II SA/Ol 415/14
WyrokWSA w Olsztynie2014-06-26
Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Beata Jezielska, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekty budowlane, w których znajdują się sterownia, rozdzielnia elektryczna, kotłownia oraz część mechaniczna oczyszczalni ścieków i stacja odwadniania osadów ściekowych, mogą zostać przekwalifikowane z budynków na budowle w ewidencji gruntów i budynków, jeśli stanowią one całość funkcjonalno-technologiczną z pozostałymi obiektami oczyszczalni?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekty budowlane, które zostały prawidłowo zakwalifikowane jako budynki w rejestrze ewidencji gruntów i budynków, nie mogą zostać przekwalifikowane na budowle tylko z tego powodu, że znajdują się w nich urządzenia technologiczne służące funkcjonowaniu oczyszczalni ścieków. Ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno-rejestracyjny i odzwierciedla stan prawny ustalony w innym trybie, a zmiana klasyfikacji wymaga odpowiednich dokumentów, takich jak prawomocne orzeczenia sądów, decyzje administracyjne czy opracowania geodezyjne.Stan faktyczny
Spółka wniosła o przekwalifikowanie trzech obiektów budowlanych z kategorii budynków na budowle w ewidencji gruntów i budynków, argumentując, że stanowią one całość funkcjonalno-technologiczną z oczyszczalnią ścieków. Organy administracji, po wielokrotnym rozpatrzeniu sprawy i uzyskaniu opinii biegłych, odmówiły wprowadzenia zmian, uznając obiekty za budynki zgodnie z obowiązującymi przepisami i dokumentacją. Spółka zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących klasyfikacji obiektów budowlanych oraz zasad postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant Referent-Stażysta Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 25 lutego 2010 r. Wodociągi "[...]" Sp. z o.o. (dalej jako Spółka) zwróciła się do Starostwa Powiatowego w B. o dokonanie zmiany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków polegającej na przekwalifikowaniu obiektów budowlanych dotychczas ujętych w ewidencji gruntów i budynków jako budynki:
- nr: "[...]", w którym znajduje się sterownia, rozdzielnia elektryczna i kotłownia - na budowlę,
- nr: "[...]", w którym znajduje się część mechaniczna oczyszczalni ścieków - na budowlę,
- nr: "[...]", w którym znajduje się stacja odwadniania osadów ściekowych - na budowlę.
Spółka argumentowała, że znajdujące się na działce nr "[...]" obiekty budowlane stanowią jedną całość funkcjonalno-technologiczną z pozostałymi obiektami budowlanymi oczyszczalni i zgodnie z definicją budowli zawartą w art. 3 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane oczyszczalnia ścieków, jako całość, powinna być traktowana jako budowla.
Przedmiotowa sprawa była już trzykrotnie rozpatrywana przez organ I instancji oraz była trzykrotnie rozpatrywana w postępowaniu odwoławczym przez organ drugiej instancji – Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa "[...]", a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (wyrok z dnia 16 czerwca 2011 r.).
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta B. wydał decyzję z dnia 28 czerwca 2013r nr "[...]" odmawiającą wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów i budynków, na działce nr "[...]", położonej w obrębie nr "[...]", miasta "[...]", przy ul. "[...]", polegających na zmianie klasyfikacji trzech znajdujących się na tej działce budynków na budowlę i wykreślenia budynków z rejestru. Organ I instancji stwierdził, że określenia budynków zawarte w projekcie budowlanym modernizacji oczyszczalni ścieków, który został zatwierdzony decyzją administracyjną, są zgodne z definicjami Prawa budowlanego. Zaznaczono, że definicje budynków i budowli zawarte w aktualnych przepisach Prawa budowlanego oraz przepisy regulujące prowadzenie ewidencji gruntów i budynków nie dają podstaw do przekwalifikowania tych budynków na budowle. Budynki te nie przestały być budynkami, tylko dlatego, że zostały wyposażone w określone urządzenia i instalacje związane technologicznie z oczyszczalnią. Podkreślono, że ponownie przeprowadzone oględziny w dniu 14 czerwca 2013r. z udziałem biegłego, nie wykazały zmian w sposobie użytkowania spornych budynków.
Od powyższej decyzji Starosty B. z dnia 28 czerwca 2013 odwołanie wniosły Wodociągi "[...]" Sp. z o.o. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa "[...]", zwracając się o zmianę w/w decyzji poprzez orzeczenie, że położone w obrębie nr "[...]" miasta "[...]", przy ul. "[...]", na działce nr "[...]", obiekty: sklasyfikowane jako budynki należy przekwalifikować na budowle, ponieważ stanowią one całość funkcjonalno-technologiczną z pozostałymi obiektami oczyszczalni ścieków. Strona odwołująca podniosła, że zakwestionowana decyzja jest niezgodna z wykładnią art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Nie wzięto bowiem pod uwagę przy stosowaniu tej regulacji prawnej sposobu i możliwości wykorzystania spornego obiektu jako całości. Tymczasem jeżeli dany budynek faktycznie wykracza poza jego ustawowe elementy, z tej racji, że wypełniony jest urządzeniami kubaturowo zajmującymi jego przestrzeń w znacznym stopniu, to wówczas przestaje być budynkiem.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa "[...]" decyzją z dnia 10 lutego 2014r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W decyzji wskazano, że zgodnie z dokumentacją zgromadzoną w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, działka nr "[...]", położona w obrębie nr "[...]" miasta "[...]" przy ul. "[...]", jest zabudowana obiektami oczyszczalni ścieków. Na działce znajdują się zarówno obiekty budowlane będące budynkami, tj. spełniające definicję budynku określoną w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, jak i obiekty budowlane nie będące budynkami, spełniające definicję budowli i są one funkcjonalnie oraz technologicznie ze sobą powiązane. W rejestrze ewidencji gruntów i budynków na w/w nieruchomości wpisane są 3 budynki w części opisowej rejestru gruntów i budynków oraz również ujawnione w części kartograficznej. Zmiany w rejestrze zostały wprowadzone w 2005 r. w wyniku pracy geodezyjnej - modernizacji ewidencji i założenia ewidencji budynków i lokali dla miasta "[...]", zgłoszonej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. Nr "[...]". Podniesiono, że zapisy w rejestrze są zgodne z przebudową oczyszczalni ścieków wykonaną zgodnie z pozwoleniem na budowę nr "[...]" z dnia "[...]" 1998r., dotyczącym modernizacji oczyszczalni ścieków w "[...]", obejmującym wybudowanie trzech budynków o określonych parametrach techniczno-użytkowych.
Prawidłowość zapisów w rejestrze ewidencji gruntów i budynków potwierdza opinia sporządzona w listopadzie 2011r na zlecenie Starosty B. przez rzeczoznawcę budowlanego M. P. - biegłego sądowego z zakresu budownictwa, w przedmiocie klasyfikacji obiektów budowlanych usytuowanych na działce nr "[...]", położonej w obrębie nr "[...]" miasta "[...]" przy ul. "[...]". Rzeczoznawca potwierdził, że znajdujące się na działce nr "[...]" obiekty budowlane, a mianowicie:
- budynek obsługi nr "[...]" (wg ewidencji nr: "[...]"),
- budynek krat i piaskownika nr "[...]" wg ewidencji "[...]"),
- budynek odwadniania i wapnowania nr "[...]" (w/g ewidencji: "[...]" ),
zostały prawidłowo zakwalifikowane w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako budynki.
Jednocześnie rzeczoznawca w swojej opinii wyjaśnił, że fakt występowania w tych budynkach urządzeń i instalacji technologicznych służących funkcjonowaniu oczyszczalni ścieków nie może być podstawą do zmiany ich klasyfikacji z budynków na budowle.
Podkreślono, że techniczny charakter ewidencji powoduje zatem, iż strona
kwestionująca jej zapisy nie może doprowadzić do modyfikacji stanu prawnego nieruchomości poprzez wprowadzenie zmian w ewidencji, a dopiero zmiana tego stanu, w innym przewidzianym przez prawo trybie, powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Dlatego też z uwagi na techniczno-rejestracyjny charakter ewidencji, nie dopuszczalne jest odwrócenie przedmiotowej kolejności. Wskazano przy tym, że procedurę aktualizacji ewidencji ujęto w określone ramy prawne, a więc nie może ona być dokonywana przez dowolny podmiot, czy w oparciu o dowolne dokumenty.
Podkreślono, że organ I instancji uzyskał zarówno opinię biegłego z zakresu prawa budowlanego jak i specjalisty z zakresu geodezji. Specjalistami z zakresu geodezji byli geodeta uprawniony, który wykonał pracę geodezyjną nr "[...]", która to stanowiła zgodnie z prawem geodezyjnym i kartograficznym podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w roku 2005, oraz geodeta powiatowy H. B. posiadająca stosowne uprawnienia geodezyjne, która z upoważnienia Starosty B. prowadziła postępowanie.
Skargę na ww. decyzję wywiodła spółka Wodociągi "[...]" Sp. z o.o., wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- przepisu § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454) i załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. Nr 112 poz. 1316 z późno zm.) wydanego na podstawie delegacji przepisu art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88 poz. 439 z późno zm.) w związku z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, polegającą na wyrażeniu błędnego poglądu prawnego, że określone we wniosku strony do Starosty B. obiekty, stanowią budynki, zamiast budowle w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane.
- zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 10, 11 k.p.a.) poprzez
naruszenie przepisów art. 77, 78, 80, 84, 85 k.p.a. polegających na błędnym i nieprawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym oraz dowolnej ocenie stanu faktycznego sprawy, nie opartej na dowodach i nieuzasadnionej merytorycznie, co stanowi także naruszenie art. 107 k.p.a., w szczególności zarzut ten dotyczy przyjęcia tezy z opinii rzeczoznawcy budowlanego bez uzasadnienia przyczyn uznania ich za wiarygodne i nieustosunkowania się do zarzutów strony skarżącej odnośnie do opinii (w tym zakresu specjalności biegłego oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność kwalifikacji stanu prawnego do ustalonego stanu faktycznego - do czego kompetencje posiadał jedynie organ, po rozważeniu wszechstronnie zebranego materiału dowodowego).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji
w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł
do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte zgodnie z przepisami obowiązującego prawa.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu ocena prawna mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania
w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Jan Paweł Tamo, LexisNexis, Warszawa 2008r.). Przepis art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na Sądzie może być wyłączony tyko
w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, LEX nr 44392).
Ocena prawna i wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2011 r. zapadłego na gruncie niniejszej sprawy, mają zatem bardzo istotne znaczenie w sprawie. Sąd w przywołanym orzeczeniu podniósł, że techniczny charakter ewidencji powoduje, iż osoba kwestionująca jej zapisy nie może doprowadzić do modyfikacji stanu prawnego nieruchomości poprzez wprowadzenie zmian w ewidencji, a dopiero zmiana tego stanu, w innym przewidzianym przez prawo trybie, powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Właśnie z uwagi na techniczno-rejestracyjny charakter ewidencji niedopuszczalne jest odwrócenie przedmiotowej kolejności. Wskazano dalej, co według Sądu ma niebagatelne znaczenie w sprawie niniejszej, że procedurę aktualizacji ewidencji ujęto w określone ramy prawne. Nie może być dokonywana przez dowolne podmioty, czy w oparciu o dowolne dokumenty. Ustawodawca w przepisie art. 22 ust. 1 i w art. 23 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wskazał, że określone podmioty, w tym właściciele nieruchomości, są zobowiązani do zgłaszania zmian mających znaczenie dla ewidencji, o ile wynikają one z określonych dokumentów. Procedura aktualizacji ewidencji gruntów i budynków ma zatem charakter sformalizowany w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu. Uszczegółowienia rodzaju tych dokumentów dokonano w § 46 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w którym wymieniono: prawomocne orzeczenia sądów, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, opracowania geodezyjne kartograficzne, przyjęte od państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian ewidencyjnych, dokumentację architektoniczno-budowlaną gromadzoną i przechowywaną przez organy administracji publicznej, ewidencje publiczne prowadzone na podstawie innych przepisów. Dlatego też podstawą wprowadzenia zmiany może być tylko dokument, który należy do jednej z wyżej wymienionych kategorii.
Sąd w przywołanym wyroku zaznaczył, że o ile organ pierwszej instancji miał wątpliwości, czy znajdujące się na działce nr "[...]" obiekty budowlane są budynkami, ewentualnie budowlami, winien skorzystać pomocy biegłego, który jednoznacznie określiłby, czy w obiektach objętych wnioskiem znajdują się urządzenia, czy tworzą one całość techniczno-użytkową (ewentualnie również z innymi urządzeniami), czy stanowią one jedną całość funkcjonalno-technologiczną z pozostałymi obiektami budowlanymi oczyszczalni. Powyższe pozwoliłoby zakwalifikować budynki do kategorii budowli lub dałoby bezsporną odpowiedź, że określone we wniosku obiekty są budynkami.
W pierwszej kolejności trzeba dostrzec, że organ zastosował się do zaleceń zawartych w przywołanym wyżej wyroku tut. Sądu. W decyzji pierwszoinstancyjnej prawidłowo wskazano, że zgodnie z dokumentacją zgromadzoną w państwowym zasobie geodezyjnymi kartograficznym, działka nr "[...]" , położona w obrębie nr "[...]" miasta "[...]" przy ul. "[...]" jest zabudowana obiektami oczyszczalni ścieków. Na działce znajdują się zarówno obiekty budowlane będące budynkami, tj. spełniające definicję budynku określoną w ustawie z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, jak i obiekty budowlane nie będące budynkami, spełniające definicję budowli i są one funkcjonalnie i technologicznie ze sobą powiązane. W rejestrze ewidencji gruntów i budynków na w/w nieruchomości wpisane są 3 budynki w części opisowej rejestru gruntów i budynków oraz również ujawnione w części kartograficznej. Zmiany w rejestrze zostały wprowadzone w 2005 r. w wyniku pracy geodezyjnej - modernizacji ewidencji i założenia ewidencji budynków i lokali dla miasta "[...]", zgłoszonej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. Nr "[...]". Podniesiono, że zapisy w rejestrze są zgodne z przebudową oczyszczalni ścieków wykonaną zgodnie z pozwoleniem na budowę nr "[...]" z dnia 5 stycznia 1998r., dotyczącym modernizacji oczyszczalni ścieków w "[...]", obejmującym wybudowanie trzech budynków o określonych parametrach techniczno-użytkowych. Fakt ten potwierdził na rozprawie przed sądem w dniu 26 czerwca 2014r. przedstawiciel skarżącej spółki, podając, że decyzja z 1998 r. była decyzją w sprawie przebudowy oczyszczalni ścieków. Ponadto stwierdził, że trzy sporne obiekty w decyzji tej zostały określone jako budynki. Podstawa prawna wpisu do rejestru ewidencji gruntów i budynków trzech spornych nieruchomości nie budzi zatem wątpliwości.
Prawidłowość zapisów w rejestrze ewidencji gruntów i budynków potwierdza również opinia sporządzona, w wyniku zaleceń Sądu, w listopadzie 2011r. na zlecenie Starosty B. przez rzeczoznawcę budowlanego M. P. - biegłego sądowego z zakresu budownictwa, w przedmiocie klasyfikacji obiektów budowlanych usytuowanych na działce nr "[...]", położonej w obrębie nr "[...]" miasta "[...]" przy ul. "[...]".
Rzeczoznawca potwierdził, że znajdujące się na działce 3 obiekty budowlane:
- budynek obsługi nr "[...]" (wg ewidencji nr: "[...]"),
- budynek krat i piaskownika nr "[...]" wg ewidencji "[...]" ),
- budynek odwadniania i wapnowania nr "[...]" (w/g ewidencji: "[...]" ),
zostały prawidłowo zakwalifikowane w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako budynki.
Jednocześnie rzeczoznawca w swojej opinii wyjaśnił, że fakt występowania w tych budynkach urządzeń i instalacji technologicznych służących do funkcjonowaniu oczyszczalni ścieków nie może być podstawą do zmiany ich klasyfikacji z budynków na budowle. W ocenie Sądu dowód z opinii biegłego jest rzetelny i nie budzi żadnych wątpliwości. Twierdzenia zaś, że stosowną opinię powinien sporządzić biegły geodeta, a nie biegły z zakresu budownictwa są bezpodstawne. Strona zupełnie nie uzasadniła tego zarzutu, a poza tym przedmiotem opinii biegłego była klasyfikacja obiektów budowlanych, więc rzeczą całkowicie logiczną było wyznaczenie do tego typu ekspertyzy specjalisty z zakresu budownictwa.
Sąd na gruncie niniejszej sprawy w przytoczonym wyroku wyjaśnił już, że w § 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001r., Nr 38, poz. 454) - zwanego dalej rozporządzeniem - wyszczególniono dokumenty, które mogą stanowić podstawę zmienionego wpisu. Jeszcze raz warto podkreślić, że taką podstawę w myśl przytoczonej regulacji prawnej stanowią: prawomocne orzeczenia sądów, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne, opracowania geodezyjne kartograficzne, przyjęte od państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian ewidencyjnych, dokumentację architektoniczno-budowlaną gromadzoną i przechowywaną przez organy administracji publicznej, ewidencje publiczne prowadzone na podstawie innych przepisów. Tylko więc na podstawie jednego z wyżej wymienionych dokumentów można dokonać zmiany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków. Taka podstawa prawna jednak na gruncie niniejszej sprawy nie zaistniała.
Trzeba mieć przy tym na uwadze, że podstawową zasadą dotyczącą prowadzenia ewidencji jest wynikająca z § 44 pkt. 2 rozporządzenia zasada utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 § 1) z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów (§ 46 ust. 2).
Przywołane regulacje oznaczają w praktyce, że w toku postępowania organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych zawartych w wymienionych dokumentach, w tym także rozstrzygać sporów dotyczących własności. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego - z dnia 27 października 1998 r., sygn. akt II SA 1094/98, LEX Nr 41305, z dnia 18 marca 1999 r., II SA 1728/98, LEX nr 46224, z dnia 19 kwietnia 2001 r., II SA 862/00, LEX Nr 53361). Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian.
Odnosząc się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego przepisu § 2 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, przede wszystkim trzeba wskazać na treść przywołanego przepisu w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania przez organ II instancji. Stosownie do tej regulacji prawnej budynek to obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 oraz z 2002 r. Nr 18, poz. 170).
Natomiast z rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) wynika generalna zasada stanowiąca, że obiekty inżynierii lądowej i wodnej są to wszystkie obiekty budowlane nie klasyfikowane jako budynki, tj.: drogi kołowe, drogi kolejowe, mosty, autostrady, drogi lotniskowe, zapory wodne, itp. W Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych obiekty budowlane grupowane są w dwóch sekcjach: "Budynki" i "Obiekty inżynierii lądowej i wodnej". W ramach tych sekcji obiekty rozróżniane są zgodnie z projektem technicznym wynikającym ze specjalnej funkcji konstrukcji (np. budynki handlowe, konstrukcje drogowe, budowle wodne, kanalizacje). Dla budynków, pierwszym kryterium klasyfikacyjnym jest charakter budynku - mieszkalny lub niemieszkalny. O zaliczeniu obiektu do obiektów inżynierii lądowej i wodnej decyduje przeznaczenie i związana z tym konstrukcja. Za jednostkę klasyfikacyjną przyjmuje się zwykle pojedynczy obiekt budowlany (np. budynek, drogę, linie przesyłowe itp.).
W niektórych przypadkach jednostkę klasyfikacyjną stanowi nieruchomość rozpatrywana jako kompleks obiektów budowlanych. W przypadku kompleksowych obiektów budowlanych, składających się z kilku budynków, każdy budynek powinien być klasyfikowany jako samodzielna jednostka. Jeśli, na przykład, szkoła ogólnokształcąca składa się z budynku szkolnego i internatu, budynek szkolny powinien być klasyfikowany w 1263, a internat w pozycji 1130. Jednakże, w przypadku, gdy nie posiadamy szczegółowych informacji na temat klasyfikowanego kompleksu, całość klasyfikowana jest w pozycji 1263, zgodnie z główną funkcją jaką pełni szkoła w przykładowym kompleksie obiektów budowlanych.
Biorąc powyższe pod uwagę, wskazać trzeba, że skarżący wywiódł błędny wniosek, podnosząc, że skoro oczyszczalnie ścieków nie są sklasyfikowane w sekcji nr 1 jako budynki lecz występują w sekcji nr 2 jako obiekty inżynierii lądowej i wodnej w klasie 2223 wyszczególnionej jako "Rurociągi sieci kanalizacyjnej" i obejmującej "Oczyszczalnie wód i ścieków", to należy je zakwalifikować jako budowle w rozumieniu art. 3 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane. Przede wszystkim strona skarżąca pominęła zasadniczy fakt, że przy klasyfikacji spornych obiektów należało wyjść od generalnych założeń i zasad, a jak już wyżej wspomniano, wynika z nich kardynalna reguła, mówiąca, iż obiekty inżynierii lądowej i wodnej są to wszystkie obiekty budowlane nie klasyfikowane jako budynki. Sporne obiekty zaś, jak już wywiedziono wcześniej, zostały prawidłowo w oparciu o przytoczoną podstawę prawną, zakwalifikowane jako budynki.
Na marginesie warto dodać, że stosownie do art. 3 pkt. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409) przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Z przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że za budowlę można uznać jedynie obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. W niniejszej zaś sprawie sporne obiekty są budynkami, w związku z powyższym nie mogą być zakwalifikowane w oparciu o przepisy prawa budowlanego jako budowle, niezależnie od tego jakie funkcje spełniają w przedsiębiorstwie skarżącej.
Reasumując, postępowanie przeprowadzone przez organy w niniejszej sprawie jest kompletne i nie budzi żadnych wątpliwości. Organy wykazały, że sporne obiekty budowlane są prawidłowo sklasyfikowane w rejestrze gruntów i budynków jako budynki i nie zaistniała żadna podstawa prawna do zmiany rejestru we wnioskowanym przez stronę zakresie. Uczyniono przy tym zadość zaleceniom i ocenie prawnej Sądu zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 czerwca 2011 r., a zebrany materiał dowodowy w sprawie i poczynione na jego podstawie ustalenia czynią zarzuty strony skarżącej w zakresie naruszenia wskazanych w skardze przepisów k.p.a., nieuzasadnionymi.
Biorąc powyższe pod uwagę, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną, należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło