II SA/Ol 411/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie samowoli budowlanej postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł S. R. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. W uzasadnieniu stwierdził, iż z uwagi na wysokość swojego dochodu, który po odliczeniu kosztów, w niewielkim stopniu przekracza wysokość płacy minimalnej, kwota wpisu jest dla niego wysoką ceną "szamotania się z urzędniczą indolencją". Według oświadczenia skarżącego, jest on jedyną osobą w gospodarstwie domowym. Nie posiada żadnych nieruchomości oraz przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 7.2.1. wykazał oszczędności w wysokości 2.000 zł, natomiast w rubryce nr 10 dochód z tytułu samozatrudnienia w wysokości 2.500 zł, dodając "kwota rachunku minus koszty (ubezpieczenia społeczne i inne)." Postanowieniem z 4 lipca 2011 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Z zachowaniem przewidzianego ku temu terminu, S. R. wniósł sprzeciw od tegoż postanowienia. Stwierdził, iż wypełniając w pośpiechu urzędowy formularz, nie podkreślił wystarczająco faktu, iż w jego gospodarstwie domowym zameldowany jest jedenastoletni syn – J. G. R., na którego utrzymanie łoży. Fakt, iż udaje mu się utrzymać na koncie 2000 zł rezerwy, nie oznacza, iż oszczędności te pozostaną, gdy ubierze i wyposaży dziecko do szkoły oraz zakupi opał na zimę. Stały miesięczny dochód w wysokości 2500 zł nie jest pensją wypłacaną na zasadach umowy o pracę. Uwzględniwszy wszelkie czynniki składające się na formalne i nieformalne koszty jego działalności gospodarczej, można uznać go za człowieka ubogiego i chętnie, bez uszczerbku dla swej godności, skorzysta z prawa dla ubogich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W wyniku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, straciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd [art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; w skrócie: p.p.s.a.)]. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Winna ona zatem uwidocznić wszelkie okoliczności przekonujące o tym, iż mimo ograniczenia wydatków do niezbędnego minimum i poczynienia wszelkich możliwych starań w celu pozyskania środków na koszty postępowania, nie może zgromadzić środków wystarczających na koszty związane z jej udziałem w postępowaniu sądowym. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy tym samym wyłącznie od tego, co zostanie przez nią przedstawione. W tym względzie pierwszorzędne znaczenie ma oświadczenie składane na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Winno ono obejmować dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym oraz dochodach (art. 252 p.p.s.a.). W rozpatrywanym przypadku skarżący w uzasadnieniu sprzeciwu kwestionuje miarodajność informacji podanych we wniosku. Po pierwsze - uzasadnia, iż nieuwzględnienie syna jako członka gospodarstwa domowego wynikło z pośpiechu i wypełniania formularza na korytarzu sądowym. W tym względzie należy zauważyć, że wykreślenie wpisu dokonanego w rubryce nr 6 (M.G. R. "1971") zdaje się jednak przeczyć temu, by nie poddawał on rozwadze zakresu danych, jakie należy tam zawrzeć. Niezrozumiały pozostaje również powód, dla którego wymienienie osoby noszącej nazwiska skarżącego i jego syna było "wpisem dokonanym omyłkowo". Po wtóre - nie zgodził się z tym, by posiadane oszczędności ("rezerwy") mogły mieć istotny wpływ na dokonywaną ocenę zdolności płatniczej, poprzestając jedynie na wskazaniu ewentualności ich wyczerpania w związku z czekającymi go wydatkami związanymi z wyprawieniem dziecka do szkoły i zaopatrzeniem w opał. W miejsce danych na temat kosztów prowadzonej przez siebie działalności, skarżący podsuwa z kolei wniosek, iż uwzględniwszy je, można go uznać za człowieka ubogiego. Sam jednak fakt uzyskiwania stałego dochodu w wysokości 2500 zł miesięcznie a przy tym posiadania co najmniej od 24 czerwca (data wniosku) do 18 lipca 2011 r. (data sprzeciwu) rezerwy w wysokości 2000 zł - w przekonaniu Sądu - nie pozwala przyjąć, iż skarżący znajduje się w sytuacji, w której poniesienie kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi, skutkowałoby niemożnością zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.