II SA/Ol 429/24

WyrokWSA w Olsztynie2024-09-05

Skład orzekający: Ewa Osipuk, Beata Jezielska, Grzegorz Klimek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny prawidłowo dokonał aktualizacji informacji w operacie ewidencji gruntów i budynków, w tym zmiany powierzchni i przebiegu granic działek, pomimo zarzutów skarżącego dotyczących pominięcia istniejących znaków granicznych i błędnego ustalenia stanu posiadania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo dokonały aktualizacji informacji w operacie ewidencji gruntów i budynków. Ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych zostało oparte na dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz na pomiarach geodezyjnych, poprzedzonych ustaleniem przebiegu granic zgodnie z obowiązującymi przepisami. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy rozporządzeń dotyczących ewidencji gruntów i budynków, a zarzuty skarżącego dotyczące pominięcia znaków granicznych i błędnego ustalenia stanu posiadania nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty G. o aktualizacji informacji w operacie ewidencji gruntów i budynków. Aktualizacja obejmowała zmianę powierzchni i przebiegu granic działek, w tym działek skarżącego. Skarżący zarzucił pominięcie kamienia granicznego, błędne ustalenie powierzchni działek oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Chodorowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2024 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Decyzją z [...] r., wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a" oraz art. 29 ust. 10 i 12 i art. 24 ust. 2b pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 2 i art. 24 ust. 2b pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2023 r. poz. 1752 z późn. zm.), dalej jako "Pgik" Starosta G. orzekł aktualizację informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu S., gmina M., w związku ze złożeniem wniosku przez D. M., dotyczącego zmiany powierzchni oraz zmiany przebiegu granicy działki o numerze [...](1), położonej w obrębie ewidencyjnym S., w gminie M. w zakresie: 1. wprowadzić granice działek na podstawie operatu "Modernizacja ewidencji gruntów i budynków gmina M., dotyczący naprawienia wad w ramach rękojmi, numer operatu [...](1); 2. zmienić powierzchnię działek: [...](2), [...](3), [...](4), [...](5), [...](6), [...](7), [...](8) w tym powierzchnię działki [...](9)– z powierzchni 2,4799 ha na powierzchnię 2,5837 ha, a powierzchnię działki [...](1) z powierzchni 1,6740 ha na powierzchnię 1,8165 ha; 3. natomiast zmiana powierzchni działek o numerach [...](10), [...](11), [...](12), [...](13) i [...](14) zostanie zaktualizowana w trybie art. 24 ust. 2b pkt 1h Pgik. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy. Wskazano, że w związku z zarzutami dotyczącymi ponownych ustaleń, przebieg granicy został wyznaczony z uwzględnieniem oświadczeń stron, powierzchni działek przed modernizacją, stanu prawnego w księgach wieczystych oraz miary z operatów, które pokrywały się z użytkowaniem. W wyniku ostatnich prac, powierzchnie ustalonych działek są zbliżone do powierzchni sprzed modernizacji. Wykonawca dokonał zmiany dokumentacji zgodnie ze stanem faktycznym i wnioskiem złożonym przez stronę. Podniesiono, że ewidencja gruntów i budynków stanowi ustawowe źródło danych o gruntach, budynkach i lokalach w planowaniu przestrzennym, dla wymiarów podatków i świadczeń. Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, nie należy natomiast rozstrzyganie ewentualnych sporów granicznych. Ponadto ewidencja gruntów i budynków, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani też nie nadaje tych praw. W postępowaniu ewidencyjnym nie ustala się zasięgu własności nieruchomości, a jedynie odtwarza ustalony wcześniej przebieg granic dla nieruchomości na podstawie materiałów źródłowych. Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. M. (dalej jako: "strona", "skarżący"), nie zgadzając się ze zmianą przebiegu granicy pomiędzy działką strony o nr [...](12) z działkami o numerach [...](11) oraz [...](13), ponieważ do pomiaru został pominięty kamień graniczny, który znajduje się na granicy działki strony z granicą działki nr ([...](11) od strony jeziora W. Ten punkt graniczny odzwierciedla stan przed modernizacją oraz po modernizacji. Skarżący nie zgodził się, aby jego kosztem, zmieniając "historyczne" granice działki nr [...](12) zwiększyć powierzchnię działki nr [...](1), która nawet nie graniczy i nigdy nie graniczyła z działką strony. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako: "WINGiK", "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu WINGiK przedstawił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że ewidencja gruntów i budynków to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencję prowadzą starostowie, do obowiązków których należy m.in. modernizacja i aktualizacja ewidencji. W okresie przeprowadzenia przedmiotowej modernizacji ewidencji na obszarze obrębu S. obowiązywało rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2019 r. poz. 393 – dalej rozporządzenie 2001), które 21 lipca 2021 r. zastąpione zostało rozporządzeniem Ministra Rozwoju, pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 . poz. 2019 – dalej rozporządzenie 2021). Organ odwoławczy wskazał, że celem modernizacji jest uzupełnienie bazy danych ewidencyjnych, utworzenie pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych oraz modyfikacja istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w obowiązujących przepisach prawa. Procedura przeprowadzania modernizacji została ustanowiona i wyczerpująco uregulowana w art. 24a ustawy Pgik i w zależności od etapu prac przewiduje różne środku służące do ochrony interesu prawnego. Ze względu na to, że zastrzeżenia wszczynające niniejsze postępowanie dotyczą powierzchni działki, organ odwoławczy wyjaśnił, że pole powierzchni ewidencyjnej oblicza się na podstawie współrzędnych punktów granicznych działki (§ 62 ust. 1 rozporządzenia 2001; § 16 ust. 2 rozporządzenia 2021). Z powyższego wynika wprost, że do rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest zweryfikowanie ujawnionego w ewidencji przebiegu granic przedmiotowej działki. Podkreślono, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (dalej jako "pzgik") (§ 36 rozporządzenia 2001; § 30 ust. 1 rozporządzenia 2021), albo – w przypadku jej braku lub jeżeli zawarte w niej dane nie spełniają wymagań określonych w przepisach prawa – dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (§ 37 rozporządzenia 2001; § 31 rozporządzenia 2021). Ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych – zgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie przeprowadzania przedmiotowej modernizacji – następowało po uprzednim zawiadomieniu o podjętych czynnościach podmiotów wykazanych w ewidencji (§ 38 rozporządzenia 2001), w sposób określony w § 39 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia 2001 z zachowaniem właściwej kolejności. Ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych mogło nastąpić w oparciu o ortofotomapę (obraz powierzchni terenu powiązany z układem współrzędnych, powstały w wyniku przetworzenia zdjęć lotniczych lub satelitarnych), charakteryzującą się rozdzielczością zapewniającą wizualizację szczegółów sytuacyjnych, które mogły mieć znaczenie przy ustaleniu przebiegu tych granic (§ 37 ust. 2 rozporządzenia 2001). Wyniki ustaleń wykonawca zobligowany był utrwalić w protokole, którego integralną częścią był szkic graniczny albo kopia odpowiedniej ortofotomapy. WINGiK wskazał, że w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym znajdują się następujące materiały dotyczące działki [...](1): operat [...](2) – z podziału działki nr [...](15) na działki [...], [...] i [...], operat [...](3) – z wymiany gruntów, w ramach której dokonano podziału działki nr [...] na działki od [...] do [...] oraz podziału działki nr [...](16) na działki [...], [...](1) i [...], operat [...](4)– z ustalenia granic m.in. działek nr [...](4) i [...](17), operat [...](5) – z modernizacji ewidencji dla obrębu S., operat [...](6) i [...](1) – sporządzone przez wykonawcę modernizacji w ramach rękojmi. Ze wskazanych dokumentów wynika, że miary wskazane w operatach [...](3)i [...](4) dla działek powstałych z działek [...](15) i [...](16) znacznie odbiegają od stanu faktycznego istniejącego w terenie i nie uwzględniają wszystkich danych ujawnionych w operacie [...](2) dla działki [...]. Powyższe dowodzi, że w ramach modernizacji ewidencji przeprowadzonej w latach 2018-2020 nie było możliwe wykazanie przebiegu granic przedmiotowej działki nr [...](1) na podstawie istniejącej dokumentacji geodezyjnej, wobec czego konieczne było przeprowadzenie czynności określonych w § 37-39 rozporządzenia 2001. W ocenie WINGiK, wystąpiły przesłanki uzasadniające zweryfikowanie danych ewidencyjnych i wykonanie prac geodezyjnych w ramach rękojmi – z uwzględnieniem operatu [...](7), przyjętego do pzgik 24 listopada 2020 r. oraz przepisów rozporządzenia 2021 obowiązującego od 31 lipca 2021 r. Wskazano też na operat [...](6), przyjęty do pzgik 3 czerwca 2022 r. i podniesiono, że – mając na względzie wady tego operatu wynikające z braku starannego opisu zakresu wykorzystania istniejących materiałów pzgik – zasadne było sporządzenie kolejnego opracowania geodezyjnego, obejmującego wszystkie granice działki [...](1). Operat [...](1)– sporządzony w związku z powyższym i przyjęty do pzgik 16 czerwca 2023 r. – obejmuje większy obszar niż dokumentacja z 2022 r. i zawiera wyniki przeprowadzonego 18 kwietnia 2023 r. ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, które powoduje zmianę powierzchni działek nr [...](10), [...](2), [...](3), [...](4), [...](5), [...](6), [...](9), [...](1), [...], [...](11), (12), [...](13) i [...](14). Organ odwoławczy ocenił operat [...](1) jako środek dowodowy mający stanowić podstawę wprowadzenia zmiany w ewidencji dla przedmiotowej działki nr [...](1). Ze zgromadzonych dowodów wynika, że wykonawca modernizacji 18 kwietnia 2023 r. przeprowadził czynności ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych po uprzednim skutecznym zawiadomieniu właścicieli działek. Wykonawca modernizacji prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa i 18 kwietnia 2023 r. ustalił przebieg przedmiotowych granic w trybie przewidzianym w § 33 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia 2021 z zachowaniem właściwej kolejności. Wyniki przeprowadzonych czynności nie są sprzeczne z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalonych granic oraz dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach ww. działek. W ocenie WINGiK rozstrzygnięcie niniejszej sprawy należy oprzeć na opracowaniu przyjętym do pzgik 16 czerwca 2023 r. W ramach prac geodezyjnych udokumentowanych w operacie [...](1) wykorzystano dane z dostępnych dokumentów, tj. miary wykazane w istniejących materiałach pzgik oraz powierzchnie wykazywane w ewidencji przed jej modernizacją. Niemniej jednak, wykonawca modernizacji nie przyjął bezkrytycznie ww. miar, jak również nie "dopasował" granic do ww. powierzchni, lecz dokonał ustalenia – stosując się do wymogów ustanowionych w § 33 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia 2021 - z uwzględnieniem wszelkich okoliczności mających znaczenie w tym zakresie. Ponadto w operacie [...](4) szerokość działki nr [...](12) opisano miarą 70,0 m, a według operatu [...](1) wartość ta wynosi 70,91 m. Uwzględniając powyższe oraz fakt, że przed modernizacją powierzchnie działek [...](1) i [...](12) wynosiły odpowiednio 1,98 ha i 2,84 ha, nie sposób za słuszny uznać zarzutu, że powierzchnia działki nr [...](1) została "zwiększona" kosztem działki [...](12). Wykonawca modernizacji nie ustalił przebiegu granic przedmiotowej działki nr [...](1) bezwzględnie zachowując szerokości działek z operatu [...](4), a zatem uwagi zgłoszone przez odwołującego się w zakresie przebiegu granic działki [...](12) pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. W ocenie organu odwoławczego, Starosta G. prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy, a wydane rozstrzygnięcie zasadnie oparł na operacie [...](1). W uzasadnieniu nie wskazano wszystkich istotnych w sprawie przepisów prawa regulujących kwestie wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych i nie wyjaśniono ich w odniesieniu do zgromadzonych w sprawie dowodów. Organ pierwszej instancji opisał działania podjęte w sprawie i przedstawił informacje zawarte w protokołach z czynności przeprowadzonych 25 listopada 2019 r., 17 marca 2022 r. i 18 kwietnia 2023 r. lecz nie wykazał szczegółowo i wyczerpująco, że przebieg granic objętych postępowaniem będzie ujawniony w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej sporządzonej zgodnie z przepisami prawa. Uchybienie art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. nie ma jednak wpływu na istotę sprawy i słuszność rozstrzygnięcia merytorycznego i zostało naprawione niniejszą decyzją. W skardze wywiedzionej do tut. Sądu na decyzję organu odwoławczego, skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: a) § 30 ust. 1 lit. f rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 r. poz. 219), poprzez jego niezastosowanie i pominięcie przy pomiarach części istniejących i widocznych znaków granicznych, co poskutkowało określeniem powierzchni działek [...](9) i [...](12) w sposób niezgodny z rzeczywistością; b) § 31 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że brak jest dokumentów lub materiałów, o których mowa w § 30, albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy, mimo, że możliwe było odtworzenie granic nieruchomości na podstawie oświadczeń stron, dotychczasowej archiwalnej dokumentacji oraz istniejących znaków granicznych; c) § 33 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na zaniechaniu przez organ ustalenia ostatniego stanu spokojnego posiadania, który to stan geodeta wykonujący czynności winien brać pod uwagę przed ustaleniem przebiegu granic działek ewidencyjnych w oparciu o analizę dostępnych dokumentów oraz po zbadaniu w terenie znaków i śladów granicznych; d) art. 7, 8 oraz 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności zaniechanie zbadania kwestii pominięcia trzeciego znaku granicznego znajdującego się po zachodniej stronie działki [...](12), na co powoływał się skarżący, co doprowadziło do wydania decyzji bez rzeczywistego odniesienia się do całokształtu podnoszonych przez skarżącego okoliczności i zarzutów. W oparciu o powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty G. oraz przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych lub według przedłożonego spisu kosztów. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że decyzją z [...] r. Starosta G. orzekł o aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu S. Gm. M., zgodnie z którą powierzchnia szeregu działek uległa zmianie, w tym działek, których właścicielem jest skarżący, tj. o numerach [...](9) i [...](12). W przypadku działki o numerze [...](9) doszło do zmiany powierzchni z 2,4799 ha na 2,5837 ha, natomiast granica działki nr [...](12) uległa dość znacznemu przesunięciu na korzyść działki [...](1) należącej do D. M., co jest sprzeczne z granicami działek wytyczonymi przez kamienie graniczne, które dalej są widoczne i możliwe do zlokalizowania. Podczas czynności terenowych uwzględniono dwa słupy graniczne znajdujące się na działce [...](9), jednocześnie pomijając kolejny, znajdujący się na zachodniej stronie działki [...](12), wobec czego doszło do istotnej zmiany przebiegu granic działek [...](12) oraz [...](1), na korzyść tej drugiej. W realizacji wyrażonej w przepisie art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu, jakoby wykonanie dokładnych pomiarów powierzchni działki [...](9), czy też [...](12) nie znajdowało uzasadnienia w przepisach obowiązujących w geodezji i kartografii. Szczegółowy tryb ustalania przebiegu granic działek określono w § 33 ust. 1, 2 i 3. W niniejszej sprawie de facto nie doszło do zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 powołanego przepisu, wobec czego wykonawca powinien przejść do dalszych kroków z ust. 2 i 3. W interesie skarżącego jest to, aby niezgodności zaistniałe w ramach przedmiotowej sprawy zostały wyeliminowane, celem uniknięcia ich powielania w przyszłości. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. WINGiK podniósł, że wyjaśnianie i rozstrzyganie w ramach postępowania [...] o wykazanym w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic działek [...](12) i [...](11) stałoby w sprzeczności z treścią art. 61 § 1 k.p.a. W związku z powyższym, zarzut naruszenia art. 7 i 8 oraz 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. należy uznać za chybiony. W ocenie organu odwoławczego, 18 kwietnia 2023 r. przeprowadzono czynności ustalenia przebiegu przedmiotowych granic działek ewidencyjnych zasadnie i zgodnie z obowiązującymi regulacjami. W skardze przedstawiono wnioski, które nie znajdują poparcia w operacie [...](1) i dokonano nieprawidłowej interpretacji wskazanych przepisów prawa. Przepis § 30 rozporządzenia nie uprawnia do przyjęcia istniejących w terenie znaków, dla których w pzgik brak jest stosownych dokumentów do uznania za znaki graniczne i do ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic w oparciu o pomiar sytuacyjny tych znaków z pominięciem procedury ustanowionej w § 31-33 rozporządzenia. Jednoznaczne określenie położenia punktów granicznych na podstawie powierzchni działek i współrzędnych jednego lub dwóch znaków granicznych nie jest możliwe. Przepis § 31 rozporządzenia określa przesłanki niezbędne do przystąpienia do czynności ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych w sposób wskazany w § 33 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z zachowaniem właściwej kolejności i kryteriów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani też z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, został ustalony i przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący i znajduje oparcie w zgromadzonych dowodach w aktach sprawy administracyjnej. Prawidłowo zatem organ odwoławczy, dysponując pełnym materiałem w tej sprawie, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W pierwszej kolejności pozostaje przypomnieć, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy Pgik oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy Pgik, ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami i lokalami. Prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy do zadań starosty – art. 7d ustawy Pgik Obejmuje ona informacje wskazane w art. 20 ustawy, w tym w szczególności informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty (art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy) i budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych (art. 20 ust. 1 pkt 2). W myśl art. 24 ust. 2a pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 2b ustawy Pgik, aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania i w zależności od jej podstawy, następuje w drodze czynności materialno-technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. W świetle powyższych uregulowań, istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych, na podstawie dokumentów powstałych w zasadzie poza postępowaniem ewidencyjnym (decyzji administracyjnych, orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, aktów normatywnych), czy wytworzonych w toku postępowania ewidencyjnego w związku z obowiązkiem utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję dokumentami i materiałami źródłowymi oraz eliminowaniem ewentualnych błędów. Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do pzgik albo w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych w przedmiotowej sprawie następowało po uprzednim zawiadomieniu o podjętych czynnościach podmiotów wskazanych w ewidencji, z zachowaniem właściwej kolejności. Wyniki ustaleń wykonawca zobowiązany był utrwalić w protokole, którego integralną częścią był szkic graniczny. Aktualnie procedurę ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych opisują § 31-33 rozporządzenia 2021. Organ odwoławczy wskazał też na szereg materiałów, które znajdują się w pzgik dotyczących działki nr [...](1). Ostatecznie, do pzgik przyjęto operat w dniu 3 czerwca 2023 r. Ze względu na wielkość działek – znaczny ubytek – uznano za zasadne sporządzenie kolejnego opracowania geodezyjnego. Wykonawca modernizacji prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa i ustalił przebieg przedmiotowych granic w trybie przewidzianym w § 33 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia 2021. Zgodnie z tym przepisem – 1. ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych dokonuje geodeta posiadający uprawnienia zawodowe w zakresie, o którym mowa w art. 43 pkt 2 lub 5 ustawy, zwany dalej "geodetą uprawnionym", na podstawie zgodnych wskazań podmiotów, o których mowa w § 11 pkt 7 i § 12 pkt 1, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, jeżeli wskazywany przebieg nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalanych granic. 2. W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek. 3. W przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów. Jak wskazał organ odwoławczy – wyniki przeprowadzonych czynności nie są sprzeczne z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalonych granic oraz dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach ww. działek. Wykonawca modernizacji nie przyjął też bezkrytycznie ww. miar, jak również nie "dopasował" granic do ww. powierzchni, lecz dokonał ustalenia – stosując się do wymogów określonych w § 33 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia 2021 – z uwzględnieniem wszelkich okoliczności mających znaczenie w tym zakresie. Przyjęto do zgik operat zawierający ustalenie przebiegu działek ewidencyjnych. Wskazano tu na brak danych, które umożliwiłyby odtworzenie granic w odniesieniu do istniejących znaków granicznych. Organ wskazał w odpowiedzi na skargę, że przepis § 30 rozporządzenia nie uprawnia do przyjęcia istniejących w terenie znaków, dla których w pzgik brak jest stosownych dokumentów. Według tego przepisu, nie wykorzystuje się znaków granicznych w terenie, tylko dokumentację geodezyjną przyjętą do zasobu, która zawiera informacje na temat tych znaków. W materiałach pzgik brak jest dokumentów potwierdzających, że opisywane znaki to znaki graniczne. W ocenie Sądu, wykonawca prawidłowo zastosował obowiązujące przepisy prawa i ustalił przebieg granic W tym stanie prawnym nie ulega wątpliwości, wbrew zarzutom skargi, że w niniejszej sprawie zasadnie organ ewidencyjny pierwszej instancji orzekł o aktualizacji danych zgodnie z decyzją z dnia [...] r. Podkreślić też należy, że organy wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności do rozstrzygnięcia sprawy, zebrały w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i w jego oparciu poczyniły prawidłowe ustalenia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu przedstawiono ustalony stan faktyczny ze wskazaniem, w oparciu o jakie dowody poczyniono poszczególne ustalenia. Następnie organ podał podstawę prawną rozstrzygnięcia z przytoczeniem treści przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie, dokonał ich wykładni oraz odniósł je do ustalonego stanu faktycznego. Nie doszło do naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. Końcowo należy zauważyć, że zgodnie z postanowieniami ust. 3 decyzji Starosty G. z [...] r., granice i zmiana powierzchni m.in. działki nr [...](12) zostaną zaktualizowane w trybie art. 24 ust. 2b pkt 1h ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Resumując, z wyżej wskazanych powodów należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i brak jest, tym samym, podstaw do jej uchylenia. Mając to na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło