II SA/Ol 415/09

Dnia 21 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2009 roku sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku stałego - oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działając na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.), odmówił J. M. przyznania zasiłku stałego. W uzasadnieniu organ podał, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, iż wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, bez uprawnień rentowych. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami. Łączny dochód rodziny wynosi 1.301,28 zł, natomiast kryterium dochodowe rodziny wynosi 1.053,00 zł, kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi 351 zł, zaś dochód na osobę w rodzinie strony wynosi 433,76 zł. W tym stanie faktycznym organ pierwszej instancji stwierdził, że J. M. nie spełnił warunków do przyznania zasiłku stałego. J.M. w dniu 14 marca 2007 r. nadał w urzędzie pocztowym przesyłkę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zawierającą kopertę , w której znajdowała się powyższa decyzja Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 21 marca 2007 roku, "[...]", zwróciło się do J. M. o wskazanie powodu, dla którego przesłał do organu odwoławczego tę decyzję oraz poinformowało go, że w przypadku omyłkowego niezałączenia do przesyłki odwołania, należy je przesłać do Kolegium. W dniu 27 marca 2007 r. do organu odwoławczego wpłynęło odwołanie J. M. datowane 23 marca 2007 r., w którym odwołujący się przedstawił swoją sytuację rodzinną i wniósł o przyznanie zasiłku stałego. Postanowieniem z dnia "[...]" r., "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona odwołującemu się dnia 5 marca 2007 r., odwołanie zaś zostało nadane w Urzędzie pocztowym w dniu 23 marca 2007 r. Odwołujący się uchybił więc terminowi do wniesienia odwołania, mimo prawidłowego pouczenia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji. Kolegium zauważyło, że w dniu 19 marca 2007 r. wpłynęła do organu odwoławczego przesyłka listowa, lecz zawierała ona jedynie decyzję organu pierwszej instancji. Odwołanie zostało natomiast napisane i wysłane dopiero 23 marca 2007 r., zatem po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś odwołujący się nie złożył wniosku o przywrócenie terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J. M. stwierdził, że mimo jego niepełnosprawności żaden organ administracji nie chce przyznać mu świadczenia pieniężnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wyrokiem z dnia 27 września 2007 r. sygn. akt II SA/0I 739/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu skargi J. M., uchylił zaskarżone przez niego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. "[...]", którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uznając to rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego za niezgodne z art. 134 K.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził, iż art. 128 K.p.a. nie wymaga zachowania szczególnej formy odwołania ani uzasadnienia, a wystarczy, aby z jego treści wynikło niezadowolenie strony z decyzji. Za prawidłowe Sąd uznał postępowanie Kolegium wzywającego J. M. do wyjaśnienia przyczyn przesłania decyzji o odmowie przyznania zasiłku, ale za nieprawidłowe dalsze postępowanie. Skoro bowiem J. M. przysłał odwołanie to tym samym potwierdził wolę jego wniesienia, wyrażoną dnia 14 marca 2007 r., tj. przez przesłanie decyzji. Nie było zatem podstaw, zdaniem Sądu, do uznania, że odwołanie zostało wniesione po terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i oddalenia skargi lub uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi wojewódzkiemu, zarzucając: - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 128 K.p.a. w zw. z art. 63 § 2 i § 3 K.p.a. i przyjęcie, że złożenie odwołania od decyzji administracyjnej może dokonać się przez każde zachowanie się strony postępowania i nie wymaga dla swej skuteczności formy pisma procesowego, tj. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; - naruszenie prawa procesowego poprzez uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podczas gdy powinna była ona zostać oddalona na podstawie art. 151 tej ustawy, z uwagi na niezachowanie przez stronę ustawowego terminu do złożenia odwołania od decyzji administracyjnej, tj. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu podkreślono, że zaskarżony wyrok narusza prawo, gdyż uwzględnia skargę strony, przyjmując, że wniesienie odwołania od decyzji nie wymaga sporządzenia przez nią żadnego dokumentu na tę okoliczność i mieści się w czynności nadesłania do organu odwoławczego decyzji organu pierwszej instancji. Wyrokiem z dnia 12 lutego 2009r. (sygn. akt I OSK 365/08) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie do ponownego rozpatrzenia. Sąd ten uznał zasadność stanowiska autora skargi kasacyjnej, iż o wniesieniu odwołania w terminie nie przesądza każda czynność strony. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż J. M. w terminie do wniesienia odwołania przesłał organowi drugiej instancji decyzję pierwszoinstancyjną, zatem słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do niego z pytaniem jak rozumieć tę czynność i z pouczeniem, że jeżeli zamiast odwołania przesłał decyzję, powinien nadesłać odwołanie. Odpowiedzią na to wezwanie Samorządowego Kolegium było nadesłanie, co prawda, odwołania, ale sporządzonego dopiero na skutek tego wezwania, o czym świadczy data odwołania. J. M. nie przesłał natomiast odwołania, z którego wynikałoby, iż rzeczywiście zamiast niego, w terminie do jego wniesienia, omyłkowo przesłał decyzję organu pierwszej instancji. W takim stanie rzeczy, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie było podstaw do uznania, że J. M. wniósł odwołanie w terminie, bowiem omyłkowo przesłał decyzję zamiast odwołania. Sąd ten przyznał, iż można byłoby uznać, że odwołanie zostało wniesione w terminie, gdyby J. M. na wezwanie Kolegium nadesłał je tak sporządzone, że wynikałoby, iż istotnie zamiast niego do koperty omyłkowo włożył decyzję. Jednakże, jak podkreślono, z odwołania nadesłanego na wezwanie wynikało wyraźnie, że zostało ono sporządzone dopiero na skutek tego wezwania. W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu, nie można zarzucić naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie po ponownym rozpatrzeniu sprawy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., -dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy niż ta, w której wniesiono skargę. Przy czym przez pojęcie "sprawa" należy rozumieć przedmiot zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot (por. uchwała NSA z dnia 3 lutego 1997r. sygn. akt OPS 12/96, ONSA 1997, nr 3 poz. 104). W związku z tym sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Tym samym sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego, ale w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na zasadzie art. 190 p.p.s.a. skład orzekający jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, wyrokiem z dnia 12 lutego 2009r. sygn. akt I OSK 365/08, przesądził, iż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzające uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania, odpowiada prawu, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą skargę podziela stanowisko NSA, iż o wniesieniu odwołania w terminie nie przesądza każda czynność strony. Art. 128 K.p.a. stanowi, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia, a wystarczy tylko, aby wynikało z niego niezadowolenie strony z wydanej decyzji. Jednak nie oznacza to, aby taki środek odwoławczy nie został w ogóle złożony. Odwołanie powinno być wniesione i jeśli wynika z niego od kogo pochodzi, jakiej decyzji dotyczy oraz to, że to rozstrzygniecie odwołującego się nie satysfakcjonuje należy uznać, że zostało ono złożone. W niniejszej sprawie natomiast J. M. w terminie do wniesienia odwołania przesłał organowi jedynie decyzję wydaną w I instancji, a dopiero na wezwanie organu odwoławczego - odwołanie, datowane na dzień 23 marca 2007r. W tych okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie zastosowało przepis art. 134 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skoro bowiem kwestionowana przez stronę decyzja w przedmiocie zasiłku stałego została mu doręczona w dniu 5 marca 2007r., to 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w niniejszej sprawie z dniem 19 marca 2007r. Tym samym wniesienie odwołania w dniu 23 marca 2007r. było czynnością spóźnioną. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.