II SA/Ol 410/05

WyrokWSA w Olsztynie2005-07-21

Skład orzekający: Janina Kosowska, Adam Matuszak, Tadeusz Lipiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mimo że we wniosku o dodatek mieszkaniowy wskazał na czteroosobowe gospodarstwo domowe, i czy w związku z tym zasadne jest żądanie zwrotu nienależnie pobranego dodatku?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy błędnie ustaliły stan faktyczny w zakresie prowadzenia przez skarżącego odrębnego gospodarstwa domowego. Wniosek o dodatek mieszkaniowy jednoznacznie wskazywał na czteroosobowe gospodarstwo domowe, a późniejsze twierdzenia organów o istnieniu trzech odrębnych gospodarstw domowych były sprzeczne z treścią wniosku i nie znalazły uzasadnienia. Ponadto, organy nie wskazały podstawy prawnej do żądania zwrotu dodatku, co stanowiło naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżący S. E. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując, że prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku i zobowiązał do zwrotu nienależnie pobranej kwoty, uznając, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów co do liczby gospodarstw domowych i zasadność żądania zwrotu dodatku.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczono również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędzia WSA Sędzia WSA Janina Kosowska Adam Matuszak Tadeusz Lipiński Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2005 r. sprawy ze skargi S. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie dodatku mieszkaniowego: I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. II SA/Ol 410/05 UZASADNIENIE Decyzją z dnia "[...]" roku Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. odmówił przyznania S. E. dodatku mieszkaniowego za okres od l listopada 2003 roku do 30 kwietnia 2004 roku, jednocześnie S. E. został zobowiązany do zwrotu kwoty 138,24 zł z tytułu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że kierując się wskazaniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawartymi w decyzjach poprzednio uchylających rozstrzygnięcia w przedmiocie dodatku mieszkaniowego przyjęto, iż S. E., jego żona i córka prowadzą trzy odrębne gospodarstwa domowe, a powierzchnia mieszkania zajmowana przez skarżącego wynosi 21,86 metra kwadratowego. Po zestawieniu dochodu S. E. wynoszącego 599,90 zł miesięcznie i miesięcznych wydatków na utrzymanie mieszkania w kwocie 86,60 zł organ stwierdził, iż 15% dochodu skarżącego w całości pokrywa koszty utrzymania jego części mieszkania. Ponieważ dodatek mieszkaniowy wcześniej został wypłacony (zaskarżenie decyzji nie wstrzymuje wypłaty dodatku) w kwocie 138,24 zł S. E. powinien go zwrócić jako świadczenie nienależne. Od powyższej decyzji odwołał się S. E. wnosząc o sprawiedliwe i precyzyjne rozpoznanie sprawy. W odwołaniu skarżący podniósł, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem, sprzeczna z zasadami logicznego rozumowania, złamana została też zasada udzielania pomocy prawnej stronom, a uzasadnienie decyzji mija się z prawdą. W ocenie skarżącego organ nie wytłumaczył dlaczego zastosował określone przepisy, niezrozumiałym jest też to dlaczego J. E. nie została uznana za stronę. Jeżeli organ uznał, że są trzy gospodarstwa domowe to powinien przyznać trzy dodatki mieszkaniowe. Bezzasadne jest też żądanie zwrotu dodatku gdyż był on przyznany na więcej osób niż jedna a nadto S. E. nigdy bezpośrednio go nie otrzymał. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" w sprawie nr "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu zostały przytoczone te same argumenty co w decyzji organu I instancji z uwypukleniem tego, że rodzina S. E. prowadzi trzy odrębne gospodarstwa domowe, a zestawienie dochodów skarżącego i jego wydatków na utrzymanie mieszkania nie pozwala na przyznane mu dodatku mieszkaniowego. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł S. E. wnosząc jak się wydaje o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący w odwołaniu podnosił, że organy nie wyjaśniły tego w jakiej wysokości powinien być przyznany dodatek mieszkaniowy w sytuacji gdy część osób zamieszkujących we wspólnym mieszkaniu a prowadzących odrębne gospodarstwa domowe nie płaci w ogóle za mieszkanie. Przyznany wcześniej dodatek mieszkaniowy przekazywany był na konto T.B.S. w M. a skarżący sprzeciwiał się temu dodatkowi dlatego też nie ma podstaw do zobowiązywania go do zwrotu wypłaconego dodatku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację i wskazując, iż w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że decyzja z dnia 12 lipca 2004 roku wydana została z naruszeniem prawa, jednak z uwagi na treść art. 146§2 k.p.a. odstąpiono od jej uchylenia (w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca swej istocie decyzji dotychczasowej). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3§1 i art. 134§1 ustawy z dnia SOsierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zm.)sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Zgodnie z treścią art.7 ust. l ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71 póz. 734 ze zm.) dodatek mieszkaniowy przyznaje się na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego. Wniosek taki złożony został przez S. E. w dniu 6 października 2003 roku a prawdziwość zawartych nim danych została potwierdzona przez skarżącego po pouczeniu go o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Natomiast z treści wniosku w sposób jednoznaczny wynika, że S. E. wraz ze swoją żoną, córką oraz wnuczką prowadzą jedno gospodarstwo domowe. Podstawą do ustalenia wysokości dodatku są dochody osiągane w okresie 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku, dlatego też jeżeli zgodnie z oświadczeniem skarżącego w dniu 6 października 2003 roku jego gospodarstwo domowe składało się z czterech osób to dochody wszystkich tych osób za okres poprzednich 3 miesięcy powinny być uwzględnione przy obliczeniu wysokości dodatku mieszkaniowego. Wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wypełniony przez skarżącego nie jest drukiem skomplikowanym, który mógłby nastręczać jakiekolwiek problemy z jego wypełnieniem, nadto zauważyć należy, że S. E. przynajmniej trzy razy we wniosku wskazywał na to, iż jego gospodarstwo domowe jest wieloosobowe. Raz jeszcze na podkreślić należy, że na podstawie analizy treści wniosku w żaden sposób nie można stwierdzić aby w mieszkaniu skarżącego prowadzone były trzy odrębne gospodarstwa domowe i nie powinno być tak, że późniejsze twierdzenia skarżącego pozostające w oczywistej sprzeczności z treścią wniosku w sposób automatyczny uznawane są za wiarygodne. Zmiana danych zawartych we wniosku w okresie 6 miesięcy od dnia przyznania dodatku mieszkaniowego zgodnie z treścią art. 7 ust. l O ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie ma wpływu na wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego, tak więc decydując znaczenie przy przyznaniu dodatku ma treść złożonego wniosku, nie oznacza to oczywiście że treści takiego wniosku organy nie mogą sprawdzić i w konsekwencji skorygować. pamiętać jednak zawsze należy, iż wniosek taki składany jest po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i o konsekwencjach prawnych w przypadku świadomego i celowego wprowadzenia organu w błąd. Reasumując tę część rozważań nie wydaje się, wobec jednoznaczności wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, aby celowym i zasadnym było przyjmowanie, iż w rodzinie skarżącego prowadzonych jest więcej niż jedno gospodarstwo domowe. W tym miejscu przypomnieć należy, że zaskarżoną decyzją nie tylko odmówiono skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego, ale również zobowiązano go do zwrotu dodatku wypłaconego wcześniej, jednak w decyzjach organów obu instancji nie wskazano podstawy prawnej takiego rozstrzygnięcia, podstawy tej nie potrafiła wskazać też obecna na rozprawie przedstawicielka Samorządowego Kolegium Odwoławczego i jest to stanowisko zrozumiałe, bo ustawa o dodatkach mieszkaniowych przewiduje jedynie zwrot wypłaconego świadczenia w podwójnej wysokości, gdy świadczenie to zostało wypłacone na podstawie nieprawdziwych danych zawartych we wniosku, ale tylko wówczas gdy powyższe zostanie stwierdzone w wyniku wznowienia postępowania. Z uwagi na powyższe nie ma potrzeby odnoszenia się do argumentów skarżącego zawartych w skardze a dotyczących nałożonego obowiązku zwrotu wypłaconego dodatku, zwrócić należy uwagę tylko na jedną rzecz, że dodatek ten na mocy decyzji z dnia 22 stycznia 2004 roku (następnie uchylonej) wypłacany był również J. E. Problem zwrotu dodatku jest jakby w niniejszej sprawie uboczny i nie powinien mieć znaczenia przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, bo nie wystąpi on wówczas gdy zgodnie ze złożonym wnioskiem z 6 października 2003 roku zostanie uznane, że gospodarstwo domowe skarżącego składało się wówczas z czterech osób i w oparciu o dochody uzyskiwane przez te osoby i całkowity koszt utrzymania mieszkania rozstrzygnięta zostanie kwestia dodatku mieszkaniowego. Biorąc powyższe pod uwagę na mocy art.l45§l pktl lit. c P.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W oparciu o art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło