II SA/Ol 425/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2016 r. sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nr "[...]" przedmiocie wymierzenia kary z tytułu urządzania gier hazardowych – zawieszenia postępowania. oddala skargę Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia "[...]", Nr "[...]", działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239, art. 208 w zw. z art. 235 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z 2015 r. Dz. U., poz. 613 ze zm., zwanej dalej: O.p.), po rozpatrzeniu zażalenia Spółki A na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia "[...]", znak: ‘[...]", w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, umorzył postępowanie. Zakwestionowane postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia "[...]" Spółka A (dalej jako: Spółka) zwróciła się do Naczelnika Urzędu Celnego w "[...]" o zawieszenie postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, do czasu wydania przez Ministra Finansów decyzji rozstrzygającej czy gry na automatach poza kasynem gry, są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 612). Postanowieniem z dnia ‘[...]" Naczelnik Urzędu Celnego w ‘[...]" odmówił Spółce zawieszenia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Na powyższe postanowienie Spółka wniosła w dniu 10 grudnia 2015 r. zażalenie. Następnie, Naczelnik Urzędu Celnego w ‘[...]" decyzją z dnia ‘[...]", znak: "[...]", wymierzył Spółce karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu postanowienia z dnia ‘[...]" Dyrektor Izby Celnej wskazał, że skoro postępowanie prowadzone przez Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej zostało zakończone, to wniosek Spółki o zawieszenie tego postępowania stał się bezprzedmiotowy, ze względu na fakt, iż przedmiot wniosku nie istnieje. W sytuacji gdy nie ma już przedmiotu zawieszenia, jakim jest toczące się postępowanie odwoławcze zakończone decyzją ostateczną, bezprzedmiotowym – w myśl art. 208 O.p. - stało się rozstrzyganie zażalenia na odmowę zawieszenia tegoż postępowania. Tym samym organ odwoławczy winien był, na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 O.p., umorzyć postępowanie zażaleniowe. W skardze wywiedzionej do tut. Sadu na postanowienie z dnia "[...]" spółka wniosła o jego uchylenie. Podniosła, że w okolicznościach sprawy nie doszło do ostatecznego zakończenia postępowania głównego, a zatem niedopuszczalne było umorzenie postępowania zażaleniowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w sprawie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na zakończenie postępowania odwoławczego decyzjami ostatecznymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej czy celowościowej. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. W rozpoznawanej sprawie skarga wniesiona została na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gry na automacie poza kasynem gry. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że akt ten nie jest dotknięty wadami uzasadniającymi wyeliminowanie go z porządku prawnego w trybie art. 145 § 1 p.p.s.a. . Na wstępie należy podnieść, że celem postępowania podatkowego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej co do jej istoty. Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują jednak możliwość umorzenia postępowania, między innymi wtedy gdy z jakichkolwiek przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy brakuje któregoś z elementów stosunku prawnego, co powoduje, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Istotą umorzenia postępowania jest jego przerwanie, uchylenie wszystkich dokonanych w nim czynności oraz orzeczenie o dalszym jego nieprowadzeniu. W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 208 § 1 O.p., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przepis art. 233 § 1 pkt 3 O.p., stanowi z kolei, iż organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Przesłanka bezprzedmiotowości postępowania występuje, gdy brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w toku postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne , kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Należy podkreślić, że organ odwoławczy wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania nie tylko wówczas, gdy postępowanie było od początku bezprzedmiotowe z uwagi na jego podmiot lub przedmiot. Organ podejmuje takie rozstrzygnięcie również wówczas, gdy bezprzedmiotowość wystąpiła w toku postępowania, również w trakcie postępowania zażaleniowego. Zatem bezprzedmiotowość postępowania występuje w sytuacji braku przedmiotu stosunku prawnego. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Przyczyny przedmiotowe bezprzedmiotowości postępowania zachodzą wówczas, gdy nie istnieje sprawa, która mogłaby stanowić ów przedmiot. Brak przedmiotu stosunku prawnego oznacza, że elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie. Bezprzedmiotowość odnosząca się do postępowania ma ten skutek, że wydana decyzja (postanowienie) nie ma merytorycznego charakteru rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jest formalnym zakończeniem wszczętego postępowania. W niniejszej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego, albowiem w dniu ‘[...]" Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję znak: ‘[...]’, na podstawie której wymierzył Spółce karę pieniężną w wysokości 24000 zł za urządzanie gier na ww. automatach poza kasynem gry. Wydanie tej decyzji zakończyło zatem postępowanie, którego zawieszenia żądała strona. W związku z tym postępowanie wszczęte zażalenie strony na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie odmowy zawieszenia prowadzonego przez niego postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej stało się bezprzedmiotowe. Skoro postępowanie toczące się przed organem pierwszej instancji zostało zakończone decyzją z dnia "[...]", to nie może ono podlegać zawieszeniu. Organ odwoławczy, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej, jak również na orzecznictwo sądów administracyjnych, ale przede wszystkim biorąc pod uwagę zaistniałe okoliczności na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, w sposób kompletny uzasadnił, dlaczego postępowanie wszczęte wskutek złożonego zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania przed organem pierwszej instancji, winno zostać umorzone. Dyrektor Izby Celnej zwrócił uwagę, iż przed rozstrzygnięciem przez organ odwoławczy kwestii zasadności wydania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania toczącego się przed Naczelnikiem Urzędu Celnego, została wydana decyzja, kończąca postępowanie, którego zawieszenia żądała Spółka. W związku z powyższym, w ocenie Sądu zachodziły uzasadnione przesłanki do tego, by na mocy art. 233 § 1 pkt 3 O.p. umorzyć, jako bezprzedmiotowe, postępowanie zainicjowane zażaleniem strony. Sąd zwraca uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2012 r. w sprawie I FSK 1410/11, gdzie stwierdzono, że cyt.: "(...) W sytuacji gdy postępowanie odwoławcze zostało ostatecznie zakończone, bezprzedmiotowym stało się rozpatrywanie zażalenia w przedmiocie zawieszenia tegoż postępowania. Zakończonego już ostatecznie postępowania nie można bowiem zawiesić, jak również odmówić jego zawieszenia, skoro ono już się nie toczy. Reasumując, w sytuacji gdy nie ma już przedmiotu zawieszenia, jakim jest toczące się postępowanie odwoławcze zakończone decyzją ostateczną, bezprzedmiotowym - po myśli art. 208 O.p. - stało się rozstrzyganie zażalenia na odmowę tegoż postępowania. Tym samym organ odwoławczy winien był na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 w związku z art. 239 O.p., umorzyć postępowanie zażaleniowe". Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.