II SA/Ol 432/15

PostanowienieWSA w Olsztynie2015-06-10

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynymi źródłami utrzymania są niskie świadczenia emerytalne, ponosząca wysokie wydatki na leczenie i spłatę zobowiązań, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynymi źródłami utrzymania są niskie świadczenia emerytalne, ponosząca wysokie wydatki na leczenie i spłatę zobowiązań, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojego i swojej rodziny. W takiej sytuacji sąd powinien przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie emerytury swoje i żony, wysokie wydatki na leczenie, spłatę pożyczek/kredytów oraz niepełnosprawność swoją i żony. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające jego stan majątkowy i dochody.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]", J. W., wskazując, iż jego emerytura wynosi "[...]", a żony – "[...]", wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu. Do skargi załączył m.in. kopie orzeczeń o "[...]" stopniu niepełnosprawności jego i żony. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący przesłał wniosek z dnia "[...]", w którym rozszerzając zakres pierwotnego żądania wniósł - zgodnie z rubryką nr 4 - o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniósł, iż z uwagi na nieznajomość prawa nie jest w stanie bez pomocy zawodowego pełnomocnika podołać swojej obronie przed sądem. Wskazał, iż oboje z żoną są inwalidami "[...]" grupy, żyją poniżej poziomu ludzkiej egzystencji, środków pieniężnych brakuje im obecnie na wszystko, gdyż z emerytur dokonywane są potrącenia na spłatę zaciągniętych pożyczek/kredytów na leczenie, leki i dojazdy do lekarzy. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. W rubryce nr 7.1. "Nieruchomości" wykazał pokój o powierzchni 20 m2 z dostępem do kuchni i łazienki, w rubryce nr 10 "Dochody" – dochody z tytułu emerytury własnej w kwocie "[...]" po potrąceniach oraz żony w kwocie "[...]" po potrąceniach, w rubryce nr 8 wskazał natomiast ponoszone wydatki na: leczenie (leki, dojazdy do lekarzy) – ok. "[...]", prąd – "[...]", gaz – "[...]", opał – "[...]", wodę – "[...]", telefon – "[...]" ("ogółem wydatki bez żywności "[...]"") i dodał, że obecne zobowiązania małżonków wobec banków wynoszą "[...]" miesięcznie. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego i jego żony, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata. Zauważyć należy, iż jedynymi źródłami utrzymania 2-osobowej rodziny skarżącego są obecnie świadczenia emerytalne, które po potrąceniach, wynoszą łącznie "[...]". Mając na uwadze ich wysokość, jak również wysokość wydatków związanych z utrzymaniem skarżącego i jego żony, w tym w szczególności wysokie wydatki na leczenie, których konieczność pokrycia zmuszała ich dotychczas do zaciągania pożyczek/kredytów, przyjąć należy, iż skarżący nie jest w stanie ze środków, którymi dysponuje poczynić oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na uiszczenie kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego żony. Dodatkowo zauważyć należy, iż z załączonych do skargi kopii wyroków sądów powszechnych z dnia "[...]" i z dnia "[...]", wynika, że skarżący, reprezentowany przed tymi sądami przez zawodowego pełnomocnika z urzędu, został zwolniony w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Sądy te uznały bowiem, że ich uiszczenie, ze względu na sytuację materialną skarżącego, byłoby dla niego zbyt uciążliwe. W tych okolicznościach, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło