II SA/Ol 451/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.S. na stanowisko Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej dotyczące odmowy wglądu do akt postępowania skargowego postanawia odrzucić skargę. WSA/pos.1- sentencja postanowienia Pismem z dnia 9 marca 2016r. K.S. s. J. złożył, za pośrednictwem organu, skargę na Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej (dalej: Dyrektora), który odmówił mu wglądu do akt postepowania skargowego nr [...]. Wyjaśnił, że w dniu 22 stycznia 2016r. złożył wniosek do Dyrektora o wgląd do akt ww. sprawy na podstawie art. 73 k.p.a. Dyrektor odmówił mu udostępnienia akt twierdząc, że jest to dokumentacja, która służy wyłącznie do rozpoznania sprawy i nie ma prawa wglądu do akt. Wniósł o nakazanie organowi udostępnienia mu akt sprawy postępowania skargowego. W odpowiedzi na skargę, działający z upoważnienia Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej pełnomocnik, wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi. Wyjaśniono, że w dniu 22 stycznia 2016r. skarżący wystąpił o wgląd do akt postępowania skargowego na podstawie art. 73 k.p.a. Pismem z dnia 8 lutego 2016r. wyjaśniono skarżącemu, ze stosownie do § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. z 2013r. poz. 647) organ właściwy do rozpoznania skargi obowiązany jest zawiadomić pisemnie wnoszącego skargę o sposobie jej załatwienia, co uczyniono pismem z dnia [...] stycznia 2016r. Skarżący pismem z dnia 15 lutego 2016r. ponowił swój wniosek o wgląd do akt postępowania skargowego, wobec czego pismem z dnia [...] marca 2016r. po raz kolejny odmówiono mu wglądu do akt postępowania skargowego. Wskazano, że zarzuty przedstawione w skardze są bezzasadne, bowiem w niniejszej sprawie skarga na działanie organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w takim zakresie, w jakim na mocy art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji postanowień oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Skoro natomiast droga sądowa w sprawach regulowanych przepisami działu VIII k.p.a nie przysługuje, to tym bardziej materiały postępowania skargowego nie podlegają udostępnieniu w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Wyjaśniono, że w sprawie tej skarga nie dotyczy wglądu do akt administracyjnych np. decyzji, postanowienia, ani innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. lecz dotyczy wglądu do akt postępowania skargowego prowadzonego w oparciu o przepisy cytowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Podkreślono, że wprawdzie z treści art. 6 § 2 i art. 7 § 1 kodeksu karnego wykonawczego ani z przepisów powołanego wyżej rozporządzenia nie wynika ograniczenie prawa skazanego do występowania ze skargami i wnioskami na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak nie otwiera to drogi przed sądem administracyjnym dla kontroli przewlekłości organu w sprawach uregulowanych przepisami działu VIII k.p.a. - takie stanowisko przedstawiono w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2015r. sygn. akt IV SAB/Wa 478/15. Wobec powyższego wniesiona skarga winna ulec odrzuceniu w trybie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a, gdyż niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jednak z ostrożności procesowej wniesiono również o oddalenie skargi wyjaśniając, że skoro droga sadowa nie przysługuje w sprawach uregulowanych przepisami działu VIII k.p.a. dot. skarg i wniosków, to tym bardziej materiały takiego postępowania w sprawie skarg i wniosków pozostają wyłączone do użytku organu prowadzącego takie postepowanie skargowe z uwagi na okoliczność, że do takiego postępowania będą miały zastosowanie przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, a nie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądownictwa administracyjnego jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości Sądu, bowiem dotyczy działalności organów administracji publicznej, skargę wniesie uprawniony podmiot po wyczerpaniu środków zaskarżenia oraz, gdy spełnia ona wymogi formalne i zostanie złożona w terminie. W niniejszej sprawie skarga jest niedopuszczalna. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. z 2012 r. Dz. U. poz 270, ze zm) zwanej dalej: ustawą ppsa. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończą postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r.-Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa oraz postepowań, do których maja zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r.-Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa oraz postepowań, do których maja zastosowanie przepisy powołanych ustaw; Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy ppsa.). Powyższa regulacja stanowi określenie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych i wynika z przepisów art. 175 ust. 1 i art. 177 Konstytucji RP. Pierwszy z przepisów stanowi, iż wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe, zaś drugi przepis wskazuje, iż sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych do właściwości innych sądów. Oznacza to, że jako zasadę ustanowiono generalne domniemanie właściwości sądownictwa powszechnego w rozstrzyganiu wszelkich spraw z zakresu wymiaru sprawiedliwości, natomiast wyjątkiem są sprawy, które ustawowo zostały zastrzeżone do właściwości innych sądów, w tym sądownictwa administracyjnego. W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi uczynił stanowisko Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej odmawiające mu wglądu do dowodów i dokumentów, w oparciu o które rozstrzygnięto zarzuty zawarte w jego skardze, którą uznano za bezzasadną pismem z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...]. Pismem z dnia [...] marca 2016r. organ po raz kolejny wyjaśnił swoje stanowisko w kwestii żądania dotyczącego udostepnienia dokumentów i dowodów zebranych w toku czynności wyjaśniających w zakresie skarg i wniosków, które to żądanie wglądu nie może być rozpoznawane w oparciu o art. 73 Kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu zaskarżona czynność nie mieści się w katalogu art. 3 § 2 p.p.s.a.. Zauważyć należy, że w myśl art. 1 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności odbywa się, co do zasady, według przepisów tej ustawy. Zgodnie z art. 6 § 2 K.k.w., skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie. Wnioski, skargi i prośby są załatwiane w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r. poz. 647). Zgodnie z § 3 ust. 1 tego rozporządzenia skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służ by Więziennej i pracownika Służby Więziennej, załatwiają: 1) kierownik jednostki organizacyjnej - jeżeli skarga jest do niego adresowana, a nie dotyczy jego bezpośredniej działalności lub bezpośredniej działalności jego zastępcy i podjętych przez nich decyzji, chyba że w tym zakresie zostanie uznana za zasadną; 2) dyrektor okręgowy Służby Więziennej - jeżeli skarga dotyczy działalności nadzorowanej przez niego jednostki organizacyjnej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1 lub w ust. 2; 3) Dyrektor Generalny Służby Więziennej lub osoba przez niego wyznaczona - jeżeli skarga dotyczy działalności okręgowego inspektoratu Służby Więziennej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1; 4) Minister Sprawiedliwości lub osoba przez niego wyznaczona - jeżeli skarga dotyczy działalności Centralnego Zarządu Służby Więziennej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1. Skazany może także, jeżeli K.k.w. nie stanowi inaczej, na podstawie art. 7 § 1 K.k.w. zaskarżyć do sądu decyzje organów postępowania wykonawczego wymienionych w art. 2 pkt 3-6 i 10 ustawy, w tym decyzje dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Stosownie do treści art. 7 § 2 K.k.w., skargi rozpoznaje właściwy sąd powszechny, zgodnie z art. 3 K.k.w. Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że żaden przepis prawa regulujący zasady postępowania w przypadku wniesienia przez osadzonego skargi czy wniosku dotyczącego naruszenia prawa przez funkcjonariuszy służby więziennej czy aresztu śledczego nie przewiduje, aby czynności organów postępowania wykonawczego, jak również czynności sądu penitencjarnego dokonywane były poprzez wydawanie aktów o charakterze administracyjnym, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. Także żaden z przepisów powołanego wyżej aktu - kodeksu karnego wykonawczego nie stanowi o stosowaniu w zakresie regulowanym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 sierpnia 2003r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, zwłaszcza, że stosownie do treści art. 1 § 2 k.k.w. do postępowania w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się odpowiednio przepisy postępowania karnego. Powyższe oznacza, że w tej sprawie zaistniały podstawy do odrzucenia skargi, ponieważ sprawa będąca jej przedmiotem nie należy do właściwości sądu administracyjnego w odniesieniu do rozpoznawania spraw i wniosków w oparciu o zapisy powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, bowiem w tym zakresie nie stosuje się przepisów kodeku postępowania administracyjnego. Wobec powyższego stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy ppsa. skargę należało odrzucić.