II SA/Ol 442/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący – A. G. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że od "[...]" nie posiada pracy, zajmuje się domem i dwójką dzieci ("[...]"). Jedynym źródłem dochodu rodziny jest działalność gospodarcza prowadzona przez żonę. Wskazał, że jej praca zależy w głównej mierze od tego ile przetargów na dany rok wygra - w tym roku wygrała zdecydowanie za mało, dlatego muszą żyć z oszczędności i nie stać ich na wykończenie nowo wybudowanego domu, który wybudowany został głównie dzięki uzyskanym darowiznom od rodziny. Skarżący stwierdził, że sytuacja finansowa rodziny w roku bieżącym znacznie się pogorszyła - nie wiadomo na jak długo wystarczy im oszczędności. Dodał, że szuka pracy. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci. Do ich majątku należy dom o powierzchni "[...]" (wartość: "[...]"), oszczędności w kwocie ok. "[...]", papiery wartościowe w kwocie ok. "[...]", samochód osobowy marki "[...]", rok produkcji "[...]", i sprzęt "[...]". W rubryce nr 10 skarżący wykazał dochody z tytułu działalności gospodarczej żony i z tytułu "500+" w łącznej kwocie "[...]", natomiast w rubryce nr 11 wydatki miesięczne (prąd, ogrzewanie, woda, wywóz śmieci, telefon) w łącznej kwocie "[...]" i roczne (ubezpieczenie domu, podatek od nieruchomości) w łącznej kwocie "[...]", co stanowi miesięcznie ok. "[...]". Wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że strony zobowiązane są co do zasady do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego też powodu, powinno być przyznawane wyłącznie, gdy strona wiarygodnie wykaże, że istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Nie wystarczy przy tym wskazanie, że poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Rozpatrując zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę, z jednej strony, wysokość obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś jej możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania sądowego jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu jest uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Na dalszym jego etapie mogą, ale nie muszą, pojawić się dalsze koszty postępowania. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść wskazanych kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, iż we wniosku skarżący wykazał oszczędności w kwocie ok. "[...]" oraz papiery wartościowe w kwocie ok. "[...]", które znacznie przekraczają koszty postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący wskazał wprawdzie, że w roku bieżącym sytuacja finansowa jego rodziny znacznie się pogorszyła, co sprawia, że muszą żyć z oszczędności, lecz zauważyć należy, że poza wykazanymi oszczędnościami źródłami jej utrzymania pozostają nadal działalność gospodarcza żony i "500+". Po pokryciu ze środków pochodzących z tych źródeł wykazanych wydatków związanych z utrzymaniem domu, skarżącemu pozostaje więc nadal do dyspozycji "[...]" miesięcznie, co jak przyjąć należy nie wymusza wydatkowania obecnie całych wykazanych wyżej oszczędności na zaspokojenie niezbędnych potrzeb 4-osobowej rodziny. Przyjąć również należy - mając na uwadze znaczną pomoc otrzymaną na wybudowanie domu o wartości "[...]" - że w razie konieczności skarżący może wciąż liczyć na pomoc rodziny. Powyższe oznacza, że w przedstawionej sytuacji nie można stwierdzić, że uiszczenie wymaganego obecnie wpisu od skargi w kwocie 500 zł nastąpi z uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny. Skorzystanie ze wskazanych wyżej zasobów pieniężnych nie spowoduje bowiem ich wyczerpania, lecz jedynie ich uszczuplenie. Nie wpłynie zatem w sposób istotny na obecną sytuację materialną 4-osobowej rodziny. Aktualnie nie można stwierdzić również, że sytuacja rodziny skarżącego wkrótce nie ulegnie poprawie - skarżący szuka obecnie pracy, zaś źródłem dochodu jego żony z tytułu działalności gospodarczej nie są wyłącznie przetargi, co oznacza, że w przyszłości może ona pozyskać dodatkowe środki z innego źródła. W konsekwencji, stwierdzić należy, iż w warunkach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, że skarżący nie jest i nie będzie w stanie ponieść kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.