II SA/Ol 449/25

WyrokWSA w Olsztynie2025-10-07

Skład orzekający: Beata Jezielska, Ewa Osipuk, Piotr Chybicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, popełnione w okresie dwóch lat od wydania pierwszego prawa jazdy, stanowi podstawę do obligatoryjnego cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r.?
Ratio decidendi
Warunkowe umorzenie postępowania karnego za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, stwierdzone prawomocnym wyrokiem, stanowi podstawę do obligatoryjnego cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, jeśli przestępstwo to zostało popełnione w okresie dwóch lat od dnia wydania pierwszego prawa jazdy. Organ administracyjny ma obowiązek cofnąć uprawnienia w takiej sytuacji, gdyż przepis art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. ma charakter związany i nie pozostawia organowi swobody decyzyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie, która utrzymała w mocy decyzję Starosty P. o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Podstawą cofnięcia było popełnienie przez skarżącego, w okresie dwóch lat od wydania pierwszego prawa jazdy, przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mimo warunkowego umorzenia postępowania karnego. Skarżący zarzucił błędną wykładnię przepisu art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. oraz nieproporcjonalność sankcji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 7 maja 2025 r., nr SKO.522.85.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania M.B. (dalej: "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Starosty P. (dalej: "organ I instancji", "Starosta") z dnia 29 stycznia 2025 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, że z akt sprawy wynika, iż Komendant Wojewódzki Policji w O. pismem z 10 stycznia 2025 r. zwrócił się do Starosty z wnioskiem o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami skarżącemu. We wniosku wskazano, że skarżący w okresie dwóch lat od wydania po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, co stwierdzone zostało prawomocnym wyrokiem z dnia [...] 2024 r., sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w P. II Wydział Karny. Po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, Starosta, działając na podstawie art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328) – dalej: "ustawa z dnia 2 grudnia 2021 r.", w zw. z art. 7 Konstytucji RP, decyzją z dnia 29 stycznia 2025 r. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kat. [...]. Kolegium podtrzymując decyzję organu I instancji wyjaśniło, że skarżący uzyskał prawo jazdy po raz pierwszy w dniu 27 listopada 2023 r. Dwuletni okres próbny wskazany w art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. upływał zatem w dniu 27 listopada 2025 r. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] 2024 r. skarżący popełnił czyn z art. 177 § 1 kodeksu karnego (przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji), który to fakt stwierdzony został prawomocnym wyrokiem z dnia [...] 2024 r., sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w P. II Wydział Karny. Kolegium dodatkowo wskazało, że wobec skarżącego warunkowo umorzono postępowanie karne, na okres próby 1 roku. Z art. 66 § 1 kodeksu karnego wynika, że osoba oskarżona o przestępstwo, wobec której warunkowo umarza się postępowanie karne, jest osobą która to przestępstwo popełniła, zaś prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie jest prawomocnym rozstrzygnięciem stwierdzającym fakt popełnienia takiego przestępstwa. W rozpatrywanej sprawie wyrok sądu rejonowego z dnia [...] 2024 r., sygn. akt [...] uprawomocnił się 25 grudnia 2024 r., zaś Komendant Wojewódzki Policji w O. wystąpił z wnioskiem o cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami wnioskiem z 10 stycznia 2025 r. W tej sytuacji, w ocenie Kolegium, skarżący spełnił przesłanki zobowiązujące organ do zastosowania sankcji administracyjnej z art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. W okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił bowiem przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień. Ponadto skarżący wniósł o wydanie postanowienia o przedstawieniu pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r., a także o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. poprzez błędną wykładnię tego przepisu w zakresie w jakim ustawodawca używa określenia "na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć" i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo że określenie "prawomocnych rozstrzygnięć" nie jest terminem precyzyjnym ani prawnym. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wobec niego sąd umorzył postępowanie karne, co na gruncie kodeksu karnego powoduje ustalenie popełnienia przestępstwa, ale nie oznacza wyroku skazującego za przestępstwo. Ponadto skarżący wskazał, że w trakcie czynności w prokuraturze, na policji oraz w sądzie rejonowym nie był informowany o konsekwencjach wynikających z art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. Skarżący stwierdził również, że sąd rejonowy nie znalazł podstaw, aby zastosować wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, o taki środek nie wnioskował również prokurator, a zatem wydawanie przez organy administracji publicznej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest niezrozumiałym działaniem ustawodawcy, nieproporcjonalnie daleko ingerującym w sferę uprawnień skarżącego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. 2024 r., poz. 935 ze zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył zarówno skarżący, jak i Kolegium. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była decyzja Kolegium z dnia 7 maja 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 29 stycznia 2025 r. w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. [...]. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z tą regulacją, do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy albo tymczasowego elektronicznego prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Kontrolowana decyzja ma charakter związany, co oznacza, że organ ma obowiązek cofnąć uprawnienia do kierowania pojazdami w sytuacji ustalenia okoliczności, o których mowa w art. 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. Innymi słowy, treść tego przepisu nie pozostawia organowi swobody w rozstrzyganiu sprawy. Wynika to z celu tej regulacji, która tworzy gwarancję bezpieczeństwa w ruchu drogowym, poprzez wyłączenie z niego osób, które ze względu na brak wystarczających umiejętności lub doświadczenia, nie dają gwarancji tego bezpieczeństwa zarówno dla siebie, jak i otoczenia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2023 r., III SA/Gl 790/23 i wyrok WSA w Gdańsku z 6 lutego 2025 r., III SA/Gd 475/24, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA"). W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy, organy prawidłowo uznały, że zaistniała przesłanka obligatoryjnego cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie wyżej omawianego przepisu. W sprawie niniejszej bezsporne jest bowiem, że skarżący uprawnienie do kierowania pojazdami uzyskał 27 listopada 2023 r., zaś [...] 2024 r. popełnił czyn z art. 177 § 1 kodeksu karnego (przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji), który to fakt stwierdzony został prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. II Wydział Karny z dnia [...] 2024 r., sygn. akt [...]. Wobec skarżącego warunkowo umorzono postępowanie karne na okres próby 1 roku. Co istotne zgodnie z art. 66 § 1 kodeksu karnego, sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Treść zacytowanego przepisu wskazuje zatem na to, że osoba oskarżona o przestępstwo (w sytuacji skarżącego o przestępstwo z art. 177 § 1 kodeksu karnego), wobec której warunkowo umarza się postępowanie karne, jest osobą która to przestępstwo popełniła, zaś prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie jest prawomocnym rozstrzygnięciem stwierdzającym fakt popełnienia takiego przestępstwa. Wyrok ten uprawomocnił się 25 grudnia 2024 r., zaś Komendant Wojewódzki Policji w O. wnioskiem z 10 stycznia 2025 r. wystąpił o cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Z powyższego materiału dowodowego wynika zatem, że organy zasadnie uznały, że w stosunku do skarżącego zachodzą podstawy do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, gdyż na podstawie prawomocnego wyroku stwierdzono, iż popełnił on, w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy, przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. W ocenie Sądu, postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było prawidłowo, z poszanowaniem reguł procesowych. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonego przez organy postępowania i trafności dokonanej przez nie oceny okoliczności sprawy. Organy wyjaśniły też stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się w toku postępowania przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. Przeprowadzone postępowanie i podjęte rozstrzygnięcie w pełni odpowiadają przepisom postępowania oraz przepisom prawa materialnego. Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze wniosku skarżącego o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności 18 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. z Konstytucją RP, Sąd wyjaśnił, że skorzystanie z możliwości wynikającej z art. 193 Konstytucji RP stanowi uprawnienie, a nie obowiązek Sądu. O potrzebie skierowania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego decydują wątpliwości Sądu, co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, a nie wątpliwości podnoszone przez strony. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie takich wątpliwości Sąd nie powziął, wniosek skarżącego w tym przedmiocie nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło