II SA/Ol 43/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy budynku gospodarczego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 grudnia 2024 r., nr P.7722.103.2024 08 MMa Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB"), po rozpoznaniu zażalenia A.L. (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w I. (dalej: "PINB", "organ I instancji") z dnia 14 października 2024 r. wstrzymujące budowę budynku gospodarczego na działce nr A, obr. [...] m. L (dalej: "działka nr A"). W uzasadnieniu wyjaśniono, że po przeprowadzeniu przez PINB w dniu 22 maja 2024 r. kontroli na działce nr A ustalono, iż znajduje się na niej m.in. budynek gospodarczy o wymiarach 9,00 m x 5,00 m oraz wysokości od 2,40 m do 2,65 m. Powierzchnia zabudowy obiektu stanowi 45 m2. Obiekt jest o konstrukcji stalowej, szkieletowej (typ obiektu potocznie zwany blaszakiem), posiada poszycie z blachy trapezowej ocynkowanej oraz dach jednospadowy. W chwili kontroli obiekt pełnił funkcję gospodarczą, wewnątrz obiektu znajdowały się m.in. rowery, opony, płyny w bańkach, sprzęt ogrodniczy. Bezpośrednio nad budynkiem w 2023 r. wykonano instalację fotowoltaiczną, która stanowi z obiektem odrębną konstrukcję, słupki konstrukcji przenikają przez blachę trapezową i są zamocowane bezpośrednio do podłoża. Skarżący oraz J.L. - współwłaściciele obecni podczas kontroli oświadczyli, że przedmiotowy obiekt powstał około roku 2000 i nie posiadają stosownego pozwolenia na jego budowę. Po wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie PINB, na podstawie zdjęć lotniczych uzyskanych z Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii, ustalił, że przedmiotowy obiekt powstał co najmniej po roku 2007. Na działce nr A w latach 2001-2007 na obszarze, na którym powstał budynek gospodarczy były drzewa. W tej sytuacji PINB postanowieniem z dnia 14 października 2024 r., na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 725) – dalej: "p.b.", wstrzymał budowę budynku gospodarczego na działce nr A, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz pouczył o możliwości złożenia wniosku o legalizację, a także o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. WINB podzielając stanowisko organu I instancji wskazał, że z związku z tym, iż przedmiotowy budynek gospodarczy przekracza powierzchnię zabudowy 35m2 na jego wykonanie niezbędne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro inwestor nie dysponuje stosownym pozwoleniem, do którego był zobowiązany, zasadnym było zastosowanie art. 48 p.b. WINB dodatkowo wyjaśnił, że organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania takiego postanowienia w każdym przypadku, gdy obiekt budowlany lub jego część jest w budowie albo został wybudowany bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia. WINB podzielił ustalenia dokonane przez PINB, w oparciu o zdjęcia lotnicze znajdujące się w aktach sprawy, w kwestii powstania przedmiotowego budynku gospodarczego między wrześniem 2007 r. a kwietniem 2011 r. Wskazał również, że procedura uproszczona nie mogła zostać zastosowana, bowiem nie minęło 20 lat zakończenia budowy przedmiotowego obiektu. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: - art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez jego zastosowanie, chociaż w sprawie zachodziły podstawy do zastosowania art. 49f p.b., tj. legalizacji uproszczonej; - przepisów postępowania administracyjnego w związku z zaniechaniem zebrania pełnego materiału dowodowego w sprawie, w tym: nieprzesłuchanie stron co do daty wzniesienia budynku gospodarczego; pominięcie oświadczeń stron i świadka co do daty zakończenia budowy przedmiotowego budynku; zaniechanie rozeznania, że budynek był wzniesiony w czasie posadowienia muru rozgraniczającego działkę nr A z nieruchomością sąsiednią i niezbadanie, czy właściciele tej sąsiedniej nieruchomości mieli zgodę na rozbiórkę muru stojącego na granicy. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ swoje rozstrzygnięcie oparł na zdjęciach lotniczych z 2007 r., które są niewyraźne, nieczytelne i nie można na ich podstawie ustalić posadowienia garażu. Zdaniem skarżącego, nie widać na nich konturów budynków, ciężko też odróżnić zadrzewienie od dachów budynków. Ponadto skarżący wskazał, iż w dacie wzniesienia budynku gospodarczego na działce nr A i sąsiadującej z nią nieruchomości stał mur rozgraniczający, co było podnoszone podczas oględzin. Jednak PINB nie dokonał ustaleń, czy właściciele sąsiedniej nieruchomości mieli zgodę na rozebranie tego muru. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w szczególności art. 48 p.b. Zgodnie z brzmieniem ust. 1 przywołanej regulacji, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie (ust. 4). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie dotyczy budynku gospodarczego o wymiarach 9,00 m x 5,00 m oraz wysokości od 2,40 m do 2,65 m. Powierzchnia zabudowy obiektu stanowi 45 m2. Obiekt jest o konstrukcji stalowej, szkieletowej (typ obiektu potocznie zwany blaszakiem), posiada poszycie z blachy trapezowej ocynkowanej oraz dach jednospadowy. Te ustalenia nie są kwestionowane przez skarżącego. Nie stanowi również przedmiotu sporu okoliczność, że skarżący nie dysponuje pozwoleniem na budowę tego budynku. Pomiędzy stronami sporne natomiast jest to, kiedy obiekt ten został wybudowany . Zdaniem skarżącego, budynek powstał około roku 2000. Natomiast w ocenie organów, budynek powstał co najmniej po roku 2007, bowiem w latach 2001-2007 na tym obszarze były drzewa. Swoje stanowisko organy oparły na zdjęciach lotniczych, znajdujących się w aktach administracyjnych. Zdaniem Sądu, należy zgodzić się z organami, że przedmiotowy budynek powstał około 2007 r. Kluczowym dowodem w tej mierze są zdjęcia lotnicze, z których wynika, że we wrześniu 2007 r. rosły drzewa w miejscu posadowienia aktualnie istniejącego budynku gospodarczego. Natomiast już na zdjęciach lotniczych z 2011 r i 2014 r. widać przedmiotowy budynek gospodarczy. Słusznie zatem organy przyjęły jako czas powstania budynku okres po 2007 r. Prawidłowo również organy przyjęły, że postępowanie w sprawie ewentualnego zalegalizowania albo wydania nakazu rozbiórki takiego obiektu budowlanego powinno toczyć się na podstawie art. 48 i 49 ustawy p.b., bowiem w sprawie nie ma możliwości wystąpienia o legalizację przedmiotowego budynku na podstawie art. 49f p.b. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. Przepis ten nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu, ponieważ od zakończenia budowy przedmiotowego budynku gospodarczego nie upłynęło wymagane co najmniej 20 lat. Mając na względzie powyższe należało stwierdzić, że organy w oparciu o prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne prawidłowo przyjęły, że budynek gospodarczy na działce nr A powstał około 2007 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób właściwy, organy oparły się na zgromadzonych dowodach i oceniły je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Nie można więc twierdzić, że postępowanie przeprowadzono wybiórczo, pomijając część dowodów. Nie doszło zatem do naruszenia art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz art. 49f p.b., ani też innych przepisów w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.