II SA/Ol 411/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie samowoli budowlanej postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, S. R. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", Nr "[...]". W uzasadnieniu wskazał przyczyny złożenia skargi i podniósł, iż z uwagi na wysokość swojego dochodu, który po odliczeniu kosztów, w niewielkim stopniu przekracza wysokość płacy minimalnej, kwota wpisu jest dla niego wysoką ceną "szamotania się z urzędniczą indolencją". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych nieruchomości oraz przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 7.2.1. wykazał oszczędności w wysokości "[...]", natomiast w rubryce nr 10 dochód z tytułu samozatrudnienia w wysokości "[...]", dodając "kwota rachunku minus koszty (ubezpieczenia społeczne i inne)." Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Przedstawiona wyżej sytuacja materialna skarżącego nie przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca przyznanie stronie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, czy to w całości, czy też w części. Zauważyć należy, iż skarżący wykazał stały miesięczny dochód w wysokości "[...]", a ponadto oszczędności w wysokości "[...]", których wartość znacznie przewyższa koszty sądowe w niniejszej sprawie, ograniczające się na obecnym etapie postępowania sądowego do wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Skarżący nie wskazał jednocześnie, aby istniały jakiekolwiek przeszkody, uniemożliwiające poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie z tych środków. W konsekwencji, brak jest podstaw do uznania, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Wskazać jednocześnie należy, iż co do zasady strony zobowiązane są do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego też powodu, nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Z uwagi na wyjątkowy charakter tej instytucji, prawo pomocy powinno być przyznawane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a mianowicie wtedy, gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W warunkach niniejszej sprawy, skarżący posiada takie możliwości dzięki zgromadzonym oszczędnościom. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.