II SA/Ol 46/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od wpisu od skargi. W odpowiedzi na doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu w kwocie 18.403 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]", J. K. złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 6 lutego 2009 r., w którym wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, obejmujące zwolnienie od przedmiotowego wpisu. W uzasadnieniu podniósł, iż nie posiada ani takiego rodzaju majątku ani oszczędności, które pozwoliłyby mu na jego uiszczenie. Wskazał, iż prowadzi działalność gospodarczą o sezonowym charakterze – "[...]", a w konsekwencji aby ponieść bieżące wydatki na koszty stałe zmuszony jest do zaciągnięcia kredytu obrotowego. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Do ich majątku należy Ośrodek "[...]" w M., "[...]" oraz dwa samochody, w tym jeden wykorzystywany w działalności gospodarczej. Źródłami dochodu 2-osobowej rodziny są emerytury i działalność gospodarcza. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 17 lutego 2009 r., skarżący przedłożył pismo procesowe z dnia 27 lutego 2009 r. do którego załączył w zasadzie wszystkie żądane w przedmiotowym wezwaniu dodatkowe oświadczenia oraz dokumenty źródłowe. W oparciu o ich treść wskazać należy, iż skarżący i jego żona są właścicielami ośrodka "[...]" o szacunkowej wartości "[...]", wykorzystywanego przez skarżącego w prowadzonej działalności gospodarczej. Zgodnie z przedłożonymi kserokopiami zeznań "[...]" dochód z tej działalności za 2007 r. wyniósł – "[...]", natomiast za 2008 r. – "[...]" ("[...]"). "[...]". Poza dochodami z działalności gospodarczej skarżący i jego żona posiadają stałe dochody z tytułu emerytur w łącznej wysokości "[...]" miesięcznie. Oszczędności skarżącego i jego żony z tytułu emerytur wyniosły łącznie 78.000 zł. Posiadane przez skarżącego środki na rachunkach bankowych w Banku "[...]" to łącznie "[...]" oraz w Banku "[...]""[...]". W tym drugim banku skarżący posiadał jednocześnie odnawialny kredyt krótkoterminowy w rachunku bieżącym do dnia "[...]", który jak wynika z przedłożonego wyciągu z tego rachunku nie był wykorzystany. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego i jego żony czyni on obecnie starania o uzyskanie nowego kredytu krótkoterminowego na bieżący rok. Wydatki związane z prowadzeniem ośrodka "[...]" (koszty ogrzewania, energia elektryczna, wynagrodzenie pracowników, składki ZUS, opłaty za telefony, rata podatku od nieruchomości i inne wydatki takie jak bieżące remonty, zakup materiałów, itp.) "[...]" wynoszą łącznie "[...]". Do majątku skarżącego i jego żony należą dwa samochody osobowe, w tym jeden wprowadzony do ewidencji środków trwałych, wykorzystywane w działalności gospodarczej o łącznej szacunkowej wartości "[...]". Skarżący i jego żona wyjaśnili, iż na poczet administracyjnej kary pieniężnej nie została uiszczona żadna kwota z uwagi na brak posiadania w obecnej chwili środków pieniężnych. Spłata przedmiotowej kary będzie możliwa wyłącznie w ratach. Wskazać należy, iż w warunkach niniejszej sprawy zakresem żądania skarżącego objęte jest wyłącznie zwolnienie od wpisu od skargi, czyli w świetle art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania i tym samym przekonania sądu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi bowiem instytucję wyjątkową i z tego też powodu, nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Z uwagi na wyjątkowy charakter tej instytucji prawo pomocy powinno być przyznawane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a mianowicie wtedy gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego i jego żony, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy zarówno we wnioskowanym przez niego zakresie, jak i w zakresie węższym. Po pierwsze, stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa skarżącego i jego żony zdecydowanie nie świadczy o tym, że należą oni do grona osób ubogich. Mając na uwadze wartość ich majątku, uznać należy, że ich status majątkowy znacznie wykracza ponad przeciętny poziom. Wartość tego majątku przekracza również wysokość nałożonej na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej. Po drugie, środki pieniężne jakimi dysponuje obecnie skarżący i jego żona umożliwiają, w ocenie Referendarza sądowego, uiszczenie wpisu od skargi bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania. Zauważyć należy, iż poza dochodami z działalności gospodarczej skarżący i jego żona dysponują stałym miesięcznym dochodem z tytułu emerytur. Ze środków z tego tytułu zgromadzili oszczędności, których wartość przewyższa wysokość wpisu od skargi wymaganego w niniejszej sprawie. Skarżący nie wskazał jakichkolwiek przeszkód w przeznaczeniu wykazanych oszczędności na pokrycie przedmiotowego wpisu. W konsekwencji, przeczy to twierdzeniu, że nie dysponuje on środkami pieniężnymi wystarczającymi na jego poniesienie. Nawet bowiem po przeznaczeniu części tych oszczędności na ten cel, skarżącemu pozostaną środki pieniężne, które będzie mógł wykorzystać na ewentualne dofinansowanie działalności gospodarczej. Zauważyć jednocześnie należy, iż działalność prowadzona przez skarżącego przy udziale żony jako osoby współpracującej, mimo że wymaga ponoszenia znacznych kosztów w ciągu całego roku przy sezonowym tylko charakterze przychodów z tego tytułu, generalnie przynosi dochody – w 2007 r. "[...]", a w 2008 r. "[...]". W konsekwencji, skoro dotychczas skarżący był w stanie prowadzić działalność gospodarczą, także jak można przypuszczać z wykorzystaniem środków pieniężnych pochodzących z kredytu, który obecnie stara się odnowić na bieżący rok, to przyjąć można, że uiszczenie wpisu od skargi z wykazanych oszczędności, nie będzie miało negatywnego wpływu również na prowadzoną przez niego działalność gospodarczą. Dodatkowo zauważyć należy, że w razie uwzględnienia przez sąd skargi skarżącemu przysługiwać będzie zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw od organu, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.