II SA/Ol 425/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na działanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Iławie w przedmiocie usunięcia nieprawdziwych informacji z obiegu postanawia odrzucić skargę. WSA/pos.1- sentencja postanowienia W dniu 19 czerwca 2025 r. drogą elektroniczną, A. S. (dalej jako: "skarżący"), powołując się na art. 3 § 2 pkt 4 i 8, art. 52 § 1 i § 3, art. 54 § 1 i art. 149 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 - dalej jako: "p.p.s.a."), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę-wniosek na działanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Iławie (dalej jako: "organ") o usunięcie nieprawdziwych informacji z obiegu prawnego. Wskazał, że wnosi o zobowiązanie organów (PSSE Iława i WMPWIS Olsztyn) do usunięcia z dokumentów urzędowych i systemów informatycznych nieprawdziwych informacji jakoby: zakłócił czynności urzędowe, groził samobójstwem funkcjonariuszowi publicznemu, groził lub stosował groźby wobec pracowników sanepidu. Wniósł o zobowiązanie organów do pisemnego sprostowania i przeprosin oraz zasądzenie kosztów postępowania. Stwierdził, że w odpowiedziach organów na jego skargi pojawiły się nieprawdziwe i szkalujące informacje, które naruszają jego dobro. Konieczne jest zatem zobowiązanie organów do usunięcia nieprawdziwych twierdzeń i nakazanie sprostowania oraz przeprosin. W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie jako bezzasadnej. Wyjaśnił, że abstrahując od treści kwestionowanych przez skarżącego sformułowań jakie miały zostać użyte w wystąpieniach organu, skarżący w ramach zainicjowanego postępowania w istocie dąży do zyskania ewentualnej ochrony dla jego żądań i roszczeń, które swoich charakterem odpowiadają roszczeniom cywilnoprawnym. Sąd zarządzeniem z 20 czerwca 2025 r. rozdzielił skargi zawarte w piśmie z dnia 19 czerwca 2025 r. nadając skardze na działanie WMPWIS w Olsztynie sygn. akt II DK/Ol 32/25. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności pozostaje wyjaśnić, ze przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zobowiązany jest do zbadania legitymacji skargowej, zachowania terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim do dokonania oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 p.p.s.a. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Ponadto w myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W rzeczonej sprawie przedmiotem skargi jest działanie organu w zakresie usunięcia nieprawdziwych informacji z obiegu prawnego. Wobec takiego żądania strony skarżącej nie ulega wątpliwości, że przedmiot skargi nie stanowi decyzji administracyjnej ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Treść żądania skargi nie dotyczy żadnego z aktów enumeratywnie wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie istota sprawy dotyczy rozstrzygnięcia przez Sąd czy przedmiot wniesionej skargi mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się powszechnie, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce tylko, gdy spełnione zostaną następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 31-32; R. Hauser, M. Wierzbowski, R. Stankiewicz (redaktorzy), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2025, s. 78-8131). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32). Podkreślić nadto pozostaje, że akt lub czynność podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie lub obowiązek), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Akt lub czynność musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Oznacza to, że konieczne jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek określonego adresata. Inaczej mówiąc, musi istnieć związek pomiędzy przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek a aktem lub czynnością, które dotyczą tak określonego uprawnienia lub obowiązku oznaczonego podmiotu. Uprawnienie lub obowiązek wynika z przepisów prawa, jeżeli ich powstanie nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej. W takich przypadkach do konkretyzacji prawnego stosunku administracyjnego dochodzi w drodze aktu lub czynności podejmowanych przez organy administracji publicznej, których przedmiotem jest przyznanie (odmowa przyznania), stwierdzenie (odmowa stwierdzenia) albo uznanie (odmowa uznania) określonego uprawnienia lub obowiązku wynikających z mocy powszechnie obowiązującego przepisu prawa. Tym samym, o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w stosunku do którego może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, zaś samo uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, są określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Zakreślony przez skarżącego przedmiot skargi nie posiada tej ostatniej cechy, ponieważ brak jest bezpośredniego związku między oczekiwanym działaniem organu a sferą praw i obowiązków skarżącego. Nie konkretyzuje ono uprawnień imiennie określonego podmiotu, zatem nie ma charakteru aktu indywidualnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, wbrew stanowisku strony skarżącej wyrażonemu w skardze, jego żądanie usunięcia z obiegu prawnego przez wskazany organ informacji nieprawdziwych (w ocenie strony) nie jest żądaniem, co do którego może wypowiedzieć się sąd administracyjny z uwagi na brak swojej właściwości w tym zakresie. Wobec powyższego Sąd, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.