II SA/Ol 435/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Asesor WSA Irena Szczepkowska aplikant adwokacki Marta Trawczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku oddala skargę. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku W dniu 20 stycznia 2006r. Z. D. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego obejmującym zgłoszenie przyznania zasiłku rodzinnego na syna S. D. oraz dodatków do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i rozpoczęcia roku szkolnego. Po przeprowadzeniu, na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.), postępowania wyjaśniającego, działający z upoważnienia Burmistrza Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wydał na podstawie art. 4-6, art. 14, art. 24 i art. 47 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), w dniu "[...]" decyzję, nr "[...]", którą przyznał Z. D. zasiłek rodzinny na dziecko S. D., w kwocie 43,00 zł. miesięcznie, na okres od 14 stycznia 2006r. do 31 sierpnia 2006r., oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez S. D., w kwocie 90,00 zł. jednorazowo płatny w miesiącu lutym 2006 r. Odmówił jednocześnie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, iż wnioskodawca spełnia przesłanki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, a w pozostałym zakresie, ze względu na fakt, iż nie ma zasądzonego świadczenia alimentacyjnego na rzecz syna S. D., a jednocześnie drugi z rodziców dziecka żyje, nie spełnia warunków przewidzianych w art. 11a ust. 1 wymienionej ustawy, do przyznania dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W dniu 6 lutego 2006r. Z. D. odwołał się od tej decyzji, żądając jej uchylenia w części dotyczącej odmowy przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Podniósł, że organ administracji orzekając w jego sprawie zastosował nieistniejącą normę prawną, mianowicie art. 11a ustawy o świadczeniach rodzinnych, która to została zastąpiona przez art. 7 ust. 5 cytowanej ustawy. Zgodnie z jego treścią, zasiłek rodzinny przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka. Wskazał, że w świetle powyższego przepisu spełnia warunki do przyznania dodatku, gdyż sąd obciążył tylko jego kosztami utrzymania dziecka. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Rozpoznając sprawę w instancji odwoławczej Kolegium wskazało, że zgodnie z obowiązującym od dnia 1 stycznia 2006r. przepisem - art. 11a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującemu dziecko ojcu lub matce, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ drugi z rodziców dziecka nie żyje lub ojciec dziecka jest nieznany. Skoro więc, matka S. D. żyje, skarżący nie spełnia kryterium do otrzymania powyższego dodatku do zasiłku. Wskazało również, iż skarżący słusznie podniósł w odwołaniu, że przysługuje mu prawo do zasiłku rodzinnego, ponieważ spełnia warunki określone w art. 7 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako osoba jedynie zobowiązana przez sąd do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka. W skardze na tę decyzję Z. D. zarzucił, iż organ odwoławczy błędnie przyjął, że w jego sprawie ma zastosowanie art. 11a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podniósł, że norma tego przepisu ma zastosowanie tylko w wypadku, kiedy nie zostaje przyznany zasiłek rodzinny. Wskazał również, że organy administracji nie zastosowały w jego sprawie art. 8 pkt 3a cytowanej ustawy, stanowiącego, iż "do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z tytułu samotnego wychowywania dziecka". Skoro więc otrzymał zasiłek rodzinny, powinien być mu przyznany również dodatek do tego zasiłku. Stąd też decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jako niezgodna z prawem winna być uchylona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądy nie są związane zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: p.p.s.a. Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, w toku kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził aby została wydana z naruszeniem przepisów prawa, a zatem brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 11a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stanowi on (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2006r.), że dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ: 1. drugi z rodziców dziecka nie żyje; 2. ojciec dziecka jest nieznany. Natomiast pojęcie "osoby samotnie wychowującej dziecko" definiuje art. 3 ust. 17a cytowanej ustawy, stanowiący że jest nią: panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Jak wynika z akt sprawy ("[...]".), wyrokiem z dnia "[...]"2004r. Sąd Okręgowy rozwiązał małżeństwo Z. D., powierzając wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem S. D. obu stronom (obojgu rodzicom), przy czym miejsce pobytu dziecka ustalił przy ojcu. Zobowiązał jednocześnie Z. D. do ponoszenia pełnych kosztów utrzymania i wychowania małoletniego S. D. Powyższe okoliczności przemawiają więc za tym aby uznać skarżącego, zgodnie z art. 3 ust. 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, za osobę samotnie wychowującą dziecko. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż dodatek do zasiłku przysługuje mu na mocy art. 7 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazać tu należy na punkt d ust. 5 cytowanego artykułu, który stanowi, że: "zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że, sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka". W świetle powyższego przepisu, skarżącemu jako osobie samotnie wychowującej dziecko, a jednocześnie zobowiązanej do samodzielnego ponoszenia całkowitych kosztów jego utrzymania, w sytuacji kiedy drugi z rodziców nie jest zobowiązany do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka, przysługuje zasiłek rodzinny. Zatem, skoro norma powyższego artykułu określa przesłanki, których spełnienie warunkuje przyznanie tylko zasiłku rodzinnego, jako błędny należy traktować wyrażony w skardze pogląd, iż na mocy powyższego przepisu przysługuje skarżącemu również dodatek do tego zasiłku. W odniesieniu do wywodów skarżącego, iż rozpatrując jego sprawę, organy administracji nie zastosowały przepisu art. 8 pkt 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy tu wskazać, za organem odwoławczym, że ustawa o świadczeniach rodzinnych określa ogólne reguły przyznawania zasiłku rodzinnego. Artykuł 8 omawianej ustawy, będący właśnie normą o charakterze ogólnym, jedynie enumeratywnie wylicza rodzaje dodatków jakie przysługują do zasiłku rodzinnego. Natomiast samo sprecyzowanie, jakie muszą zaistnieć warunki, aby otrzymać konkretny dodatek do zasiłku, następuje w przepisach mających charakter szczególny w stosunku do wskazanego art. 8. Takim właśnie przepisem jest art. 11a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, określający przesłanki otrzymania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Nie można również uwzględnić wywiedzionego w skardze poglądu, iż art. 11a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ma zastosowanie tylko w sytuacji, kiedy nie zostanie przyznany zasiłek rodzinny, gdyż nie zawiera on żadnego odniesienia do art. 8 pkt 3a tejże ustawy, a samo przyznanie zasiłku rodzinnego powoduje przyznanie dodatków do tego zasiłku na podstawie art. 8 cytowanej ustawy. Należy tu bowiem mieć na względzie, iż art. 8 wylicza rodzaje dodatków jakie przysługują do zasiłku rodzinnego, z kolei art. 11a ust. 1 określa warunki, których spełnienie uzależnia przyznanie dodatku do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż nie można uzyskać dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka bez otrzymania prawa do zasiłku rodzinnego, jak wywodzi to skarżący. Sama nazwa wskazuje, iż jest to dodatek do zasiłku, a zatem jego przyznanie (po spełnieniu określonych ustawą warunków) następuje wtedy, gdy wnioskodawcy przyznano zasiłek. Rozważając kwestię zastosowania w omawianej sprawie przepisu art. 11a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy zauważyć, iż jego norma warunkuje możliwość uzyskania dodatku, w sytuacji, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, jeśli zaistnieje co najmniej jedna z wymienionych w nim przesłanek: 1) drugi z rodziców dziecka nie żyje, 2) ojciec dziecka nie jest znany. Z powyższego wynika, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka może zostać przyznany wyłącznie w wypadku, gdy jeden z rodziców dziecka nie żyje lub nie ustalono ojcostwa dziecka. Ponieważ matka S. D. – J. D. żyje, skarżący nie spełnia kryterium określonego w cytowanym przepisie, do otrzymania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Z tego tez powodu skarżącemu nie może być przyznany wnioskowany dodatek. Kontrolowana w obecnym postępowaniu decyzja organu II instancji jest zgodna z prawem, ponieważ Samorządowe kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, iż skarżący nie spełnia warunków do otrzymania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy o p.p.s.a.