II SA/Ol 447/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 447/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]". We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu PPF, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu odniósł się do przyczyny odrzucenia jego skargi. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. W rubryce nr 7.1. wykazał dom o powierzchni "[...]", natomiast w rubryce nr 10 – dochód z tytułu renty w kwocie "[...]". W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych skarżący przedłożył pismo procesowe, w którym oświadczył, iż nie jest w stanie uiścić żadnych kosztów postępowania. Wyjaśnił, iż wykazany we wniosku dom znajduje się na porośniętej trawą działce o powierzchni "[...]" i nie przynosi żadnych dochodów. W domu tym mieszka wspólnie z "bezdomną", która nie partycypuje w kosztach utrzymania, gdyż nie ma pieniędzy - otrzymuje z ośrodka pomocy społecznej "[...]", co nie wystarcza jej na życie. Skarżący oświadczył również, iż syn nie prowadzi działalności gospodarczej pod jego adresem (firma: A) i nie udostępnia mu żadnych pomieszczeń. Dodał, iż syn nie może pomóc mu w sfinansowaniu kosztów postępowania, "[...]". Skarżący oświadczył ponadto, iż nie posiada żadnego samochodu, w 2012 r. i w 2013 r. nie korzystał ze świadczeń z pomocy społecznej i z innych rodzajów pomocy. Załączył kopię odcinka pocztowego renty za "[...]" 2012 r. ("[...]" brutto, do wypłaty – "[...]") oraz oświadczył, że na wyżywienie wydaje "[...]" ("żyję na byle jakim chlebie i wodzie"). Oświadczył również, że na rachunku bankowym posiada 0 zł i załączył jednocześnie kopię wyciągu z rachunku bankowego firmy: B za jeden miesiąc (jedna strona). Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Prawo pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 ppsa zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, dlatego też powinno być przyznawane tylko gdy strona wiarygodnie wykaże, że nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie, w celu uzupełnienia informacji na temat sytuacji rodzinnej i materialnej skarżącego oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący, na podstawie art. 255 ppsa, wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Odpowiadając na przedmiotowe wezwanie, skarżący przedłożył wprawdzie dodatkowe oświadczenia, lecz nie w pełnym zakresie, a ponadto w sposób, który nie rozwiewa wątpliwości powstałych na tle jego oświadczenia. Nie złożył też wszystkich żądanych dokumentów źródłowych, a to nie pozwala na stwierdzenie w sposób nie budzący wątpliwości jaka jest rzeczywista sytuacja materialna skarżącego i czy w warunkach niniejszej sprawy rzeczywiście uzasadnia ona przyznanie prawa pomocy. Wskazać należy, iż zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach źródłem dochodu skarżącego jest renta w kwocie "[...]". Dla potwierdzenia tego faktu oraz wykazania jej wysokości brutto/netto skarżący przedłożył kopię odcinka pocztowego renty, lecz za "[...]" 2012 r. ("[...]" brutto, do wypłaty – "[...]"). Odpowiadając na wezwanie do wskazania, czy w 2012 r. i/lub w 2013 r. korzystał i/lub korzysta nadal ze świadczeń z pomocy społecznej lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje bądź osoby trzecie lub też z pomocy finansowej/rzeczowej członków rodziny, skarżący oświadczył, iż nie korzystał ze świadczeń z pomocy społecznej i z innych rodzajów pomocy. W dodatkowym oświadczeniu skarżący wskazał również, iż na wyżywienie wydaje "[...]", co oznacza, że wydatki na ten cel pochłaniają prawie całą kwotę renty. Pomimo wezwania, skarżący nie wskazał jednak wysokości i przeznaczenia pozostałych wydatków, nie przedłożył również jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt ich ponoszenia w wykazanej wysokości. Nie podniósł też, że posiada jakiekolwiek zaległości chociażby z tytułu opłat związanych z utrzymaniem domu (woda, energia, itp.), do których ponoszenia jest, jak przyjąć należy, zobowiązany. W tych okolicznościach, stwierdzić należy, iż skarżący nie ujawnił źródła, z którego pokrywane są jego pozostałe wydatki, w tym w szczególności związane z utrzymaniem domu, a to uniemożliwia ocenę jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Zauważyć jednocześnie należy, iż skarżący oświadczył również, że w domu mieszka z nim osoba, która jednak - zgodnie z jego wyraźnym oświadczeniem - nie partycypuje w kosztach utrzymania, gdyż nie ma pieniędzy - otrzymuje z ośrodka pomocy społecznej "[...]", co nie wystarcza jej na życie. Powyższe oświadczenie skarżącego nie pozwala zatem na przyjęcie, że własne trudności finansowe skarżący przezwycięża przy pomocy tej osoby i wspólnie z nią pokrywa niezbędne wydatki, w tym wydatki związane z utrzymaniem domu. W przedstawionej sytuacji trudno przyjąć tym samym, że sytuacja materialna skarżącego jest tak zła jak ją przedstawia, skoro od osoby, której użycza domu i która uzyskuje środki pieniężne, przekraczające wykazany przez niego dochód z tytułu renty, nie oczekuje on chociażby minimalnego wsparcia finansowego na pokrycie wydatków koniecznych. Dodatkowo zauważyć należy, że skarżący, pomimo wezwania, nie przedłożył również wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Oświadczył jedynie, że na rachunku bankowym posiada 0 zł, załączając kopię wyciągu z rachunku bankowego firmy: B za jeden miesiąc i nie wyjaśniając jednocześnie tego stanu rzeczy. W tych okolicznościach nie można stwierdzić natomiast, czy rachunek ten stanowi jedyny rachunek bankowy skarżącego oraz ustalić, jaki był przepływ środków pieniężnych na tym rachunku przez okres ostatnich trzech miesięcy. Nie można ocenić tym samym jego rzeczywistych zdolności płatniczych. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że nieujawnienie przez skarżącego, pomimo wezwania, sytuacji materialnej w pełnym zakresie uniemożliwia podjęcie korzystnego dla niego rozstrzygnięcia. Oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie jest bowiem właściwą podstawą do oceny rzeczywistej sytuacji materialnej strony i nie może uzasadniać przyznania jej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.