II SA/Ol 445/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Referent-Stażysta Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2015 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją z dnia "[...]" Prezydent A przyznał L. K. dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy, od dnia 1 lutego 2015r. do dnia 31 lipca 2015r. w miesięcznej wysokości 122, 78 zł. Od decyzji odwołała się w terminie ustawowym L. K.. W odwołaniu wskazała, że zaskarża decyzję w części dotyczącej przyznanego dodatku mieszkaniowego. Odwołująca przywołała, że we wniosku wskazała, że w związku z wynajmem lokalu ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w postaci: 1/ czynszu na rzecz właściciela lokalu za zajmowaną jego część (27,91 m2) w kwocie 167,46 zł, 2/ koszty administracyjne na rzecz SM "A", w zasobach którego znajduje się lokal, w proporcji wynikającej z zajmowanej powierzchni, tj. 58% opłat, co wynosi miesięcznie 230,26 zł. Mając na uwadze powyższe faktycznie ponosi wydatki kwalifikowane na lokal w kwocie miesięcznej 397,72 zł, a nie jak wynika to z decyzji, w kwocie 257,15 zł. Nie rozumie dlaczego do wydatków na lokal nie doliczono czynszu, który reguluje na rzecz wynajmującego - właściciela lokalu, w kwocie, o której mowa w umowie najmu lokalu. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wskazało, że L. K. w dniu 12 stycznia 2015 r. złożyła do organu pierwszej instancji wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Do wniosku załączyła umowę najmu części lokalu mieszkalnego zawartą w dniu 31 grudnia 2014 roku. Kolegium podniosło, że prawo do dodatku mieszkaniowego oraz jego wysokość zostały ustalone na podstawie następującego stanu faktycznego, który wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zwłaszcza ze złożonego wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i deklaracji dotyczącej dochodów, i tak: 1. Wnioskodawczyni zajmuje część lokalu o powierzchni mieszkalnej 18,52 m2 (1 pokój) oraz ½ części wspólnych (kuchnia, łazienka, przedpokój) - 9,39 m2, tj. łącznie 27,91 m2. 2. Liczba osób w gospodarstwie domowym - 1. 3. Łączna kwota wydatków za ostatni miesiąc - 320,92 zł, przypadająca na wnioskodawczynię 257,15 zł - przyjęta jako podstawa do obliczenia dodatku mieszkaniowego. 4. Lokal jest wyposażony w cw, co i instalację gazu bezprzewodowego. 5. Łączna kwota dochodów w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku (wrzesień, październik, listopad 2013 r.) wynosiła 2.687,43 zł, średni miesięczny dochód gospodarstwa wynosi 895,81 zł. 6. Najniższa emerytura 844,45 zł. Wysokość dodatku mieszkaniowego zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, tj. 257,15 zł - (895,81 zł x 15%) = 122,78 zł. Skargę na ww. decyzję Kolegium wywiodła L. K., wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obydwu instancjach. Zaskarżonej decyzji zarzucono: - naruszenie art. 10 kpa poprzez nie umożliwienie skarżącej wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, - naruszenie art. 6 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - poprzez błędną wykładnię - polegającą na uznaniu, że brak jest podstaw prawnych umożliwiających zakwalifikowanie czynszu ponoszonego na rzecz właściciela najmowanego lokalu do wydatków podlegających wliczeniu przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego, - naruszenie art. 6 ust. 6 pkt 1-2 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - poprzez niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego podano, że w związku z wynajmem lokalu strona ponosi wydatki związane z utrzymanie mieszkania w postaci; - czynszu na rzecz właściciela lokali za zajmowaną jego część w kwocie 167,46 zł miesięcznie oraz - kosztów administracyjnych na rzecz SM "A", w zasobach której znajduje się lokal, w proporcji wynikającej z zajmowanej powierzchni, tj. 230,26 zł. Zdaniem skarżącej ponosi ona wydatki kwalifikowane na lokal w kwocie 397,72 zł miesięcznie, tymczasem organ przyjął wydatki w kwocie 257,15 zł, na okoliczność czego przedstawiła stosowne dokumenty. W ocenie skarżącej organ dokonał błędnej wykładni art. 6 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Ustawodawca wyraźnie wskazał w art. 6 ust. 6, że jeżeli osoba ubiegająca - się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: 1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy; 2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. Wskazując na powyższe uznała, że czynsz w rozumieniu opłaty dla właściciela to nic innego jak czynsz w rozumieniu art. 6 ust. 4 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Dodatkowo podniosła, że Kolegium nie umożliwiło skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, nie informując jej o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się na temat zgromadzonego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", którym to rozstrzygnięciem Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o przyznaniu L. K. dodatku mieszkaniowego na okres 6 miesięcy, od dnia 1 lutego 2015r. do dnia 31 lipca 2015r., w miesięcznej wysokości 122,78 zł. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 966 ze zm.), regulujące zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach (art. 1). Ustawa nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego uzależnia od spełnienia określonych w niej kryteriów. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku (art. 7 ust. 5 ustawy). Stosownie do treści art. 3 ust. 1 omawianej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeśli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniżej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku. W powyższym przepisie określono, w jakiej wysokości dochody w rodzinie uprawniają do ubiegania się o dodatek mieszkaniowy. Podstawowym kryterium, od którego ustawa uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego jest więc poziom dochodu przypadającego na jedną osobę w gospodarstwie domowym, liczonego według zasad określonych w art. 3 ust. 3 i 4 ustawy. Art. 5 wyżej wymienionej ustawy określa normatywną powierzchnię użytkową w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, uprawniającą do przyznania dodatku mieszkaniowego - w przypadku gospodarstwa jednoosobowego, wynosi ona 35 m². Z treści powyższego przepisu wynika, że kryterium, od którego ustawa uzależnia przyznanie dodatku mieszkaniowego jest także powierzchnia użytkowa lokalu, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. W sprawie bezspornym jest, że skarżąca spełniła kryterium uprawniające ją do przyznania dodatku mieszkaniowego. Kwestią sporną jest natomiast kwalifikacja opłaty za mieszkanie, w kwocie 167,46 zł, jaką według umowy najmu skarżąca zobowiązana jest uiszczać wynajmującemu. W ocenie organu żaden z przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz przepisów wykonawczych do niej nie przewiduje uwzględniania w wydatkach ponoszonych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego czynszu ponoszonego na rzecz właściciela lokalu. W ocenie zaś skarżącej czynsz w rozumieniu opłaty dla właściciela to nic innego jak czynsz w rozumieniu art. 6 ust. 4 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Stosownie do treści art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku mieszkaniowego zależy od łącznego dochodu gospodarstwa domowego, wysokości wydatków poniesionych na mieszkanie, liczby członków gospodarstwa domowego, powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu. Ponadto należy odnotować, że w myśl art. 6 ust. 4 ustawy, wśród wydatków ponoszonych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego takie jak czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości, wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału. Zwrócić należy również uwagę na przepis art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, według którego Jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się: 1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy; 2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu. Dostrzec należy także, że zgodnie z przepisem § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych najemców i podnajemców oraz innych osób mających tytuł prawny do używania lokalu stanowią następujące rodzaje wydatków: czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu oraz opłaty za energie cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych. Jeżeli wnioskodawca zajmuje część lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, przy ustalaniu wydatków na mieszkanie uwzględnia się jedynie wydatki przypadające na tę część lokalu lub domu (§ 2 ust. 4 rozporządzenia). W ocenie Sądu konstrukcja prawna przywołanych wyżej przepisów wskazuje na prawidłowość stanowiska organów w niniejszej sprawie. Przywołany wyżej przepis art. 6 ust. 4 ustawy obejmuje wyliczenie opłat pozostających w bezpośrednim związku z użytkowaniem lokalu i jego eksploatacją. W praktyce opłaty te trafiają do instytucji bądź przedsiębiorstw zajmujących się konserwacją i eksploatacją danych budynków, w skład których wchodzą mieszkania, jak również dostarczeniem do nich niezbędnych mediów. Ponadto przepis § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wskazuje na podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych najemców i podnajemców, wyszczególniając dwa główne rodzaje wydatków, tj. czynsz oraz inne opłaty za użytkowanie lokalu oraz media. Spójnik oraz łączy pojęcie czynszu z takimi wspomnianymi opłatami. W ocenie Sądu ustawodawca tym samym przesądził o zaliczeniu do wydatków dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego tylko tych opłat, które bezpośrednio wiążą się eksploatacją i użytkowaniem mieszkania. Ratio legis wspomnianych regulacji prawnych wskazuje, że czynsz w rozumieniu przepisów regulujących dodatki mieszkaniowe należy rozumieć jako sumę należności, w niniejszym przypadku względem spółdzielni, w skład których wchodzą różnego rodzaju opłaty związane z konserwacją i eksploatacją konkretnego mieszkania oraz budynku, w ramach którego to mieszkanie funkcjonuje. Wydaję się, że gdyby ustawodawca zamierzał uwzględnić przy wydatkach wliczanych do obliczenia dodatku mieszkaniowego, kwoty uiszczane na rzecz wynajmującego, to uregulowałby to wprost. Podobnie przywołany przepis art. 6 ust. 6 rzeczonej ustawy nie nakazuje, wbrew twierdzeniom skarżącej, zaliczyć wydatków, będących zyskiem właściciela z wynajmowanego mieszkania, do podstawy obliczania dodatku mieszkaniowego. Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu kluczowy zarzut skargi dotyczący błędnej wykładni art. 6 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, należy uznać za bezzasadny. Odnośnie do zarzutu, że Kolegium nie umożliwiło skarżącej czynnego udziału stronie skarżącej w postępowaniu, nie informując jej o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się na temat zgromadzonego materiału dowodowego, wskazać należy, iż organ odwoławczy nie przeprowadzał żadnych dowodów w sprawie. Swoje rozstrzygnięcie Kolegium oparło o materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji. W aktach sprawy nie pojawiły się zatem nowe istotne dla sprawy dokumenty, z którymi skarżący nie mógłby się zapoznać na wcześniejszym etapie postępowania. Dlatego też ten zarzut skargi jest również bezzasadny. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.