II SA/Ol 465/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi P.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". Nr "[...]" w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku UZASADNIENIE: Decyzją z dnia "[...]" Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]", działający z upoważnienia Burmistrza Miasta "[...]", po rozpatrzeniu wniosku P.L. z dnia 1 grudnia 2008 r., orzekł o przyznaniu P.L. świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie 400,- zł. miesięcznie na okres od 1 grudnia 2008 r. do 30 września 2009 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 9, art.10,art.18,art.20 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U Nr 192 poz.1378 ze zmianami). W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki do przyznania świadczenia. W odwołaniu od tej decyzji P.L. kwestionował datę początkową, od której przyznano świadczenie. Domagał się zmiany decyzji i przyznania przedmiotowego świadczenia od 1 października 2008 r. Zarzucał, że pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]" nie poinformował jego matki o tym, iż wniosek należy złożyć w październiku i nie wydał druku wniosku w czasie, kiedy matka ubiegała się o świadczenie alimentacyjne na młodsze dzieci. Podnosił, że jego rodzina znajduje się w trudnej sytuacji materialnej oraz ponosi wysokie koszty związane z rozpoczętymi studiami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze "[...]" przed rozpatrzeniem odwołania zwróciło się do organu I instancji o wyjaśnienie jakie wnioski ( na jakie osoby) i kiedy D.L. składała przed 1 grudnia 2008 r. oraz, czy przed tą datą składała ona jakieś dokumenty dotyczące świadczenia z funduszu alimentacyjnego na syna P. lub wyrażała wolę złożenia wniosku w tym zakresie. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej "[...]" poinformował organ II instancji, że wniosek na córkę K. D.L. złożyła 17 września 2008 r. Z informacji uzyskanej od Komornika wynika, że egzekucja w sprawie wierzyciela P.L. przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu została wszczęta 23 września 2008 r. Organ wskazał, że pracownicy Ośrodka starają się udzielać zainteresowanym wyczerpujących informacji a od 30 lipca 2008 r. na stronie internetowej Urzędu oraz na tablicy ogłoszeń Ośrodka umieszczone są pełne informacje dotyczące ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze "[...]" po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium ustaliło, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania mu świadczenia z funduszu alimentacyjnego, bowiem wyrokiem Sądu Rejonowego "[...]" Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 7 października 2008 r. alimenty ustalone od A.L. dotychczas ugodą na rzecz P.L. zostały podwyższone do kwoty 400,- zł miesięcznie. Zaświadczenie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym "[...]" z dnia 24 listopada 2008 potwierdziło bezskuteczność egzekucji, a dochód rodziny P.L. w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Zatem decyzja przyznająca P.L. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 400,- zł miesięcznie jest prawidłowa. Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu i kwestii wyrównania świadczenia od 1 października 2008r. organ odwoławczy wskazał, iż przepis art. 18 ust. 1 ustawy jednoznacznie określa termin początkowy ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego stanowiąc, że świadczenie może być przyznane nie wcześniej niż począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela i nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego. Kolegium powołało się na przeprowadzone postępowanie uzupełniające, które nie wykazało, aby wniosek o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na P.L. był składany wcześniej przed 1 grudnia 2008 r. Organ II instancji powołał się na informacje zawarte w piśmie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej "[...]" z dnia 30 stycznia 2009 r. podnosząc, iż możliwość wcześniejszego niż 1 grudnia 2008 r. złożenia wniosku potwierdza fakt, iż na K.L. wniosek został złożony 17 września 2008 r. P.L. na wymienioną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego "[...]" wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwestionując prawidłowość ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia alimentacyjnego. Ponowił w niej zarzuty kierowane do pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, iż na skutek ich niekompetencji został pozbawiony świadczenia alimentacyjnego od 1 października 2008 r. Szczegółowo opisał kwestię niepoinformowania jego matki o możliwości złożenia wniosku o świadczenia z funduszu alimentacyjnego, który wchodził od 1 października 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola legalności aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności zarówno z prawem materialnym jak i przepisami procesowymi . Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pomoc Państwa osobom, znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów od 1 października 2008 r. reguluje ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( Dz. U Nr 192 poz.1378 ze zmianami), zwana dalej ustawą. Z treści art. 15 ust. 1 ustawy wynika, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego jest świadczeniem przyznawanym na wniosek. Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie mógł działać przez przedstawiciela ustawowego, ponieważ jest pełnoletni. Jak wynika z akt sprawy działał on samodzielnie, a matka D.L. nie była jego pełnomocnikiem. Wobec tego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego, że jego matka nie została należycie poinformowana o trybie ubiegania się o przedmiotowe świadczenie. Zresztą przeczą temu akta administracyjne. Wynika z nich, że egzekucja zmierzająca do wyegzekwowania alimentów na rzecz P.L. od dłużnika alimentacyjnego została wszczęta dopiero w dniu w dniu 23 września 2008 r. Nabycie uprawnień do przedmiotowego świadczenia od 1 października 2008 r. nie byłoby więc możliwe z tego powodu, że na tę datę nie był spełniony warunek bezskuteczności egzekucji. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 2 ustawy bezskuteczność egzekucji oznacza egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Komornik przy Sądzie Rejonowym "[...]" bezskuteczność egzekucji stwierdził 24 listopada 2008 r. a zaświadczenie organu egzekucyjnego zostało złożone w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej "[...]" razem z wnioskiem 1 grudnia 2008 r. Z akt administracyjnych wynika też, że skarżący zaświadczenie o tym, że jest studentem uzyskał 12 listopada 2008 r. i złożył je także wraz z wnioskiem. Odnosząc się do zarzutu P.L., iż pracownik organu nie wydał matce druku wniosku stwierdzić trzeba, że nie zamykało to drogi do złożenia wniosku, gdyby strona rzeczywiście przed 1 grudnia 2008 r. miała taki zamiar. Wprawdzie procedura w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego wymaga złożenia wniosku na sformalizowanym druku urzędowym, ale podanie złożone w innej formie jest skuteczne w tym sensie, że wszczyna postępowanie administracyjne i zobowiązuje organ do tego, aby domagał się od strony usunięcia braków wniosku poprzez dołączenie pisma (uzupełnienie go) na urzędowym druku. Z akt sprawy wynika jednak, że postępowanie w taki sposób nie zostało wszczęte. Oznacza to, że postępowanie w sprawie przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego zostało wszczęte dopiero poprzez złożenie wniosku z dnia 1 grudnia 2008 r. Nie jest zatem możliwe przyznanie świadczenia alimentacyjnego za okres wsteczny, sprzed złożenia wniosku o przyznanie tego świadczenia, niezależnie od przyczyny późnego złożenia wniosku. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy ma jednoznaczne brzmienie i wynika z niego, że prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu. Od zasady tej ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej oceny, iż nie było możliwe przyznanie przedmiotowego świadczenia za okres sprzed złożenia wniosku o przyznanie tego świadczenia, czego domagał się skarżący. Wymaga również podkreślenia, że decyzje organów orzekających w sprawie przyznania bądź odmowy przyznania świadczeń alimentacyjnych nie mają charakteru uznaniowego, a organy orzekające przy podejmowaniu decyzji muszą ściśle przestrzegać obowiązujących przepisów prawa. Przy czym przy rozstrzyganiu sprawy nie mogą być brane pod uwagę względy natury społecznej, ponieważ organy administracji publicznej działają tylko na podstawie przepisów prawa. Wynika to z art. 6 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co wyklucza stosowanie w postępowaniu administracyjnym zasad współżycia społecznego . Zasady te nie mogą stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej i skargi sądowej, nie mogą modernizować i modyfikować przepisów materialnego prawa administracyjnego oraz nie mogą stanowić dyrektywy wykładni przepisów prawa materialnego stosowanych w trybie postępowania administracyjnego (tak NSA w wyroku z dnia 8.09.1999r. sygn. akt I SA/Wr 1302/97, LEX nr 40461). Z powyższych względów Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona i dlatego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.