez Starostę Ostródzkiego i w ramach właściwości tego organu, podobnie jak Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ostródzie działał z upoważnienia Burmistrza Miasta Ostróda i w granicach przysługujących temu organowi uprawnień.
Wymienione wyżej decyzje wydane w sprawach przyznania skarżącej przedmiotowego świadczenia zostały więc wydane przez organy administracji w zakresie posiadanych przez nie właściwości rzeczowej i miejscowej. Tym samym nie zaistniały podstawy do rozstrzygania sporu kompetencyjnego i do zawieszenia postępowania administracyjnego.
Nieprawidłowo jednak organ pierwszej instancji orzekł w decyzji z 17 września 2024 r. w zakresie daty umieszczenia skarżącej w DPS, to jest od 22 lutego 2022 r., a wadliwości tej nie dostrzegło SKO.
W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji nie uwzględniły, że w obrocie prawnym była wydana (z upoważnienia starosty) przez PCPR decyzja z 22 lipca 2021 r., na mocy której umieszczono skarżącą w DPS "na czas trwania postępowania o umieszczenie w domu pomocy społecznej".
Postępowanie przez sądem zakończyło się 22 czerwca 2022 r. prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostródzie, którym orzeczono o umieszczeniu skarżącej w domu pomocy społecznej bez jej zgody, za zgodą opiekuna prawnego. Wprawdzie organ pierwszej instancji wydał 20 października 2024 r. (organ podał błędnie rok 2021) postanowienie o sprostowaniu omyłek, ale nie sprostował rozstrzygnięcia we wskazanym zakresie, lecz wyłącznie część błędnych danych wskazanych w uzasadnieniu swojej decyzji z 17 września 2024 r. (to jest w zakresie strony postępowania i daty wniosku MOPS, organ nie sprostował błędnej daty postanowienia sądu). W konsekwencji, dwie decyzje rozstrzygały o umieszczeniu skarżącej w DPS w okresie od 22 lutego 2022 r. do 22 czerwca 2022 r.
Powyższe powoduje, że niezbędne jest uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i utrzymującej ją w mocy zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie naruszenia art. 107 § 3 pkt 6 k.p.a. przyznać należy, że w uzasadnieniu decyzji starosty błędnie podano dane strony postępowania oraz daty wniosku MOPS i postanowienia sądu. Częściowo ww. omyłki zostały sprostowane postanowieniem z 29 października 2024 r. Ponadto zaznaczyć należy, że uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji z 17 września 2024 r. jest niespójne z jej rozstrzygnięciem. Mimo powołania w podstawie prawnej tej decyzji art. 108 § 1 k.p.a. i wbrew stwierdzeniu zawartemu w jej uzasadnieniu, starosta nie nadał decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Przyznać należy również, że organy obu instancji naruszyły art. 10 § 1 k.p.a., gdyż opiekunowi prawnemu skarżącej nie zapewniono czynnego udział w żadnym stadium postępowania, w szczególności a przed wydaniem decyzji nie umożliwiono wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Jednakże, na co prawidłowo wskazało SKO, dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw, i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej.
Skarżąca nie wskazała konkretnie czynności procesowych, których nie mogła zrealizować, oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy.
Wbrew zarzutom skargi, wskazane w skardze kwestie, które nie zostały zbadane w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym (posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości, prawa do lokalu socjalnego, zasadności skierowania do DPS czy okoliczności zawarcia umowy darowizny), nie uzasadniają zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a., 8 k.p.a., art. 77 k.p.a., 80 k.p.a., gdyż pozostają poza zakresem tego postępowania i kontroli sądu w niniejszej sprawie.
Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, tj. art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje natomiast wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Interpretując powyższe przepisy należy zauważyć, że ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wyłącznie działań niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. Tym samym, organy nie są zobowiązane do dokonywania czynności nieistotnych dla skonkretyzowania praw i obowiązków danego podmiotu. Uwaga ta dotyczy również przepisu art. 77 § 1 k.p.a., będącego uszczegółowieniem zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. W praktyce oznacza to konieczność zgromadzenia i analizy dokumentów, które pozwolą na wydanie rozstrzygnięcia. Natomiast pozyskiwanie dowodów ponad ten wymóg, nie jest już obowiązkiem organów administracji publicznej.
Wskazanie w decyzji starosty, że decyzję ustalającą opłatę za pobyt w DPS wyda MOPS lub burmistrz, ma walor tylko informacyjny i pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcia o ustaleniu takich opłat przez właściwy organ administracji.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie nie mogły być przesłanki umieszczenia skarżącej w domu pomocy społecznej. Kwestię tę rozstrzygnął sąd powszechny w postanowieniu z 22 czerwca 2022 r.
Wyjaśnić można ubocznie, że umieszczenie w domu pomocy społecznej wymaga uzyskania zgody osoby mającej być w takim domu umieszczonej lub jej przedstawiciela ustawowego. Jeżeli zgoda taka nie zostanie udzielona, to o skierowaniu danej osoby do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy, którego orzeczenie zastępuje brak zgody osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Przy wydawaniu tego orzeczenia to na sądzie opiekuńczym spoczywa obowiązek wyjaśnienia i dokonania oceny, czy osoba mająca być umieszczoną w domu pomocy społecznej spełnia ustawowe kryteria do takiego umieszczenia nawet wbrew jej woli. To sąd opiekuńczy dokonuje zatem ustalenia, czy dana osoba wskutek choroby nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, a brak opieki zagraża życiu tej osoby. Orzeczenie sądu rodzinnego ma charakter prejudycjalny (warunkujący) dla postępowania administracyjnego w zakresie wystąpienia przesłanek do umieszczenia w placówce, zaś organ administracyjny ma obowiązek je wykonać przez wydanie najpierw decyzji o skierowaniu osoby do właściwego domu pomocy społecznej, a następnie o umieszczeniu w danej placówce. Ani sąd administracyjny, ani organy administracji publicznej nie posiadają uprawnień do dokonywania oceny (kwestionowania) prawidłowości zapadłych w postępowaniu przed sądem cywilnym orzeczeń sądowych. Skierowanie do domu pomocy społecznej oznacza, że podopieczny spełnia przesłanki do korzystania z tej formy pomocy, określone w art. 54 ustawy.
Dodać można, że sprawa skierowania skarżącej do domu pomocy społecznej była przedmiotem rozstrzygnięcia tutejszego Sądu, który nieprawomocnym wyrokiem z 6 lutego 2025 r. II SA/Ol 941/24, oddalił skargę skarżącej na decyzję SKO z 14 października 2024 r. Rep.1357/PS/24.
Odnosząc się do wniosków dowodowych zawartych w skardze należy wyjaśnić, że kwestię postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym reguluje art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny może wprawdzie przeprowadzić dowody uzupełniające, ale jedynie w postaci dokumentów i to o tyle, o ile jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przewidzianą w art. 106 § 3 p.p.s.a. możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodu uzupełniającego z dokumentu należy więc rozumieć jako odnoszącą się do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, a nie do sytuacji wystąpienia wątpliwości związanych z ustaleniami zaistniałego w sprawie stanu faktycznego. Celem postępowania uzupełniającego nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie, czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Takie wątpliwości nie zaistniały w niniejszej sprawie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania i zalecenia Sądu, w szczególności prawidłowo ustali datę umieszczenia skarżącej w DPS i uzasadnić decyzję zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie
art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zarówno strona skarżąca, w złożonej skardze, jak i organ –
w odpowiedzi na skargę – złożyli wnioski o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło