II SA/Ol 461/10

PostanowienieWSA w Olsztynie2010-08-30

Skład orzekający: Krzysztof Nesteruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., wniosek o ustanowienie adwokata na zasadach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata na zasadach prawa pomocy podlega ocenie na podstawie przepisów o przyznaniu prawa pomocy, nawet jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Odmowa ustanowienia adwokata jest uzasadniona, gdy strona nie przedstawiła wystarczających dowodów swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, mimo wezwania sądu do uzupełnienia braków.
Stan faktyczny
R.T. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na niskie dochody z renty wypadkowej i ponoszone wydatki. Sąd wezwał stronę do uzupełnienia dokumentacji, w tym oświadczenia o wydatkach i wyciągów z rachunków bankowych. Strona przedstawiła częściowe dane dotyczące wydatków, jednak nie dostarczyła wyciągów bankowych ani nie wyjaśniła sposobu pokrycia wszystkich kosztów utrzymania. Decyzja ZUS potwierdziła wysokość renty i potrącenia alimentacyjne.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R.T. na postanowienie Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych - uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia odmówić ustanowienia adwokata. R.T., którego skarga została oddalona wyrokiem z dnia 6 lipca 2010 r., złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie na jego rzecz adwokata. W jego uzasadnieniu wskazał, iż sam prowadzi gospodarstwo domowe; mieszka na stancji; utrzymuje się z renty wypadkowej; po potrąceniu alimentów przez komornika pozostaje mu 271 zł. Oświadczył, iż nie posiada majątku, a jego dochód miesięczny brutto wynosi 850 zł. Skarżący został zobowiązany do dostarczenia: (1) zaświadczenia o wysokości renty, sposobie jej wypłacania oraz dokonywanych potrąceniach, (2) oświadczenia o przeciętnej miesięcznej wysokości poszczególnych wydatków, (3) kopii umowy najmu pokoju; (4) wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, bądź oświadczenia o nieposiadaniu w owym czasie takowych rachunków. W odpowiedzi na wezwanie R.T., w piśmie z dnia 29 lipca 2010 r., podał, iż jego "(p)rzeciętne (...) wydatki wynoszą 1) Stancja 200 zł (bez umowy pisemnej) 2) energia 70 zł 3) Woda 80 zł za 6 miesięcy. 4) wywóz szamba 20 zł 5) Opał 800 zł rocznie. 6) butla gazu 45 zł co 2 miesiące. 7) Lekarstwa 110 zł." Wskazał, iż jest pod stałą opieką lekarską. Z załączonej kopii decyzji ZUS wynika, iż do 28 lutego 2013 r. skarżącemu przysługuje renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy, która od 1 marca 2010 r. wynosi 1079,74 zł. Po potrąceniu świadczeń alimentacyjnych, zaliczki na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie zdrowotne należność jest przekazywana na rachunek w banku w kwocie 271,65 zł. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, co następuje: Ponieważ z mocy art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami; dalej w skrócie: "p.p.s.a."), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zakres rozpatrzenia przedmiotowego wniosku ogranicza się do kwestii ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść związanego z tym kosztu, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jeżeli składane w tym celu na urzędowym formularzu wniosku oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest ona obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 252 i art. 255 p.p.s.a.). Skarżący nie skorzystał ze stworzonej w ten sposób dodatkowej możliwość dostarczenia informacji uwiarygodniających twierdzenia zawarte we wniosku. Milczeniem zbył mianowicie nie tylko wymóg dostarczenia wyciągów z rachunku bankowego, chociaż punkt V decyzji ZUS zdaje się wskazywać na to, iż takowy posiada, lecz także nie wyjaśnił, w jaki sposób ponosi tą część wydatków, która nie znajduje pokrycia w jego dochodzie (nawet pominąwszy te nieuwzględnione w dostarczonym wykazie, jak choćby na żywność). W konsekwencji - przedstawione materiały nie mogą, zdaniem orzekającego, stanowić przekonującej podstawy do przyznania prawa pomocy. Z tej przyczyny orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło