II SA/Ol 448/16

PostanowienieWSA w Olsztynie2016-05-19

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała trudną sytuację finansową, ale istnieje możliwość poprawy jej sytuacji w przyszłości?
Ratio decidendi
Sąd zwolnił skarżącego od wpisu od skargi w kwocie 320 zł, uznając, że jego obecna sytuacja finansowa (utrata stałego dochodu, dochód z pracy dorywczej, samotne wychowywanie dziecka) uniemożliwia uiszczenie tej kwoty bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Jednocześnie odmówiono zwolnienia od pozostałych kosztów sądowych, biorąc pod uwagę możliwość poprawy sytuacji finansowej skarżącego po znalezieniu stałej pracy, co pozwoliłoby mu na partycypowanie w ewentualnych dalszych kosztach postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący J. C. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczącą kary pieniężnej. Powołując się na ciężką sytuację rodzinną, samotne wychowywanie dziecka i brak stałej pracy, wniósł początkowo o zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 320 zł, a następnie rozszerzył żądanie na całość kosztów sądowych. Skarżący wykazał dochód z pracy dorywczej i wysokie wydatki na wynajem mieszkania.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi w kwocie 320 zł oraz odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w kwocie 320 zł oraz odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. We wniosku z dnia "[...]", skarżący – J. C., powołując się na ciężką sytuację rodzinną, wniósł o zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 320 zł. Wskazał, że nie stać go na zapłacenia takiej kwoty - w chwili obecnej nie ma bowiem stałej pracy. Dodał, że samotnie wychowuje dziecko w wieku "[...]". W odpowiedzi na wezwanie do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący przesłał wniosek z dnia "[...]", w którym - rozszerzając zakres pierwotnego żądania - wniósł jak przyjąć należy mając na uwadze sposób wypełnienia przez niego podrubryk nr 4.1. i nr 4.2. (w obydwu podrubrykach skarżący podkreślił jedynie pozycję "zwolnienie od kosztów sądowych"), o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Skarżący nie posiada żadnego majątku, mieszkanie jak wskazał – wynajmuje. W rubryce nr 10 skarżący wykazał dochód własny z tytułu pracy dorywczej w wysokości "[...]", natomiast w rubryce nr 11 wydatki – wynajem mieszkania, gaz, prąd w łącznej wysokości "[...]". W skardze, nawiązując do wysokości nałożonej na niego kary pieniężnej, która jak wskazał jest kolosalna, stwierdził, że obecnie nie posiada nawet "wystarczających środków na utrzymanie jak też wychowanie dziecka". Wskazać należy, iż w świetle art. 211 w związku z art. 212 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, którymi są wpis i opłata kancelaryjna, oraz zwrot wydatków. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpatrując zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę, z jednej strony, wysokość obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś jej możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania sądowego jedynym wymogiem dla nadania sprawie dalszego biegu jest uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi w kwocie 320 zł. Na dalszym jego etapie mogą, ale nie muszą, pojawić się dalsze koszty postępowania. Mając na uwadze powyższe, w warunkach niniejszej sprawy za uzasadnione uznano zwolnienie skarżącego od wpisu od skargi w kwocie 320 zł i jednocześnie odmowę zwolnienia go od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Uznano bowiem, że w sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący – po utracie stałego źródła dochodu, bez oszczędności, gdy jedynym źródłem utrzymania jego 2-osobowej rodziny jest obecnie wyłącznie dochód z tytułu pracy dorywczej w kwocie "[...]", nie jest możliwe uiszczenie wpisu od skargi we wskazanej wysokości bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącego i jego syna, szczególnie że same wydatki mieszkaniowe, do ponoszenia których jest zobowiązany wynoszą "[...]". Mając jednak na uwadze to, że trudna obecnie sytuacja finansowa rodziny skarżącego może ulec poprawie wraz ze znalezieniem przez niego stałej pracy, za usprawiedliwioną uznano odmowę zwolnienia go od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Uznano bowiem, że znalezienie stałej pracy może korzystnie wpłynąć na możliwości płatnicze skarżącego i może pozwolić mu na partycypowanie w ewentualnych dalszych kosztach postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla jego rodziny. W sytuacji zaś, gdy sytuacja finansowa jego rodziny nie ulegnie jednak poprawie, na dalszym etapie postępowania sądowego, gdy pojawią się koszty postępowania, skarżący będzie mógł wystąpić ponownie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w koniecznym zakresie. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło