II SA/Ol 42/10

WyrokWSA w Olsztynie2010-03-03

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Hanna Raszkowska, Alicja Jaszczak-Sikora

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbudowę, jeśli istnieją wątpliwości co do zachowania przez stronę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu jednoznacznego ustalenia daty, w której strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a tym samym zweryfikować, czy zachowany został ustawowy termin do złożenia wniosku. Uchybienie temu obowiązkowi, skutkujące wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania pomimo wątpliwości co do terminu, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
M.D. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na rozbudowę budynku usługowego, zarzucając pominięcie go jako strony. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając, że wnioskodawca nie jest stroną. Po uchyleniu tej decyzji przez Wojewodę, Starosta wznowił postępowanie, a następnie ponownie odmówił uznania M.D. za stronę. Po kolejnych uchyleniach decyzji przez Wojewodę, Starosta ostatecznie uchylił pierwotną decyzję i wydał nową, zatwierdzającą projekt budowlany. Wojewoda utrzymał w mocy tę decyzję. M.D. złożył skargę do WSA, powtarzając zarzuty i podnosząc naruszenie procedury. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody W. z dnia 30 listopada 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty O. z dnia 16 października 2009 r., a także postanowienie Starosty O. z dnia 13 października 2008 r. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2010 roku sprawy ze skargi M. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie o udzielenie pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku usługowego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. uchyla decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] nr [...]; III. uchyla postanowienie Starosty z [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na rozbudowę budynku usługowego w [...]; IV. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia 15 stycznia 2008 r. Starosta O. zatwierdził A.C projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę z nadbudową istniejącego budynku usługowego z przeznaczeniem w części parterowej na cele usługowe, a w części poddasza użytkowego z przeznaczeniem na cztery mieszkania, z zachowaniem istniejących przyłączy wody i kanalizacji sanitarnej oraz przełożenia kabli elektroenergetycznych i budowy wewnętrznej instalacji gazu do szafki na ścianie budynku położonego w "[...]". W dniu 4 czerwca 2008 r. M.D. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego powyższą decyzją. Wywiódł, że na podstawie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego i art. 28 K.p.a. przysługiwał mu przymiot strony w tym postępowaniu. Zarzucił, że wydanie przedmiotowej decyzji skutkować będzie pogorszeniem warunków bytowych spowodowanych niewłaściwym odwodnieniem terenu, na którym realizowana jest inwestycja, zagrożeniem pożarowym wywołanym niezachowaniem przepisanych odległości między budynkami oraz spowoduje przesłanianie budynku wnioskodawcy przez rozbudowywany budynek. Decyzją z dnia 31 lipca 2008 r. Starosta O. odmówił wznowienia postępowania, gdyż wniosek w tej sprawie nie pochodził od strony. Starosta wyjaśnił w uzasadnieniu, że argumenty wnioskodawcy pozostają bez wpływu na uznanie go za stronę postępowania, gdyż obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w granicach działki inwestora. Po rozpatrzeniu odwołania M.D., decyzją z dnia 1 października 2008 r. Wojewoda W. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewoda zarzucił, że Starosta, niewydając postanowienia o wznowieniu postępowania, arbitralnie orzekł o braku przymiotu strony odwołującego się w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 15 stycznia 2008 r. Postanowieniem z dnia 13 października 2008 r. Starosta O. wznowił postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na rozbudowę budynku usługowego w B. Następnie, decyzją z dnia 3 listopada 2008 r., orzekł, że nie uznaje za stronę M.D. i umorzył wznowione postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nieruchomość wnioskodawcy nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej rozbudowy, wobec czego nie może on być uznany za stronę postępowania. Wojewoda W., decyzją z dnia 16 grudnia 2008 r., po rozpatrzeniu odwołania M.D., ponownie uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewoda podniósł, że istotne znaczenie dla sprawy ma ustalenie obszaru oddziaływania obiektu, gdyż decyduje o kręgu stron postępowania i realizacji ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Wyjaśnił, że obszar ten należy określić na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa regulujących m.in. kwestię odległości obiektów, warunki przeciwpożarowe i techniczne obiektów. Podniósł również, że organ pierwszej instancji nie odniósł się do kwestii zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie odprowadzania wód opadowych. Decyzją z dnia 16 stycznia 2009 r. Starosta O. ponownie nie uznał M.D. za stronę wznowionego postępowania i umorzył to postępowanie. W uzasadnieniu podał, że przeanalizował poprawność sporządzenia projektu zagospodarowania terenu z uwagi na spełnienie wymogów przewidzianych w § 12, § 13 i § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690, ze zm.). W oparciu o §13 rozporządzenia przeprowadził analizę graficzną i obliczeniową, na podstawie których stwierdził, że budynek rozbudowywany nie przesłania budynku odwołującego się posadowionego na sąsiedniej działce. Starosta wyjaśnił także, że wprawdzie §12 ust. 3 pkt 1 planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą nr XXXV/231/2005 z dnia 23 maja 2005 r. Rady Miejskiej w Barczewie, przewiduje nakaz odprowadzenia wód opadowych do kanalizacji deszczowej, jednak dotyczy on projektowanych powierzchni utwardzonych. Budynki istniejące, remontowane i rozbudowywane nie są zatem objęte tym obowiązkiem. Sporny obiekt nie ma połączenia z kanalizacją deszczową, wobec czego odprowadzenie wód deszczowych winno zamykać się w granicach działki inwestora. Zaznaczono, że nie można przesądzić, iż po zakończeniu budowy wody deszczowe będą odprowadzane na działkę sąsiada, skoro projekt zagospodarowania działki nie przewiduje zmiany kierunku odpływu wód opadowych. Inwestor nie zmienił też dotychczasowego ukształtowania terenu. Starosta stwierdził, że zaprojektowany budynek spełnia wymóg minimalnej odległości od granicy działki, wynoszącą 4,00 m. Nie zostały również naruszone warunki przewidziane w § 271 rozporządzenia. W tych okolicznościach Starosta stwierdził, że rozbudowywany budynek nie oddziałuje na sąsiednią działkę pod względem pożarowym. Skoro obszar oddziaływania zamyka się w granicach działki inwestora, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca powinien być uznany za stronę postępowania. Decyzją z dnia 6 marca 2009 r. Wojewoda W. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu Wojewoda podniósł, że § 12 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu określonego symbolem B43MNU, na którym zlokalizowany jest przebudowywany budynek, ustala nakaz odprowadzania wód opadowych z terenów istniejącej i projektowanej zabudowy przy pomocy kanalizacji deszczowej. Dopiero w sytuacji braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych co wynika z § 28 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia. Organ odwoławczy wywiódł z art. 20 Prawa budowlanego, że to projektant a nie organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek wyjaśnienia wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań, w tym dotyczących projektu zagospodarowania działki. Stwierdził, że rozwiązania w zakresie usytuowania przebudowywanego budynku oraz zasady odprowadzenia wód opadowych budzą wątpliwości, wobec tego organ pierwszej instancji powinien zobowiązać inwestora do przedłożenia wyjaśnień uprawnionego projektanta oraz uzupełnienia projektu budowlanego o rozwiązania, np. w zakresie odprowadzenia wód opadowych. Wojewoda zauważył ponadto, że po wznowieniu postępowania mogą zapaść tylko rozstrzygnięcia określone w art. 151 § 1 i 2 K.p.a., a wznowione postępowanie może zostać umorzone, jeżeli wystąpią przesłanki wymienione w art. 105 § 1 i 2 K.p.a. Starosta O. decyzją z dnia 4 maja 2009 r. zmienił swoją decyzję z dnia 15 stycznia 2008 r. w zakresie projektu budowlanego i budowy kanalizacji deszczowej w postaci studzienek chłonnych. Decyzją z dnia 12 maja 2009 r. Starosta O. kolejny raz nie uznał M.D. za stronę postępowania w sprawie dotyczącej rozbudowy z nadbudową istniejącego budynku usługowego, zakończonej decyzją z dnia 15 stycznia 2008 r. i umorzył wznowione postępowanie. W uzasadnieniu podał, że stosując się do zaleceń organu odwoławczego, zobowiązał inwestora do nadesłania sporządzonych przez uprawnionego projektanta wyjaśnień dotyczących zarzutów podnoszonych przez M.D. Inwestor dostarczył stosowne opracowanie, po analizie którego organ pierwszej instancji uznał, że obiekt nie oddziałuje na sąsiednią działkę. Starosta podał też, że z pisma z dnia 6 kwietnia 2009 r. Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w B. oraz pisma Burmistrza B. z dnia 9 kwietnia 2009 r. wynikało, że na rozpatrywanym terenie brak jest kanalizacji deszczowej. Wojewoda W. decyzją z dnia 2 lipca 2009 r., po rozpatrzeniu odwołania M.D. od decyzji Starosty O. z dnia 12 maja 2009 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł, że odwołujący się posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia A.C. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku usługowego. Organ odwoławczy uznał, że odwołujący się - jako właściciel nieruchomości sąsiadującej z działką, na której projektowana jest rozbudowa i nadbudowa istniejącego budynku usługowego, posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na przedmiotową inwestycję, gdyż projekt budowlany stanowiący integralną cześć tej decyzji został opracowany niezgodnie z § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zgodnie z treścią tego przepisu działka budowlana powinna być wyposażona w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej, a w razie braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacji deszczowej, dopuszcza się odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych. Zatwierdzony rozpatrywaną decyzją projekt zagospodarowania działki utwardzonej nie zawiera rozwiązań w tym zakresie. Decyzją z dnia 3 sierpnia 2009 r. Wojewoda stwierdził z urzędu nieważność decyzji Starosty z dnia 4 maja 2009 r. w przedmiocie zmiany decyzji z dnia 15 stycznia 2008 r. Postanowieniem z dnia 10 września 2009 r. Starosta O. wznowił postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na rozbudowę budynku usługowego w B., zakończonego decyzją z dnia 15 stycznia 2008 r. Następnie, decyzją z dnia 16 października 2009 r. Starosta O. uchylił swoją decyzję z dnia 15 stycznia 2008 r. i zatwierdził A.C. projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na rozbudowę z nadbudową istniejącego budynku usługowego z przeznaczeniem w części parterowej jako powierzchnia usługowa, a w części poddasza użytkowego z przeznaczeniem na cztery mieszkania, z zachowaniem istniejących przyłączy wody i kanalizacji sanitarnej oraz przełożenia kabli elektroenergetycznych, budowy wewnętrznej instalacji gazu do szafki na ścianie zewnętrznej budynku i kanalizacji deszczowej z odprowadzeniem do studzienek chłonnych w B."[...]". W uzasadnieniu Starosta przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego w sprawie. Wywiódł, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 148 K.p.a. Stwierdził ponadto, że zebrany materiał dowodowy, wyjaśnienia i uzupełnienia uzasadniają zmianę decyzji. W złożonym odwołaniu M.D. zarzucił, że kwestia odprowadzenia wód deszczowych z nieruchomości inwestora nie została prawidłowo uregulowana. Podniósł, że projekt odwodnienia, obejmujący wykonanie studzienek chłonnych, był przedmiotem odrębnego postępowania, lecz decyzja zatwierdzająca ten projekt została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia 3 sierpnia 2009 r. Wywiódł też, że skoro w pierwotnej decyzji z dnia 15 stycznia 2008 r. nie zatwierdzono rozwiązania dotyczącego rozprowadzenia wód opadowych, to nie powinno ono być ujęte w kwestionowanej decyzji. Odwołujący się zarzucił ponadto, że usytuowanie kalenicy rozbudowywanego budynku prostopadle w stosunku do drogi, z której jest wjazd na posesję, jest niewłaściwe. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego kalenica powinna być bowiem usytuowana równolegle. Podniósł też, że rozbudowywany budynek stwarza zagrożenie pożarowe, gdyż jego budynek usytuowany jest na granicy z działką inwestora, zaś odległość pomiędzy istniejącą zabudową i realizowaną inwestycją wynosić będzie 4 m. Ponieważ w obu budynkach ściany są z otworami okiennymi, to naruszony został § 271 rozporządzenia, przewidującego w takim wypadku odległość 8 m pomiędzy budynkami. Odwołujący się zakwestionował ponadto ustalenie, że jedyne okno w jego budynku służy do oświetlenia pomieszczenia adaptowanego ze strychu na część mieszkalną, gdyż jest to pomieszczenie na stały pobyt ludzi. Wywiódł ponadto, że z uwagi na lokalizację i sposób wykonania utwardzonego terenu służącego do przemieszczania się pojazdów kołowych istnieje niebezpieczeństwo zawalenia się jego budynku oraz zarzucił, że inwestor nie dba o położoną na jego działce opaskę betonową, chroniącą budynek odwołującego się przed zawilgoceniem. Zarzucił ponadto organowi pierwszej instancji, że z naruszeniem ustawowych terminów wydał decyzje kończącą postępowanie w sprawie. Wojewoda W. decyzją z dnia 30 listopada 2009 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że projekt zagospodarowania działki inwestora został opracowany zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi, z zachowaniem wymaganych rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. odległości od granic nieruchomości sąsiednich. Przedłożony projekt budowlany jest kompletny, a inwestor posiada wymagane uzgodnienia, w tym uzgodnienie w zakresie spełnienia wymagań ochrony przeciwpożarowej. Ponadto projekt ten zawiera rozwiązania w zakresie odprowadzenia wód opadowych z rozbudowywanego i nadbudowywanego budynku usługowego. Projekt tej instalacji został opracowany przez projektanta posiadającego wymagane kwalifikacje zawodowe, który stwierdził, że przyjęte rozwiązania techniczne pozwolą na odprowadzenie wód opadowych z całości powierzchni terenu i powierzchni dachu rozbudowywanego budynku. Z analizy przesłaniania i nasłonecznienia (opracowanej przez uprawnionego architekta) budynku stanowiącego własność odwołującego się wynika, że zachowane zostały wymagania w zakresie nasłonecznienia i przesłaniania określone w § 13 i § 60 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ponadto stwierdził, że projektowana rozbudowa i nadbudowa budynku usługowego nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W złożonej skardze M.D. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Starosty O. z dnia 16 października 2009 r. Ponadto zarzucił, że Wojewoda poinformował go w piśmie z dnia 25 listopada 2009 r. o wszczęciu postępowania i prawie do dostarczenia w terminie 14 dni dowodów w sprawie, lecz przed upływem tego okresu wydał zaskarżoną decyzję, kończąc postępowanie w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił ponadto, że zawiadomieniem z dnia 25 listopada 2009 r. poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności ponownie wydanego przez organ pierwszej instancji postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 15 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sad Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), dalej p.p.s.a. Sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji może uwzględnić skargę nawet wtedy, gdy strona nie podniesie zarzutów, które uzasadniają wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia, w sytuacji gdy przesłanki te istnieją. Zaskarżoną decyzję wydano w postępowaniu nadzwyczajnym, na skutek złożonego w dniu 4 czerwca 2008 r. wniosku skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 15 stycznia 2008 r., którą zatwierdzono inwestorowi projekt budowlany i udzielono pozwolenia na rozbudowę z nadbudową budynku usługowego. Przede wszystkim przypomnieć należy, że wznowienie postępowania jest instytucją prawną, która jest odstępstwem od głównej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej zwanej K.p.a.). Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. W doktrynie podkreśla się, że zasada ogólna trwałości ostatecznych decyzji ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji stosunków prawnych i służy realizacji takich wartości, jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego, zaufanie do organów państwa, zaufanie do prawa. Trwałość decyzji ostatecznych powoduje, że nie mogą być one zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko w trybie i w przypadkach wprost określonych w K.p.a. lub w przepisach szczególnych, do których kodeks odsyła w art. 163 K.p.a. (zob. A. Matan [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Warszawa 2007, str. 158-159). Zaznaczyć ponadto należy, że wyznaczone przepisami K.p.a. odstępstwa od reguły ogólnej trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, jako rozwiązania stanowiące wyjątek od zasady, podlegają wykładni ścisłej. Jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych jest wznowienie postępowania, uregulowane przepisami Rozdziału 12, Działu II K.p.a. Z przepisów tych wynika, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, bada czy podanie o wznowienie wniosła osoba posiadająca interes prawny we wznowieniu postępowania, czy powołała się w nim ustawowe przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 lub w art. 145a K.p.a. oraz czy został zachowany termin do złożenia podania. Jeżeli wymogi te są spełnione Organ postanowieniem wznawia postępowanie, zaś w przeciwnym wypadku wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Postanowienie o wszczęciu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przesłanek wznowienia i do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty (art. 149 § 1 i 2 K.p.a.). Zgodnie z art. 147 zd. drugie K.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony. W art. 148 § 1 przewidziano zaś, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przy czym, stosownie do § 2 art. 148, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W rozpoznawanej sprawie skarżący powołał się we wniosku o wznowienie postępowania na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zarzucił bowiem, że chociaż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją wydaną w sprawie rozbudowy spornego budynku, pominięto go w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji. Prawidłowo organ pierwszej instancji na podstawie art. 148 K.p.a., pismem z dnia 5 czerwca 2008 r., wezwał skarżącego do podania daty, kiedy dowiedział się on o wydaniu przedmiotowej decyzji. Skarżący w piśmie z dnia 11 czerwca 2008 r. stwierdził, że informacje o rozpoczęciu rozbudowy powziął w dacie rozpoczęcia prac budowlanych w kwietniu 2008 r. W tym też miesiącu wystąpił do organu pierwszej instancji z ustnym zapytaniem dotyczącym możliwości wglądu do akt administracyjnych tej sprawy. Natomiast w piśmie z dnia 20 czerwca 2008 r. inwestor podała, że skarżący dowiedział się o planowanej rozbudowie już w dniu 18 marca 2008 r. z rozmów z kierownikiem budowy i wykonawcą robót budowlanych. Wykonawca przedstawił też skarżącemu projekty, co zostało potwierdzone wpisem w dzienniku budowy. Podkreślenia wymaga, że organ administracji z urzędu bada zaistnienie wskazanych wyżej przesłanek formalnych dopuszczalności wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, pomimo np. uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż narusza zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Zaznaczyć też należy, że to strona musi udowodnić kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę prawną do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o tych okolicznościach (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, str. 671-672). Ustalenia organu administracji publicznej właściwego w sprawie wznowienia postępowania, dotyczące początkowej daty biegu terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania muszą być więc jednoznaczne. W stanie faktycznym sprawy nie można natomiast uznać bezspornie, że składając w dniu 4 czerwca 2008 r. wniosek o wznowienie postępowania, skarżący zachował ustawowy termin do skutecznego dokonania tej czynności procesowej. Skoro w rozpoznawanej sprawie istnieją wątpliwości co do daty powzięcia wiadomości przez skarżącego o wydaniu decyzji w sprawie rozbudowy, to obowiązkiem organu pierwszej instancji było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym przedmiocie. Organ ten powinien zweryfikować twierdzenia stron, m.in. badając treść dziennika budowy. Tym samym postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 13 października 2008 r., którym wznowiono postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na rozbudowę, zostało wydane przedwcześnie i z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 148 § 2 K.p.a., w stopniu mogących mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż uchybienie terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania skutkować musi odmową wznowienia postępowania. Ponadto, z uzasadnienia tego postanowienia nie wynika, aby organ pierwszej instancji rozważał kwestię zachowania przez skarżącego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. a także istnienie pozostałych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania. Powyższe narusza art. 107 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a. Na marginesie należy zauważyć, że skoro organ pierwszej instancji w decyzji z dnia 16 października 2009 r. - wydanej już po wznowieniu postępowania - stwierdza, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z naruszeniem omawianego terminu, to nie powinien był wydawać decyzji, lecz właściwym byłoby zwrócenie się do organu wyższego stopnia na podstawie art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 126 K.p.a. o stwierdzenie nieważności postanowienia o wznowieniu postępowania. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji weźmie pod uwagę powyższe rozważania, z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego ustali datę, w której skarżący dowiedział się o decyzji w sprawie rozbudowy spornego budynku, przeanalizuje czy został zachowany termin, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a. i w zależności od tych ustaleń wyda rozstrzygnięcie na podstawie art. 149 § 1 lub § 3 K.p.a. W przypadku wznowienia postępowania organ pierwszej instancji odniesie się do każdego z zarzutów skarżącego dotyczących tej rozbudowy i wyda rozstrzygnięcie zgodnie z art. 151 K.p.a. Swoje stanowisko w sprawie organ uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej oraz postanowienie Starosty Olsztyńskiego z dnia 13 października 2008 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z naruszeniem prawa zostały też wydane decyzje Wojewody W. z dnia 2 lipca 2009 r. i poprzedzająca ją decyzja Starosty O. z dnia 12 maja 2009 r., które zostały wyeliminowane z obrotu prawnego na podstawie art.135 p.p.s.a. bowiem ich wydanie nie było zgodne ze sposobem postępowania przewidzianym w Rozdziale 12 Działu II K.p.a., który wyczerpująco określa przebieg postępowania wznowieniowego i nie przewiduje wydawania orzeczeń w przedmiocie uznania za stronę postępowania. Jak już wyżej podkreślono, po złożeniu wniosku o wznowienie postępowania organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji, bada czy podanie wniosła osoba posiadająca interes prawny we wznowieniu postępowania, czy powołała się w nim ustawowe przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 lub w art. 145a K.p.a. oraz czy został zachowany termin do złożenia podania. Jeżeli wymogi te są spełnione organ postanowieniem wznawia postępowanie, zaś w przeciwnym wypadku wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Na mocy art. 152 p.p.s.a. orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło