II SA/Ol 424/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku w sprawie aktualizacji opłaty rocznej postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący – W. B. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest w stanie ponieść wskazanych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania, a stan jego zdrowia nie pozwala mu na skuteczną obronę w słusznej sprawie. Dodał, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi sam gospodarstwo domowe. W skład jego majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni "[...]" oraz grunt pod nim w wieczystym użytkowaniu. W rubryce nr 10 skarżący wykazał dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości ok. "[...]", natomiast w rubryce nr 11 jako zobowiązania i stałe wydatki: alimenty, koszty komornicze, opłaty za mieszkanie, media, energia elektryczna, leczenie, koszty dojazdu do pracy, drobne remonty mieszkania, koszty zakupu wyżywienia i artykułów pierwszej potrzeby w łącznej wysokości ok. "[...]" miesięcznie oraz ubezpieczenie mieszkania w wysokości "[...]" rocznie. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej skarżącego oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, wezwany on został do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do miejsca postojowego należącego do skarżącego i ewentualnego samochodu wchodzącego w skład jego majątku) oraz finansowej (w zakresie odnoszącym się do wynagrodzenia skarżącego za pracę, ponoszonych przez niego wydatków, w tym w szczególności wykazanych w rubryce nr 11 alimentów i kosztów komorniczych oraz sposobu ich opłacania, a ponadto wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych z okresu od dnia 1 marca 2017 r. do dnia udzielenia odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie). W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożył żadnych dodatkowych oświadczeń ani dokumentów źródłowych. Wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. To, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej oraz źródeł jego utrzymania i ponoszonych przez niego wydatków, a także wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie oświadczenia skarżącego w zakresie sytuacji materialnej i tym samym ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Wskazać należy, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowane tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.