II SA/Ol 418/19

Dnia 3 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant referent Małgorzata Gaida po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2019 roku sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi D. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwotę "[...]" zł (słownie: "[...]" złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu 30 maja 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga A. R. (dalej zwanej "skarżącą") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej zwanego "Kolegium") z dnia "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego. Skarga ta została przekazana tutejszemu Sądowi przez Kolegium wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Jak wynika zaś z przekazanych Sądowi akt sprawy, wnioskiem z dnia 3 stycznia 2019 r. skarżąca zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. (dalej zwanego "MOPS") o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków. Decyzją z dnia "[...]" Kierownik MOPS, działając z upoważnienia Burmistrza, odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego zasiłku. Jak wynika z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, przyczyną nieprzyznania zasiłku celowego było przekroczenie przez skarżącą kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm.; dalej jako "u.p.s."). Kierownik MOPS podał bowiem, że podczas rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód 2-osobowej rodziny skarżącej, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc, wynosił 1564,52 zł. i obejmował rentę skarżącej w wysokości 747,22 zł. oraz rentę męża skarżącej w wysokości 817,30 zł. Stwierdził, że faktycznie posiadany dochód jest wyższy od kryterium dochodowego w wysokości 1056 zł., ustalonego na podstawie przepisów u.p.s. Jednocześnie organ I instancji ocenił, że z przeprowadzonego w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego nie wynika, aby w rodzinie skarżącej występowały szczególnie uzasadnione przesłanki, które mogłyby stanowić podstawę do udzielenia pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Na skutek odwołania skarżącej, opisaną na wstępie decyzją z dnia "[...]", sprostowaną następnie postanowieniem z dnia "[...]", Kolegium – powołując art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") – uchyliło ww. decyzję Kierownika MOPS w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że Kierownik MOPS, rozpatrując jeden wniosek skarżącej z dnia 3 stycznia 2019 r. wydał w dniu "[...]" dwie decyzje: pierwszą z nich (nr "[...]") o odmowie przyznania specjalnego zasiłku na zakup leków, drugą zaś, będącą przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego (nr "[...]"), odmówił przyznania zasiłku celowego na ten sam cel. Kolegium oceniło, że wobec przekroczenia kryterium dochodowego, i to niezależnie od uznania, czy strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też nie, Kierownik MOPS winien rozpatrzyć wniosek skarżącej z dnia 3 stycznia 2019 r. jedynie jako wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku celowego. W tych okolicznościach Kolegium za zasadne uznało uchylenie zaskarżonej decyzji Kierownika MOPS i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji z uwagi na dyspozycję art. 105 § 1 k.p.a. Podało, że przepis ten stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny jest bezprzedmiotowe (w omawianej sprawie z uwagi na przekroczenie kryterium skarżąca nie wystąpiła o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków) organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W skardze na powyższą decyzję Kolegium, skierowanej do tutejszego Sądu, skarżąca wyraziła niezadowolenie z jej wydania. Opisała także swoją trudna sytuację życiową i wskazała, że od stycznia "pozostaje na swoim utrzymaniu, w osobnym pokoju", a z mężem jest w trakcie rozwodu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a"), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję, zostały wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, opisanych w tym przepisie naruszeń prawa nie można jednak przypisać decyzji Kolegium z dnia "[...]", mocą której, uchylono decyzję Kierownika MOPS z dnia "[...]" i umorzono postępowanie organu pierwszej instancji. Prawidłowa jest bowiem ocena Kolegium, że skarżąca przekracza kryterium dochodowe, określone w art. 8 ust. 1 u.p.s., uprawniające do przyznania zasiłku celowego niezależnie od tego, czy prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też nie. Jak bowiem ustalono podczas rodzinnego wywiadu środowiskowego, skarżąca posiada dochód własny w postaci renty w kwocie 747,22 zł, której wysokość przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynoszące - zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. - 701 zł. Także dochód skarżącej po zsumowaniu z dochodem jej męża, z którym wspólnie zamieszkuje, tj. rentą w wysokości 817,30 zł., wynosi łącznie 1564,52 zł. (782,26 zł. na osobę) i przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynoszące - zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. - 528 zł. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że ustalając kryterium dochodowe uprawniające do pomocy w formie zasiłku celowego uwzględniono przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 1358). Wobec przekroczenia przez skarżącą kryterium dochodowego uprawniającego do pomocy w formie zasiłku celowego, prawidłowo pracownik MOPS, podczas przeprowadzanego w dniu 14 stycznia 2019 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego (k. 23) zaproponował skarżącej pomoc w formie specjalnego zasiłku celowego na zakup leków. Pomimo to, jak dostrzegło Kolegium, na skutek jednego wniosku skarżącej o przyznanie zasiłku na zakup leków, Kierownik MOPS wydał w dniu "[...]" dwie decyzje: pierwszą z nich (nr "[...]") o odmowie przyznania specjalnego zasiłku na zakup leków, drugą zaś (nr "[...]"), odmówił przyznania zasiłku celowego na ten sam cel. Takie działanie Kierownika MOPS było nieprawidłowe. Skoro bowiem sprawa zainicjowana wnioskiem skarżącej o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków została rozpatrzona z uwzględnieniem możliwego do zastosowania w tej sprawie przepisu art. 41 pkt 1 u.p.s. i rozstrzygnięta przez wydanie decyzji o odmowie przyznania specjalnego zasiłku celowego, to brak było podstaw do wydania innego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie, a w tym zaskarżonej do Kolegium decyzji z dnia "[...]" o odmowie przyznania zasiłku celowego . Zasadnie więc Kolegium, na skutek odwołania skarżącej, korzystając z uprawnień przewidzianych w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło ww. decyzję o odmowie przyznania zasiłku celowego i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I. sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu orzeczono w pkt II. sentencji wyroku na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18).