II SA/Ol 46/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.K. i J.K. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W.K. i J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości postanawia odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego ustanowienie adwokata. W toku postępowania skarżący złożyli wniosek o ustanowienie adwokata, wskazując, iż jego pomoc jest im niezbędna ze względu na skomplikowanie sprawy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podali, iż: miesięczny dochód ich sześcioosobowej rodziny to 2000 zł (brutto) z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz renta skarżącej w kwocie 620 zł.; majątek stanowi nieruchomość rolna, w skład której wchodzą 63 ha przeliczeniowe, dom o powierzchni 110 m2 i budynki gospodarcze; skarżąca poważnie choruje, skarżący ma małe dzieci i pozostało mu do spłaty ok. 120000 zł kredytu na zakup ziemi; trudno jest osiągnąć jakikolwiek dochód z gospodarstwa rolnego. Pismem z dnia 12 marca 2008 r. skarżący zostali zobowiązani do przedłożenia: zaświadczenia o dochodzie z gospodarstwa rolnego; wyciągów i wykazów z rachunków bankowych, posiadanych przez osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym; oświadczenia podającego informacje o inwentarzu (żywym i martwym) gospodarstwa rolnego, wysokość uzyskanych ostatnio na jego rzecz dotacji lub płatności ze środków publicznych oraz przeciętną miesięczną wysokość poszczególnych wydatków bytowych rodziny. W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z 25 marca 2008 r., J.K. oświadczył, iż w gospodarstwie rolnym posiada inwentarz żywy w postaci trzody chlewnej (64 szt.), bydła opasowego (25 szt.), krów mlecznych (15 szt.), jałowizny (5 szt.) i cielaków (13 szt.). Wysokość uzyskanych ostatnio dopłat obszarowych z ARiMR wynosiła 98348 zł. Roczne wydatki to: podatek rolny (7200 zł), nawozy (45000 zł), środki ochrony roślin (15000 zł), nasiona (7000 zł), paliwa do maszyn (43000 zł), zakup prosiąt (130000 zł), pasze i koncentraty (53000 zł), serwis i części zamienne (10000 zł), sprzęt rolniczy (28000 zł), raty kredytu na zakup ziemi i budowę chlewni (148000 zł), energia elektryczna (7000 zł), ubezpieczenie OC maszyn i budynków (2500 zł), czynsze dzierżawne (250 zł), odsetki od kredytu (1200 zł), usługi weterynaryjne (1700 zł), zakup cieląt (7000 zł), remont i konserwacja budynków (3000 zł), ogrzewanie budynku mieszkalnego (3000 zł), odzież, żywność, lekarstwa, telefon (18000 zł) – łącznie 396650 zł. W załączonym zaświadczeniu z urzędu gminy podano, iż J.K. jest podatnikiem podatku rolnego z gospodarstwa o pow. 66,3068 ha a przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2006 r. wynosił 1898 zł. Jak wynika z wyciągów, salda rachunku bankowego skarżącego wyniosły: na początku stycznia b.r. - 66238,26, na początku lutego - 17612,38 zł a na początku marca - 31117,52 zł. Wyciąg z 29 lutego 2008 r. dokumentuje założenie lokaty 25000 zł. Saldo rachunku bankowego W.K. na dzień 14 marca 2008 r. to 702,24 zł. Przedłożona została nadto kopia umowy, na mocy której J.K. zaciągnął kredyt na rozwój gospodarstwa w wysokości 200000 zł. Skarżąca nadmieniła, iż wszystkie pieniądze otrzymywane z tytułu emerytury wydaje na potrzeby bytowe i leczenie; od roku oczekuje w kolejce na operację wstawienia endoprotez stawów kolanowych. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, w tym m.in. wydatki na usługi profesjonalnych pełnomocników. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w uregulowaniach zawartych w art. 245 § 2 i 3 i art. 246 § 1 wskazanej ustawy. Wynika z nich, iż profesjonalny pełnomocnik jest ustanawiany przez sąd dla osoby fizycznej w ramach przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też w ramach przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skala aktywów związanych z działalnością rolniczą (pomijając nawet inwentarz martwy, którego składniki, mimo wezwania, nie zostały podane), stanowiącą zasadnicze źródło utrzymania rodziny skarżących, w sposób dobitny dowodzi, iż poniesienie przez nich kosztu ustanowienia pełnomocnika nie spowoduje uszczerbku w wydatkach na zaspokojenie ich najniezbędniejszych potrzeb. Z tej przyczyny, w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.