II SA/Ol 419/19

Dnia 26 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 roku sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz adwokata D. P. kwotę 240 złotych (słownie: dwieście czterdzieści) powiększoną o podatek VAT tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że A. R. (dalej skarżąca) wnioskiem z dnia 3 stycznia 2019 r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej "MOPS") o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków. Decyzją z dnia "[...]" Kierownik MOPS, działając z upoważnienia Burmistrza, odmówił skarżącej przyznania pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynika, że skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 1508 ze zm.; dalej jako "u.p.s."). Podczas rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że dochód 2-osobowej rodziny skarżącej, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc, wynosił 1564,52 zł. Na dochód ten składały się renty - skarżącej w wysokości 747,22 zł. i jej męża w wysokości 817,30 zł. Posiadany dochód jest wyższy od kryterium dochodowego w wysokości 1056 zł., ustalonego na podstawie przepisów u.p.s. Organ I instancji ocenił, że w rodzinie skarżącej nie zaistniały szczególnie uzasadnione przesłanki, które mogłyby stanowić podstawę do udzielenia pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Nadto zwrócono uwagę na ograniczoną ilość posiadanych środków finansowych, która nie pozwala na zaspokojenie wszystkich potrzeb i oczekiwań osób będących w trudnej sytuacji. Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca, wnosząc o przyznanie jej zasiłku. W motywach odwołania skarżąca podniosła, że od lutego 2019 r. jest osobą samotną, a sprawa rozwodowa jest w toku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]", utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że z przeprowadzonego w dniu 14 stycznia 2019 r. wywiadu wynika, że skarżąca wraz z mężem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, taki wniosek wypływa ze spostrzeżeń dotyczących korzystania przez małżonków z pomieszczeń w mieszkaniu i znajdującego się tam sprzętu. Kryterium dochodowe zostało przekroczone i to niezależnie od tego czy skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe jednoosobowo czy razem z mężem. Organ I instancji właściwie uzasadnił, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, nie bez znaczenia jest również to, że w miarę możliwości skarżącej przyznawana jest pomoc. W skardze na powyższą decyzję Kolegium, skierowanej do tutejszego Sądu, skarżąca wyraziła niezadowolenie z jej wydania. Opisała także swoją trudną sytuację życiową i wskazała, że od stycznia "pozostaje na swoim utrzymaniu, w osobnym pokoju", a z mężem jest w trakcie rozwodu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a"), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję, zostały wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, opisanych w tym przepisie naruszeń prawa nie można przypisać decyzji Kolegium z dnia "[...]", którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Nie budzi wątpliwości to, że prawidłowa jest ocena Kolegium ,dotycząca tego, że skarżąca przekracza kryterium dochodowe, określone w art. 8 ust. 1 u.p.s., uprawniające do przyznania zasiłku celowego i to niezależnie od tego, czy prowadzi ona jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też nie. Podczas rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że skarżąca posiada dochód własny w postaci renty w kwocie 747,22 zł, wysokość tejże renty przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynoszące - zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. - 701 zł. Natomiast dochód skarżącej po zsumowaniu z dochodem jej męża, z którym wspólnie zamieszkuje, tj. rentą w wysokości 817,30 zł., wynosi łącznie 1564,52 zł. (782,26 zł. na osobę) i przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynoszące - zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. - 528 zł. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że ustalając kryterium dochodowe uprawniające do pomocy w formie zasiłku celowego uwzględniono przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 1358). Wobec przekroczenia przez skarżącą kryterium dochodowego uprawniającego do pomocy w formie zasiłku celowego, prawidłowo pracownik MOPS, podczas przeprowadzanego w dniu 18 stycznia 2019 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego wskazał na możliwość uzyskania świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego na zakup leków. Świadczenie to skarżącej nie zostało przyznane, jednak decyzja odmawiająca nie ma najmniejszych cech dowolności, została ona racjonalnie i rzeczowo uzasadniona, poczynając od tego, że w sprawie nie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Środki finansowe jakimi dysponował w styczniu 2019 r. ośrodek pomocy społecznej to kwota 3.839 złotych, w tym czasie wpłynęło 256 podań osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej, z powyższej kwoty opłacane jest również schronienie i posiłki dla osób bezdomnych. Organ I instancji w pierwszej kolejności w miarę swoich możliwości stara się udzielać pomocy osobom, które nie posiadają żadnego dochodu lub ich dochód jest poniżej ustawowego kryterium, średnia wysokość zasiłku wynosi niewiele ponad 93 zł. Pomimo tego, że skarżąca przekracza kryterium dochodowe, to należy stwierdzić, że jej sytuacja materialna jest trudna, jednak musi ona sobie zdać sprawę również z tego, że w jej mieście są osoby jeszcze w gorszej sytuacji finansowej, a możliwości ośrodka pomocy społecznej są ograniczone. Godnym uwagi jest również to co w swojej decyzji podkreślił organ odwoławczy, mianowicie, że skarżącej w miarę możliwości przyznawana jest pomoc, o czym świadczy fakt, że decyzją z dnia "[...]" przyznano jej świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności. Reasumując, stwierdzić należy, że skarżona decyzja organu odwoławczego i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające ich uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto w decyzjach wskazano okoliczności i fakty, które zostały udowodnione, a na których oparł się organ wydając swoje rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18).