II SA/Ol 446/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.L. na decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w "[...]" z "[...]"r., nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odszkodowania za szkody w rolnictwie postanawia 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. J.L. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych "[...]"z "[...]"r., którą po rozpoznaniu wniosku Koła Łowieckiego "[...]", stwierdzono nieważność decyzji nadleśniczego Nadleśnictwa "[...]"z "[...]"r., w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Podkreślenia wymaga, że zaskarżoną decyzję w sprawie stwierdzenia nieważności Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych wydał działając jako organ pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z art. 157 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Stosownie zaś do art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Jak wynika z art. 127 § 2 k.p.a. właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Natomiast od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (art. 127 § 3). Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2020 r., poz. 1463, z późn. zm.), w skład Lasów Państwowych wchodzą następujące jednostki organizacyjne: 1) Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych; 2) regionalne dyrekcje Lasów Państwowych; 3) nadleśnictwa; 4) inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa (§ 3 zd. pierwsze). W sprawach, w których obowiązuje postępowanie dwuinstancyjne przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być wyłącznie orzeczenie (decyzja, postanowienie) wydane przez organ orzekający w sprawie w drugiej instancji (poza przypadkami określonymi w art. 127 § 3 k.p.a., w których zachodzi tożsamość właściwego organu). Przepisy art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. statuują zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Sąd administracyjny nie może bowiem zastępować organów odwoławczych, a nadto jego działanie nie może naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W konsekwencji przyjęcie przedstawionej zasady powoduje, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje fakt, że organ administracji w zaskarżonej decyzji zawarł błędne pouczenie o trybie i terminie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego zamiast o prawie do wniesienia odwołania. Powyższa okoliczność może być rozpatrywana ewentualnie jako przesłanka przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W zaistniałym więc stanie rzeczy należy uznać, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga na decyzję organu pierwszej instancji jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Jednocześnie, wobec faktu, że skarga została odrzucona, skarżącemu przysługuje zwrot uiszczonego wpisu, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.