II SA/Ol 457/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Lech Ledwożyw po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2005 r. sprawy ze skargi J. i A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zarządza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia 11 kwietnia 2005r. Starosta E. orzekł o wprowadzeniu zmian do ewidencji gruntów obrębu E. polegających na wykreśleniu w jednostce rejestrowej G. 488, KW "[...]" - własność J. i A. K. - działki o nr 1802 o powierzchni 0,1029 ha i wpisaniu działki nr 1802/1 o powierzchni 0,0926 ha, oraz na wykreśleniu w jednostce rejestrowej G. 1178 KW "[...]" - własność Gminy Miejskiej E., użytkowanie wieczyste J., M., R., Z. B. i C. M. - działki o nr 1803 o powierzchni 0,1080 ha i wpisaniu działki nr 1803/1 o powierzchni 0,1183 ha. W uzasadnieniu podano, iż na wniosek A. K. zostało wszczęte postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowego przebiegu granicy pomiędzy działkami oznaczonymi nr 1802 i nr 1803, położonych przy ul. "[...]" w E. Wskazano, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż stan spokojnego posiadania jest zgodny z aktami notarialnymi z 29 sierpnia 1961 r. Podano, iż obie zainteresowane strony oświadczyły, iż od czasu nabycia nieruchomości granica przebiegała po istniejącym ogrodzeniu przez budynek mieszkalny, zaś przebieg granicy według operatu ewidencji gruntów jest nieprawidłowy. Ustalono, iż błąd w operacie powstał podczas nowego pomiaru i zakładania operatu ewidencji gruntów miasta E. Organ wydał zatem przedmiotowe orzeczenie mając na uwadze potrzebę prowadzenia ewidencji gruntów w stanie zgodnym ze stanem faktycznym i prawnym. Od decyzji tej odwołała się J. K., kwestionując ustalenia organu pierwszej instancji odnośnie powierzchni należącej do niej działki. Podała, iż wraz z mężem wyrażają zgodę na poprawienie błędu powstałego przy pomiarach geodezyjnych w 1966r., ale nie zgadzają się na zmniejszenie powierzchni ich działki. Odwołująca się dołączyła szereg dokumentów dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia 19 maja 2005r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, a zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów i budynków należy utrzymywanie tej ewidencji w stanie aktualności. W związku z tym starosta ma obowiązek wprowadzić do ewidencji zmiany l wynikające z nowego pomiaru granicy pomiędzy działkami o nr 1802 i 1803, ustalonej protokołem granicznym z 30 marca 2005r. Wskazano przy tym, iż przebieg pozostałych odcinków granic nieruchomości, jak wynika z ustaleń nastąpił w wyniku podziału i wprowadzenia nowego stanu własności na terenach budowlanych domów jednorodzinnych, zatwierdzonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w E. z dnia 2 września 1970r. oraz odnowienia operatu ewidencji gruntów miasta E. w 1982r. Na tę decyzję skargę wnieśli J. i A. K. Podnieśli, iż w 1961 r. nabyli grunt z poniemieckimi fundamentami, na których stanął budynek mieszkalny, będący częścią domu bliźniaczego. Wskazali, iż w 1966r. po ponownym podziale geodezyjnym uległy zmianie granice ich działki, lecz od tego czasu budynek i ogrodzenia pozostawały bez zmian do chwili obecnej. Wskazał, iż decyzją Prezydenta Miasta E. z dnia 19 kwietnia 1999r. przekształcono prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki w prawo własności i działka o powierzchni 1029 m2 została wpisana do księgi wieczystej. Wskazali, iż skoro wybudowane ogrodzenia i ściana działowa domu bliźniaczego nie uległy zmianie więc nie jest dla nich zrozumiałe, dlaczego przy kolejnych pomiarach zostały one wyznaczone w sposób odbiegający od stanu faktycznego. W związku z tym skarżący wskazali, iż nie jest prawdziwe twierdzenie, iż wyrażają zgodę na nowy przebieg działek, a jedynie na prawdziwy i faktyczny ustalony ponad 40 lat temu. Podnieśli, iż nie mogą ponosić konsekwencji błędów urzędników. Ponadto podali, iż nie wiedzą czemu ma służyć odebranie im 103 m2 powierzchni działki i związany z tym nakaz rozebrania budynku gospodarczego, naniesionego w planie od 1961 r. Podnieśli, iż czwarta granica działki przebiega wzdłuż drogi żużlowej, a w związku z tym istnieje możliwość jej wytyczenia i pozostawienia działki w aktualnych ogrodzeniach, bez zmiany szerokości sąsiadującej z tą działką drogi żużlowej. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymują swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, iż przedmiotowa decyzja dotyczyła jedynie prawidłowego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1802 i 1803, a w związku z tym nie mogła uwzględniać roszczeń skarżących dotyczących innych części gruntu przyległych do ich nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, bądź też procesowego, obowiązujące w dacie jej wydania. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. Nr 100 poz. 1086 ze zm.), którzy mają obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności stosownie (§ 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U. Nr 38 poz. 454). Zważyć jednak należy, iż postępowanie w tym zakresie prowadzone jest w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie przed organami administracji publicznej jest dwuinstancyjne. Oznacza to, iż w przypadku wniesienia odwołania organ je rozpoznający nie może ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej pod kątem jej zgodności z prawem, lecz musi rozpoznać sprawę na nowo. Przy czym stosownie do art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zważyć należy, iż w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek A. K. Z wniosku tego - złożonego do Starosta Powiatowego w dniu 16 września 2004r. - wynika, iż strona domagała się "sprawiedliwego pomiaru posesji", wskazując na istniejące w jego ocenie rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym na gruncie, dotyczącym przebiegu granic nieruchomości a danymi znajdującym się w ewidencji gruntów. Rozpatrując zatem odwołanie organ odwoławczy winien przede wszystkim wyjaśnić, czy wniosek strony został załatwiony w całości. Wskazać bowiem należy, iż postępowanie organu pierwszej instancji ograniczyło się jedynie do ustalenia faktycznego przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr 1802 i 1803, bez żadnych ustaleń odnośnie pozostałych granic nieruchomości. Natomiast organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił jedynie, iż przebieg pozostałych odcinków granic nieruchomości wynika z ustaleń, które nastąpiły w wyniku podziału i wprowadzenia nowego stanu własności na terenach budowlanych domów jednorodzinnych przy ul. O. , Z. i S. zatwierdzonego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w E. Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa z dnia 2 września 1970r. oraz odnowienia operatu ewidencji gruntów miasta E. w 1982r. Jednakże nie można uznać, aby twierdzenia te były poparte materiałem dowodowym. W aktach sprawy jest wprawdzie decyzja, na którą powołuje się organ odwoławczy, lecz brak jest mapy stanowiącej jej załącznik. Ponadto z pism skarżących wynika, iż kwestionują oni przede wszystkim zgodność danych zawartych w operacie ewidencyjnym z rzeczywistym stanie na gruncie (przy czym z wyjaśnień złożonych na rozprawie wynika, iż dotyczy to granicy pomiędzy działką należącą do skarżących a działką o nr 1805, stanowiącą drogę przeciwpożarową). Skarżący bowiem podnoszą, iż od 1966r. nie zmieniły się rzeczywiste granice ich nieruchomości, natomiast zmianie uległy dane zawarte w operacie ewidencji gruntów. W tym zakresie brak jest jednak jakichkolwiek ustaleń organu. W tym stanie sprawy nie można zatem uznać, iż przeprowadzone postępowanie spełnia wymogi określone w art. 7 i 77 § l Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy winien bowiem ustalić, czy faktycznie istnieje rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym a danymi zawartymi w ewidencji gruntów, a jeśli tak - to z czego ona wynika, a następnie podjąć stosowne rozstrzygnięcie także w tym zakresie, z zachowaniem przepisów określających właściwość rzeczową organów. Wobec powyższego uznać należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy w oparciu o art. 145 § l pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty stosownie do art. 200 tej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.