II SA/Ol 471/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WS A Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Zbigniew Ślusarczyk Bogusław Jażdżyk (spr.) Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu l września 2005 r. sprawy ze skargi Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na postanowienie Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przekazania według właściwości wniosku w sprawie rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę. Postanowieniem z dnia "[...]" znak: "[...]" Starosta N. na podstawie art. 65 § l Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) przekazał zgodnie z właściwością wniosek Z. K. w sprawie naruszeń prawa budowlanego i warunków technicznych przez Z. B. i Z. B. — użytkowników budynku inwentarskiego położonego w miejscowości P., do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. W uzasadnieniu tegoż postanowienia organ I instancji wskazał, że do Starostwa Powiatowego w N. w dniu 11 marca 2005r. wpłynął wniosek Z. K. w sprawie samowoli budowlanej, użytkowania budynku inwestorskiego niezgodnie z przeznaczeniem oraz żądania natychmiastowej rozbiórki budynku. Organem właściwym w tej sprawie jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. Nadmieniono, że organy z urzędu przestrzegają swojej właściwości, stosownie zaś do treści art. 65 § l kpa, jeżeli organ administracji publicznej do którego wniesiono podanie jest w sprawie niewłaściwy, niezwłocznie przekazuje podanie do organu właściwego. Zażalenie na to postanowienie złożył Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N., według którego niewłaściwe jest stanowisko organu I instancji w sprawie przekazania pisma według właściwości. Wniesione podanie dotyczy bowiem kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, w tym przez: starostę, inspekcję sanitarną, inspekcję weterynaryjną oraz inspekcję nadzoru budowlanego. Wobec powyższego należy stwierdzić, że postanowienie organu I instancji zostało błędnie wydane w oparciu o art. 65 § l kpa. Działanie organu I instancji nie jest zgodne z art. 66 § l kpa, który stanowi, że jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w innych sprawach powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu. Wojewoda postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2005r. Nr "[...]" stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia. W ocenie organu II instancji prawo wniesienia zażalenia, przysługuje jedynie stronie. Z definicji zawartej w art. 28 kpa wynika, iż stroną w postępowaniu administracyjnym jest taki podmiot, którego interes prawny lub obowiązek opiera się na przepisach prawa materialnego. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w N. w niniejszej sprawie nie przysługuje przymiot strony. Ponadto w ocenie Wojewody, właściwym organem do rozpoznania sprawy z wniosku Z. K. jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, dlatego też postanowienie Starosty N. jest zgodne z prawem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniesionej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. podniesiono, że Wojewoda nie odniósł się do zarzutu zawartego w zażaleniu wskazującego, iż organ I instancji naruszył dyspozycję art. 66 § l kpa. Przy rozpatrywaniu sprawy organy obu instancji nie uwzględniły także przepisu art. 35 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 200Ir. Nr 142, póz. 1592 ze zm.). Argumentowano w skardze, iż organ nadzoru budowlanego podjął działania - zgodnie ze swoją właściwością - w kierunku ustalenia, czy Z. B. wybudował budynek inwestorski bez pozwolenia na budowę. Wskazano, że wobec ustaleń poczynionych przez nadzór budowlany postępowanie w sprawie samowoli budowlanej będzie przeprowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 25 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), nie zaś - jak podaje Wojewoda - przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § l pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Akta sprawy wskazują, iż zaskarżonym postanowieniem Wojewoda stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia podając, iż Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w N. nie przysługuje przymiot strony. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia stwierdzić więc należy, czy organ nadzoru budowlanego był stroną wszczętego wnioskiem Z. K. postępowania administracyjnego. Z art. 141 § l Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) wynika, iż na wydane w toku postępowania postanowienia zażalenie służy stronie, gdy kodeks tak stanowi. Stosownie do treści art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W ocenie Sądu, Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym wszczętym powołanym wnioskiem. Stroną w rozumieniu art. 28 kpa "będzie osoba (jednostka organizacyjna) wymieniona w art. 29 kpa lub przepisach odrębnych, która na podstawie prawa obowiązującego może czy powinna uzyskać konkretne korzyści albo też może być (powinna być) obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej, działający w granicach jego właściwości i kompetencji". (B. Adamiak, J Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz 7. wydanie str. 231). Stronami postępowania wszczętego wnioskiem Z. K. mogą być zatem: wnioskodawca oraz właściciele względnie użytkownicy budynku gospodarczego, ewentualnie jeszcze inne osoby, o ile spełnią określone wyżej przesłanki do uzyskania przymiotu strony. Podstawą prawną do uzyskania przez te osoby korzyści albo nałożenia na te osoby obowiązku będzie konkretny przepis prawa materialnego, np. ustawa - Prawo budowlanego lub inna ustawa regulująca sprawy z zakresu administracji publicznej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. we wszczętym powyższym wnioskiem postępowaniu nie posiadał natomiast przymiotu strony, tzn. nie był podmiotem, który może uzyskać korzyć lub zostać obarczony obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa. Skarżący w postanowieniu organu I instancji nie został też wskazany jako strona postępowania, lecz jako organ administracji - działający w oparciu o przepisy prawa budowlanego - właściwy do załatwienia podania Z. K. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 kwietnia 1986r. sygn. akt SA/Gd 43/86 wskazał, iż "z treści art. 28 i art. 29 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że stroną w postępowaniu nie może być organ, który został powołany na mocy przepisów prawa do wydawania decyzji administracyjnych, nawet wtedy, gdy tym organem nie jest organ administracji państwowej". Należy zatem stwierdzić, iż postanowienie Wojewody, którym stwierdzono niedopuszczalność zażalenia odpowiada prawu. Niedopuszczalność zażalenia wynikała w niniejszej sprawie z przyczyn podmiotowych tj. obejmowała sytuację, gdy zażalenie wnosi osoba nie mająca legitymacji do złożenia środka zaskarżenia. Wyjaśnić też należy, iż postanowienie wydane na podstawie art. 65 § l kpa wiąże organ, któremu postanowieniem tym sprawę przekazano. Organ, któremu przekazano podanie, może jedynie doprowadzić do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia. W takim przypadku przyjąć również należy, iż postanowienie wydane w trybie art. 65 § l kpa wyłącza dopuszczalność sporu o właściwość (tak B. Adamiak, J Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz 7. wydanie str. 157 i 370). Wskazać należy, że sądy administracyjne nie są właściwe do rozstrzygania sporów o właściwość pomiędzy organami administracji rządowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał natomiast, iż Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w N. przysługuje prawo wniesienia skargi na postanowienie organu II instancji w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia. Na postanowienie takie jako kończące postępowanie przysługuje skarga do sądu administracyjnego z mocy art. 3 § 2 pkt 2 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uprawnionym do wniesienia skargi będzie podmiot do którego postanowienie skierowano, pomimo tego, iż podmiot taki w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji nie posiadał przymiotu strony z uwagi na brak własnego interesu prawnego. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.