II SA/Ol 471/16
PostanowienieWSA w Olsztynie2016-05-04
Skład orzekający: Krzysztof Nesteruk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący jest ustawowo zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od tych kosztów powinno zostać umorzone, a wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika rozpatrzony merytorycznie?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne, jeśli skarżący jest ustawowo zwolniony z obowiązku ich uiszczania. W takiej sytuacji należy rozpatrzyć wniosek o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, przyznając go, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa prawnego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący J.Ś., wnosząc skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zasiłku celowego, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z emerytury, utrzymanie niepracującej żony, zadłużenia oraz wysokie koszty utrzymania lokalu socjalnego. Do wniosku dołączył dokumenty potwierdzające jego warunki mieszkaniowe i korzystanie z pomocy społecznej.Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi J.Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego.
J.Ś, skarżąc decyzję w sprawie zasiłku celowego, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia zawodowego pełnomocnika (jego profesja nie została zaznaczona w rubryce 4.2.; w piśmie przewodnim jest mowa o "obrońcy z urzędu").
Skarżący oświadczył, iż prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, która pozostaje na jego utrzymaniu - jest osobą niepełnosprawną i nie pracuje. Małżonkowie nie mają majątku, mieszkają w lokalu socjalnym. Źródłem ich dochodu jest emerytura skarżącego
w kwocie 807 zł. Posiadają zadłużenie w banku na kwotę 25000 zł, "na potrzeby życiowe"; zadłużenie czynszowe na ponad 30000 zł z odsetkami. Skarżący wskazał, iż
"po potrąceniach pozostaje po 100 zł miesięcznie na życie dwoje ludzi (...)." W rubryce 11,
w której należy wyszczególnić zobowiązania i stałe wydatki, skarżący wpisał: "Zadłużenie czynszowe 348 zł miesięcznie. Kredyty na życie 450 zł z konta. Na rok 2009 Sąd Rejonowy w "[...]" wyliczył, że koszt utrzymania samego "Lokalu Socjalnego" (...) wynosił 987 zł. Obecnie, aby zrobić wszystkie opłaty to kwota ponad 1200 zł miesięcznie!"
Do wniosku załączone zostały kopie dokumentów stwierdzających złe warunki mieszkaniowe małżonków, wystawionych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w "[...]", Komisję Zdrowia, Opieki Społecznej i Rodziny Rady Miasta "[...]" oraz radnej rady miejskiej.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że małżonkowie od wielu lat systematycznie korzystają z pomocy społecznej.
Wobec powyższego stwierdzono, co następuje:
Wobec tego, iż z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.,
w skrócie: p.p.s.a.), skarżący nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy
o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanego z tym kosztu, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oświadczenie skarżącego, korespondujące z informacjami wynikającymi z akt postępowania administracyjnego, daje podstawę do stwierdzenia, iż znajduje on się w tego rodzaju sytuacji.
W niniejszej sprawie pełnomocnikiem może być radca prawny lub adwokat. Wobec niedokonania wyboru we wniosku zdecydowano ustanowić na rzecz skarżącego radcę prawnego.
Postanowienie niniejsze wydane zostało w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień dotyczących prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło