II SA/Ol 422/08
WyrokWSA w Olsztynie2009-01-20
Skład orzekający: Janina Kosowska, Hanna Raszkowska, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać kolejną decyzję zatwierdzającą projekt zamienny, jeśli w obrocie prawnym nadal istnieje wcześniejsza decyzja odmawiająca zatwierdzenia tego projektu?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może wydać kolejnej decyzji zatwierdzającej projekt zamienny, jeśli w obrocie prawnym nadal istnieje decyzja odmawiająca zatwierdzenia tego projektu. Wydanie decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu zamiennego, nawet jeśli nie spełnia ona wszystkich wymogów formalnych, kończy postępowanie w tym zakresie. Dopóki taka decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, brak jest podstaw do wydawania kolejnych decyzji zatwierdzających projekt zamienny w tym samym postępowaniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatwierdzenia projektu zamiennego rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Inwestor dokonał istotnych odstępstw od wydanych pozwoleń na budowę. Po szeregu decyzji organów pierwszej i drugiej instancji, w tym decyzji odmawiającej zatwierdzenia projektu zamiennego, ostatecznie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję zatwierdzającą projekt zamienny. Skarżący zarzucali naruszenie prawa, w tym niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami konserwatorskimi.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, orzeka że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 stycznia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 roku sprawy ze skargi R. P. i J. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego rozbudowy budynku i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie: 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3/ orzeka że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Postanowieniem z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta E. wstrzymał inwestorowi D.M. prowadzenie robót budowlanych na terenie posesji zlokalizowanej przy ulicy K. 1 (działki nr 731/1, 793 i 794) obejmujących realizację rozbudowy budynku mieszkalnego wraz z usługami oraz realizację nadbudowy istniejącego tarasu w budynku mieszkalno – usługowym. W uzasadnieniu podano, iż w wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono istotne odstępstwa od wydanych pozwoleń na budowę z dnia 16 września 1994r. oraz z dnia 7 stycznia 2002r.
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta E. nakazał inwestorowi dokonanie czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i warunkami technicznymi poprzez zamurowanie dwóch otworów okiennych usytuowanych w przedsionku wejściowym do budynku części usługowej.
Na skutek odwołania wniesionego przez B. i J. P. oraz R. i J. P. decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż nie rozpoznano sprawy w całym jej zakresie, bowiem pomimo stwierdzenia szeregu istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniach na budowę nakazano jedynie zamurowanie dwóch otworów okiennych. Natomiast art. 51 ust.1 pkt 2 i 3 nakazuje wydanie jednej decyzji, która usunie przeszkody i jednocześnie da podstawy do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i ewentualnego pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W przedmiotowej sprawie organ nadzoru budowlanego nie nałożył zaskarżoną decyzją obowiązku wykonania projektu budowlanego zamiennego co czyni ją wadliwą. Podniesiono również, iż organ pierwszej instancji nie wyjaśnił kwestii, czy przedmiotowy obiekt jest wpisany do rejestru zabytków, a jedynie oparł się o dostarczone przez inwestora zezwolenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w O. na prowadzenie robót konserwatorskich przy obiekcie zabytkowym.
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta E. nakazał D.M. wykonanie: inwentaryzacji powykonawczej budowlanej, orzeczenia o stanie technicznym wykonanych elementów konstrukcyjnych z niezbędnymi obliczeniami statycznymi budynku oraz sporządzenie i przedstawienie projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, ustalając termin wykonania wskazanych czynności do dnia 20 lipca 2004r. W uzasadnieniu wskazano, iż inwestor posiada ostateczną decyzję o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego wraz z usługami oraz ostateczną decyzję o pozwoleniu na nadbudowę istniejącego tarasu w budynku mieszkalno –usługowym celem powiększenia zakładu kaletniczego, co oznacza, że istotne odstępstwa od decyzji o pozwoleniu na budowę nie mają charakteru samowoli budowlanej usuwanej w trybie art. 48 Prawo budowlane. Jednakże roboty budowlane, które zostały wykonane z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu lub pozwolenia na budowę muszą być doprowadzone do stanu zgodnego z przepisami. Wyjaśniono przy tym, iż podczas dokonanych oględzin stwierdzono, iż inwestor wykonał obowiązki nałożone na niego w poprzedniej decyzji z dnia "[...]".
Kolejną decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta E. przedłużył termin wykonania projektu zamiennego do dnia 31 sierpnia 2004r., a decyzją z dnia "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. utrzymał tę decyzję w mocy.
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta E. odmówił zatwierdzenia projektu zamiennego budynku mieszkalno-usługowego i wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Wskazano, iż przedłożony projekt zamienny nie posiada niezbędnych uzgodnień z rzeczoznawcą p. poż., rzeczoznawcą ds. sanitarnych, rzeczoznawcą ds. BHP i ergonomii, Państwową Inspekcją Pracy oraz Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków wymaganych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta E. z dnia "[...]".
Następnie decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta E. po rozpatrzeniu wniosku D.M. z dnia 25 lutego 2005r. zatwierdził projekt zamienny budynku mieszkalno –usługowego zlokalizowanego przy ulicy K. 1 w E. W uzasadnieniu wskazano, iż przedłożony projekt zamienny w swoich wymiarach gabarytowych nie odbiega od projektu podstawowego, na który inwestor uzyskał pozwolenie na budowę decyzją z dnia "[...]" wydaną w oparciu o obowiązujący wówczas miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz decyzją z dnia "[...]", którą uzyskał pozwolenie na nadbudowę istniejącego tarasu od ulicy K. w celu powiększenia powierzchni zakładu kaletniczego. Podano, iż zachowana została odległość od północnej granicy działki sąsiedniej z działką zlokalizowaną przy ulicy K. 1a, jak również została zachowana wysokość budynku. W projekcie zamiennym zostały utrzymane wszystkie walory architektoniczne. Jeśli zaś chodzi o zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń, inwestor na etapie projektu zamiennego uzyskał akceptacje wymaganych przepisami Prawa budowlanego rzeczoznawców oraz Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w O. Delegatura w E. Wskazano, iż w prowadzonym równolegle postępowaniu naprawczym w stosunku do inwestora organ nadzoru budowlanego wydał dwie decyzje nakazujące wygrodzenie działek do stanu zgodnego z warunkami technicznymi oraz zamurowanie dwóch otworów okiennych usytuowanych w przedsionku wejścia do budynku. Jednocześnie organ zobowiązał inwestora do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z art. 55 Prawa budowlanego.
Na skutek odwołania wniesionego przez J.P. decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż w projekcie zamiennym brak jest informacji w oparciu o jakie ustalenia został on sporządzony. Nie można bowiem dokonać sprawdzenia przedmiotowego projektu pod względem jego zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska. Podano także, iż brak jest informacji, czy znaczne powiększenie powierzchni zakładu kaletniczego w stosunku do tej, na którą inwestor otrzymał pozwolenie na budowę, jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego lub decyzją o warunkach zabudowy. Wskazano, iż na mapkę geodezyjną inwentaryzacji powykonawczej załączoną do projektu zamiennego nie naniesiono wszystkich obiektów, a także nie opracowano projektu zagospodarowania działki zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Stwierdzono ponadto szereg braków w części opisu technicznego, które nie znalazły również opracowania w części rysunkowej projektu zamiennego. Ponadto wskazano, iż projekt zamienny nie posiada pozytywnych opinii i nie uwzględnia zastrzeżeń zawartych w uzgodnieniach warunkowych. Z dokumentacji nie wynika także, czy opinie i uzgodnienia zamieszczone na rysunku rzutu parteru dotyczą również rzutu piwnicy, w której znajduje się produkcja. Nadto organ odwoławczy wskazał, że projekt zamienny nie został sprawdzony pod względem zgodności z przepisami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego, a także nie załączono do projektu zamiennego oświadczenia projektanta i sprawdzającego o sporządzeniu projektu budowlanego zamiennego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz z zasadami wiedzy technicznej. Podano, iż stwierdzone braki w dokumentacji nie pozwoliły organowi odwoławczemu na odniesienie się do zarzutów podniesionych przez odwołującego się, przy czym wskazano iż organ pierwszej instancji winien zbadać zasadność tych zarzutów oraz umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta E. zatwierdził projekt zamienny rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego w E. przy ul. K. 1 oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. W uzasadnieniu podano, iż w dniu "[...]" inwestor złożył projekt zamienny budowlany, inwentaryzację powykonawczą wentylacji i instalacji elektrycznej, projekt budowlany modernizowanych wewnętrznych instalacji wodno-kanalizacyjnej i gazowej oraz technologię części produkcyjnej. Do projektu dołączono także pismo Urzędu Miejskiego w E. z dnia "[...]" oraz pismo Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w O. Delegatura w E. informujące o uregulowaniu strony formalno-prawnej w zakresie ochrony powietrza. W związku z tym na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane wydano przedmiotową decyzję.
Po rozpoznaniu odwołania R. i J.P. decyzją z dnia "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, wskazując iż słuszny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z akt sprawy wynikało bowiem, iż strony postępowania nie miały możliwości zapoznania się z uzupełnionym przez inwestora projektem zamiennym, a przepisy prawa obligują organy administracji publicznej do zapewnienia czynnego udziału w każdym stadium postępowania, zaś przed wydaniem decyzji umożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.
Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta E. ponownie zatwierdził projekt zamienny rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. W uzasadnieniu ponownie wskazano, iż inwestor spełnił wymagane warunki w zakresie wykonania projektu zamiennego i dlatego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo budowlane wydano przedmiotową decyzję.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. i R.P., zarzucając iż została wydana z naruszeniem prawa. Wskazano, iż zatwierdzenie projektu zamiennego stanowi próbę zalegalizowania bezprawnie rozbudowanego budynku, który narusza zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także przepisy dotyczące ochrony konserwatorskiej. Zarzucono, iż organ pierwszej instancji odnosi się do decyzji wydanych w 1994r. i 2002r. wskazując, iż określały one gabaryty budynku i były zgodne z ustaleniami planu miejscowego, podczas gdy decyzje te zostały uchylone i wycofane z obrotu prawnego. Podnieśli, iż zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania dla miasta E. dla jednostki, na której znajduje się przedmiotowy budynek ustalenie brzmi: "zespół zabudowy jednorodzinnej o wysokich walorach kulturowych i dużym udziale zieleni – do adaptacji. Zespół objęty ochroną konserwatorską. Teren zabudowy jednorodzinnej mieszkaniowej". Odwołujący się podali, iż z ich ustaleń wynika, iż Urząd Miasta w E. wydał opinię o tym terenie jako terenie zabudowy jednorodzinnej mieszkalnej z możliwością prowadzenia drobnych, nieuciążliwych usług i brak jest wzmianki o zamiarze przeznaczenia działki na działalność produkcyjną. Ponadto w ocenie odwołujących się nawet gdyby zapis istniał, to organ nadzoru budowlanego ma obowiązek stosować przepisy wg zasady nadrzędności i hierarchizacji. W ocenie odwołujących się na przedmiotowym terenie nie może być usytuowany budynek użyteczności publicznej, a za taki uważany jest budynek, w którym usytuowany jest zakład produkcyjny zatrudniający 60 osób. Podano przy tym, iż organ nadzoru budowlanego powołuje się na pismo z dnia 30 listopada 2005r. w sprawie zgodności inwestycji z miejscowym planem podczas, gdy pismo to potwierdza jedynie zapisy o zabudowie jednorodzinnej mieszkalnej. Podniesiono, iż skoro obecnie brak jest miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego dla tej części miasta, to wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego jest możliwe tylko w przypadku spełnienia wymagań określonych w art. 54 i 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Odwołujący się wskazali, iż przedmiotowy budynek nie wkomponowuje się w otaczającą zabudowę, gdyż jako jedyny jest dwupiętrowy, a ponadto poprzez jego rozbudowę zbliżył się do granicy z ich działką, co spowodowało przesłonięcie dopływu świata dziennego. Ponadto próba zalegalizowania produkcji w tym miejscu narusza prawa odwołujących się do wypoczynku poprzez zwiększenie uciążliwości sąsiedzkiej. Wskazano także, iż dachówka jest pokryta w sposób niezgodny z zapisami planu miejscowego. Ponadto zgodnie z art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego tylko 1/3 budynku mieszkalnego może być przeznaczona na usługi, a w przedmiotowym budynku proporcja ta nie jest zachowana. Odwołujący się podnieśli także, iż pomimo toczącego się postępowania inwestor w dalszym ciągu prowadzi prace budowlane, dobudowując kolejne elementy obiektu. Wskazano, iż wszyscy okoliczni mieszkańcy, którzy prowadzili lub obecnie prowadzą inwestycje muszą dostosować się do zapisów o wysokości zabudowy i pokrycia dachu oraz dostosowania budynku do otaczającej zabudowy, zaś w stosunku do inwestora przepisy te nie obowiązują. W związku z tym wnieśli o wydanie decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego, a do czasu zakończenia postępowania – decyzji o zakazie użytkowania budynku bez odbioru technicznego i zakazu prowadzenia działalności produkcyjnej.
Decyzją z dnia "[...]"Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż decyzją z dnia "[...]" inwestor D.M. uzyskał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego z warsztatem kaletniczym, a decyzją z dnia "[...]" – pozwolenie na rozbudowę istniejącego budynku o sklep i kawiarnię. W dniu 30 grudnia 1994r. D.M. zawiadomił o oddaniu warsztatu kaletniczego. Z kolei decyzją z dnia "[...]" Prezydent Miasta E. udzielił pozwolenia na nadbudowę istniejącego tarasu w budynku mieszkalno-usługowym. W trakcie realizacji robót w oparciu o to pozwolenia inwestor dokonał istotnego odstępstwa, co spowodowało wszczęcie postępowania administracyjnego. Wskazano, iż w takim wypadku zastosowanie ma art. 51 ustawy – Prawo budowlane. W myśl tego przepisu organ określa zakres obowiązków mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem oraz nakłada obowiązek sporządzenia projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Wykonanie tych obowiązków upoważnia inwestora do uzyskania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenie na wznowienie robót. W takim przypadku na inwestora nakładany jest obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowane. W ocenie organu odwoławczego zakres obowiązków określony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta E. z dn. "[...]" został wykonany, a w związku z tym organ zobowiązany był do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu wskazano, iż o wykorzystaniu części obiektu na zakład kaletniczy przesądziła decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia "[...]". Kolejną decyzją inwestor uzyskał pozwolenie na rozbudowę budynku wraz z usługami, a w decyzji tej jednoznacznie stwierdzono, iż rozbudowa jest zgodna z planem miejscowym. Postać obiektu i jego wysokość zostały określone w decyzjach o pozwoleniu na budowę. Wyjaśniono, iż naruszenie art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego nie miało miejsca, gdyż przepis ten został wprowadzony do ustawy po zakończeniu robót, a jego interpretacja jest inna niż podają odwołujący się. W związku z tym przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Podano jedynie, iż omyłkowo wskazano w decyzji organu pierwszej instancji art. 51 ust. 1 pkt 4 co skorygowano w decyzji organu odwoławczego przywołując art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego.
Na powyższą decyzję skargę wnieśli R. i J.P., wnosząc o jej uchylenie. Podnieśli identyczne argumenty jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, które zostały przedstawione wyżej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, iż sam fakt uznania skarżących za stronę nie upoważnia do twierdzenia, że w trakcie postępowania administracyjnego doszło do naruszenia ich interesu. Wyjaśniono także, iż skoro do momentu uchylenia decyzji inwestor prowadził prace budowlane na podstawie pozwoleń na budowę, legitymując się także stosownymi decyzjami o warunkach zabudowy, to przedmiotem badania pod kątem zgodności obiektu z planem miejscowym winny być jedynie istotne odstępstwa wskazane w decyzji z dnia 19 maja 2004r. a nie cały obiekt, jak żądają tego skarżący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.
Skarga jest zasadna, lecz z innych względów niż w niej wskazane.
Podnieść należy, iż każda decyzja wydana przez organ administracji winna mieć podstawę w przepisach prawa materialnego. Organ administracji może bowiem rozstrzygać o prawach i obowiązkach strony w tej formie tylko wtedy, gdy jest do tego upoważniony przez przepis prawa. W niniejszej sprawie podstawą orzekania przez organy są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.). Przepisy te ściśle regulują tryb postępowania w przypadku stwierdzenia istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Jeżeli w toku robót budowlanych organ nadzoru budowlanego stwierdzi, iż takie odstępstwa mają miejsce, to najpierw wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego), a następnie zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakłada na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin wykonania nałożonych obowiązków. Po upływie wyznaczonego terminu lub na wniosek inwestora (jeżeli czynności tych dokona wcześniej) organ sprawdza wykonanie nałożonych obowiązków i wydaje decyzję określoną w art. 51 ust. 4 lub w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. O ile zatem inwestor wypełni nałożone na niego obowiązki w wyznaczonym terminie – organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, czyli decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, nakładając jednocześnie obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W przypadku zaś niewykonania w terminie nałożonych obowiązków organ wydaje decyzję nakazującą zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego). Zatem wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 4 lub art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego kończy postępowanie organów nadzoru budowlanego w odniesieniu do inwestycji, przy realizacji której stwierdzono istotne odstępstwa do zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Organy nie są zatem uprawnione do wydawania kolejnych decyzji w tej sprawie, dopóki w obrocie prawnym pozostaje jedno z powyższych rozstrzygnięć.
W niniejszej sprawie decyzją z dnia "[...]" organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestora obowiązki polegające na konieczności sporządzenia i przedłożenia wskazanej w decyzji dokumentacji, w tym projektu zamiennego, wyznaczając mu termin na wykonanie tych czynności do dnia 20 lipca 2004r. Termin ten następnie został przedłużony do dnia 31 sierpnia 2004r. W terminie tym inwestor przedłożył projekt zamienny, lecz oceniając ten dokument (do czego organ jest nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany) stwierdzono, iż brak jest niezbędnych uzgodnień. W związku z tym decyzją z dnia "[...]" odmówiono zatwierdzenia przedmiotowego projektu zamiennego. Wprawdzie decyzja ta nie czyniła zadość wymogom określonym w przepisie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, który wyraźnie określa co rozstrzygnięcie takie zawierać powinno, lecz decyzja ta zakończyła wszczęte postępowania związane z istotnym odstąpieniem od projektu. Natomiast w niniejszej sprawie postępowanie toczyło się dalej, a w jego wyniku zostały wydane kolejne decyzje, tym razem zatwierdzające projekt zamienny. Decyzje te były wprawdzie dwukrotnie uchylane przez organ odwoławczy, lecz z innych powodów niż wyżej wskazany. Ostatecznie zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta E. z "[...]" zatwierdzającą projekt zamienny dotyczący przedmiotowej inwestycji. Takie postępowanie w ocenie Sądu narusza przywołane przepisy prawa. Dopóki bowiem w obrocie prawnym pozostaje decyzja z dnia "[...]" (a z akt sprawy nie wynika, aby była ona z tego obrotu wyeliminowana), to brak było podstaw do wydawania kolejnej decyzji zatwierdzającej projekt zamienny w tym postępowaniu.
Dodatkowo należy wskazać, iż w aktach sprawy brak jest wszystkich dokumentów, na które powołuje się organ. W zaskarżonej decyzji powołano się na przykład ma pismo Urzędu Miejskiego w E. z dnia "[...]" w sprawie zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego, lecz w aktach przesłanych do Sądu pisma tego brak.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru budowlanego winien zatem ustalić, czy decyzja z dnia "[...]" odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego pozostaje w obrocie prawnym, czy też z obrotu tego została wyeliminowana i w zależności od tych ustaleń podjąć stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie powyższe rozważania Sądu.
Skarżącym należy zaś wyjaśnić, iż z uwagi na fakt iż zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu z powodu uchybień formalnych Sąd nie mógł się odnieść do podnoszonych przez nich zarzutów dotyczących meritum przedmiotowej sprawy.
W związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty postępowania stosownie do art. 200 powołanej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło