II SA/Ol 472/20
WyrokWSA w Olsztynie2020-09-29
Skład orzekający: Bogusław Jażdżyk, Ewa Osipuk, Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany, stwierdzając niezgodność projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, ma obowiązek nałożyć postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, zanim wyda decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały się do wytycznych sądu z poprzedniego wyroku, który stwierdził, że w przypadku niezgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, organ pierwszej instancji ma obowiązek nałożyć postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Dopiero w przypadku bezskutecznego upływu tego terminu organ może wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Skoro inwestorzy nie usunęli wskazanych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, organy zasadnie odmówiły zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o pozwolenie na budowę garażu. Starosta wydał pozwolenie, jednak Wojewoda uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących wysokości garażu na granicy działki. WSA w Olsztynie uchylił decyzję Wojewody, wskazując na konieczność wezwania inwestora do usunięcia nieprawidłowości przed odmową wydania pozwolenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy nałożyły obowiązek uzupełnienia projektu, czego skarżący nie wykonali, wnosząc jedynie o odstąpienie od tego obowiązku. Ostatecznie Starosta odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia, co Wojewoda utrzymał w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów rozporządzenia dotyczącego warunków technicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 września 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2020 roku sprawy ze skargi G. R.i B. R. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w pozwolenia na budowę oddala skargę.
G.R. i B.R. (dalej jako "strona", "skarżący"), wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Wojewody z dnia "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że w dniu
"[...]" (data wpływu), skarżący złożyli do Starosty (dalej również jako: "organ pierwszej instancji") wniosek o pozwolenie na budowę budynku garażu przy ul. "[...]"z lokalizacją na działce nr "[...]" obręb ewidencyjny "[...]", jednostka ewidencyjna "[...]".
Starosta, decyzją z dnia "[...]"r., zatwierdził projekt budowlany
i udzielił stronie pozwolenia na budowę budynku garażu przy ul. "[...]" obręb ewidencyjny "[...]", jednostka ewidencyjna "[...]".
Odwołanie od powyższej decyzji złożył właściciel sąsiedniej działki nr "[...]" – J.K., domagając się jej uchylenia w całości.
Wojewoda, decyzją z dnia "[...]"r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku garażu z lokalizacją na działce nr "[...]", obręb ewidencyjny "[...]", jednostka ewidencyjna "[...]". Organ odwoławczy w uzasadnieniu ww. decyzji stwierdził, że organ pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie nie uwzględnił zapisów § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 z późn. zm.) – dalej jako "rozporządzenie". Wskazano, że projektowany garaż na granicy z działką odwołującego się miał wymiary: szerokość 5,3 m, długość 6,3 m i wysokość 4,25 m. W tym przypadku przekroczona została dopuszczalna wysokość projektowanego garażu, która nie powinna przekroczyć 3 m. W związku z powyższym, Wojewoda, wobec naruszenia warunków technicznych dotyczących zachowania wysokości projektowanego garażu na granicy działki w zabudowie jednorodzinnej, stwierdził że zaistniały przesłanki do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku garażu z lokalizacją na działce nr "[...]", obręb ewidencyjny "[...]", jednostka ewidencyjna "[...]".
Powyższa decyzja Wojewody została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który wyrokiem z dnia
3 września 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 498/19, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyroku WSA podniósł, że odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych jest dopuszczalne jedynie w trybie określonym w art. 9 Prawa budowlanego. Oznacza to, że jakkolwiek miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określa zasady kształtowania zabudowy (także linii zabudowy i gabaryty obiektów) i może określać sposób usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do granic przyległych nieruchomości (art. 15 ust. 2 pkt 6i ust. 3 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), to jednak nie odnosi się to do warunków technicznych, o których mowa w art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego. Na podstawie przepisów ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, w planie miejscowym można dopuścić sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy
z sąsiednią działką budowlaną w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, ale jest to tylko dopuszczalna możliwość usytuowania budynku, jeżeli zostanie zaprojektowany w sposób określony w przepisach, w tym przepisach techniczno-budowlanych. Oznacza to, że dopuszczenie sytuowania takiego budynku bezpośrednio przy granicy nie zwalnia inwestora z zachowania innych wymagań określonych
w przepisach techniczno-budowlanych, z uwagi na ochronę praw właściciela sąsiedniej działki budowlanej. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie także warunki techniczne określone w § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia. WSA w Olsztynie wskazał ponadto, że organy nie zastosowały uregulowania zawartego w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Skoro bowiem stwierdzono, że projektowany obiekt nie spełnia wymogów w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w tym wypadku w zakresie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, winien nałożyć postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Sąd orzekający stwierdził, że jedynie w przypadku bezskutecznego upływu i nieusunięcia wskazanych nieprawidłowości, organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Wezwania tego winien dokonać organ pierwszej instancji, gdyż inwestor powinien mieć możliwość ewentualnego kwestionowania stwierdzonych uchybień w trybie instancyjnym przed organami administracji architektoniczno-budowlanej.
W związku z powyższym wyrokiem, Starosta postanowieniem z dnia
"[...]" r., nałożył na skarżących obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego w terminie do 30 grudnia 2019 r. w zakresie wykazania spełnienia parametrów budynku garażu, wynikających z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia.
Następnie, postanowieniem z dnia "[...]" r., organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie administracyjne na wniosek skarżących. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J.K., który sprzeciwił się żądaniu zawieszenia postępowania.
Wojewoda, postanowieniem z dnia "[...]"r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego.
Pełnomocnik inwestorów, pismem z dnia 20 stycznia 2020 r. (data wpływu do organu – 22 stycznia 2020 r.), wniósł o odstąpienie od nałożonego na inwestorów obowiązku uzupełnienia dokumentacji w zakresie określonym postanowieniem Starosty z dnia "[...]"r. oraz o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę ww. garażu.
Starosta, decyzją z dnia "[...]"r., odmówił stronie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku garażu z lokalizacją na działce nr "[...]" obręb ewidencyjny "[...]", jednostka ewidencyjna "[...]". W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że inwestor w wyznaczonym terminie, określonym w postanowieniu z dnia "[...]"., nie usunął nieprawidłowości, tj. nie wykazał w projekcie budowlanym spełnienia parametrów garażu wynikających z w § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia.
Na powyższą decyzję skarżący złożyli odwołanie, w którym wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie im pozwolenia na budowę garażu.
Decyzją z dnia "[...]"r., Wojewoda utrzymał
w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy, powołując się na treść art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., 1186 z późn. zm.) – dalej również jako "P.b." wskazał, że w projekcie budowlanym przyjęto następujące gabaryty projektowanego garażu: długość 6,3 m, szerokość 5,3 m oraz wysokość 4,25 m. Budynek garażu został usytuowany na działce nr "[...]" obręb ewidencyjny "[...]", jednostka ewidencyjna "[...]", bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nr "[...]". Organ drugiej instancji stwierdził, że działka, na której zlokalizowano zamierzenie budowlane, znajduje się na terenie oznaczonym symbolem A3.22.MN. - jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obejmującym miasto "[...]". Na terenie tym dla nowej zabudowy ustalono m.in. wysokość do 8m oraz dopuszczono lokalizację nowej zabudowy bezpośrednio przy granicy działki. Wojewoda ustalił, że w projekcie budowlanym nie uwzględniono zapisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zakresie odnoszącym się do wysokości garażu usytuowanego na granicy działki, która nie powinna przekraczać 3m. Powyższe narusza § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia. Wojewoda stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo nałożył na inwestorów, postanowieniem z dnia 2 grudnia 2019 r., obowiązek usunięcia nieprawidłowości, po stwierdzeniu niezgodności projektu budowlanego
z przepisami techniczno-budowlanymi. Inwestorzy, do momentu wydania kwestionowanej decyzji Starosty, nie wykazali w projekcie budowlanym spełnienia parametrów budynku garażu wynikających z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia. Organ odwoławczy powołał stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, zajęte w przedmiotowej sprawie, w uzasadnieniu wyroku z dnia 3 września 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 498/19. Podkreślono w nim, że w przypadku zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, przepisy § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia stanowią wyjątek od zasad sytuowania budynku określonej w § 12
ust. 1 rozporządzenia. Oznacza to, że § 12 ust. 2 rozporządzenia nie wyłącza stosowania § 12 ust. 3 rozporządzenia z tego tylko powodu, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną.
W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu, strona - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji
i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych - zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
- § 12 ust. 2 i § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia, poprzez ich niewłaściwą wykładnię,
a dalej błędne zastosowanie § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia jako przepisu lex specialis w stosunku do przepisu § 12 ust. 2 rozporządzenia, a w konsekwencji uznanie, że projekt budynku gospodarczo-garażowego narusza przepisy prawa, podczas gdy
w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie § 12 ust. 2 rozporządzenia, gdyż na podstawie § 94 ust. 5 pkt 4) i pkt 5) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego miasto "[...]", ustalono gabaryty nowej zabudowy jako wysokość zabudowy - do 8 m, kształt dachu dwuspadowe o kalenicach nachylonych pod jednakowym kątem, kąt nachylenia połaci dachowych min 30 max 45° oraz dopuszczono sytuowanie budynków gospodarczych i garaży w granicy działek,
a w takim przypadku wykluczone jest zastosowanie § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że spór pomiędzy organami administracji architektoniczno-budowlanej, a inwestorami dotyczy wykładni przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych - § 12 ust. 2 oraz § 12 ust. 4 pkt 3. Podniesiono, że przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia odwołuje się do zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym, należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 "u.p.z.p. (ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 27 marca 2003 r., Dz.U. z 2020 r. poz. 293), właśnie w planie miejscowym znajdują się ustalenia co do przeznaczenia terenu, rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu. Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.), a więc stanowi regulacje powszechnie obowiązujące (źródło prawa) na danym terenie. Jak wskazuje art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., w planie miejscowym określa się obowiązkowo m.in. maksymalną wysokość zabudowy oraz gabaryty obiektów. W planie miejscowym określa się również, w zależności od potrzeb, sposób usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do (...) granic przyległych nieruchomości (art. 15
ust. 3 pkt 8 u.p.z.p.). Zdaniem skarżących, aktualne brzmienie § 12 ust. 2 rozporządzenia nie pozostawia wątpliwości, że jeżeli plan miejscowy przewiduje możliwość sytuowania budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę granicy w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, to nie znajdują zastosowania wyjątki określone w § 12 ust. 3 i 4, a jedynie pozostałe przepisy techniczno-budowlane regulujące odrębne kwestie. Skarżący powołali się również na argumentację, jaka służyła uzasadnieniu projektowanych zmian w rozporządzeniu, jakie ostatecznie zostały dokonane z mocą od 1 stycznia 2018 r.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) oraz art. 145 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.); dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Oceniając, w świetle powołanych wyżej kryteriów zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem.
Na wstępie rozważań należy podkreślić, iż w przedmiotowej sprawie wypowiadał się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 3 września
2019 r., sygn. akt II SA/Ol 498/19.
Zgodnie zaś z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna dotyczy więc prawidłowości zastosowania w konkretnej sprawie określonych przepisów prawa, pozostających w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia (zob. np. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3065/12, dostępny
w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków
w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Wskazania co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu sądu administracyjnego podobnie jak ocena prawna zawarta w tym orzeczeniu stanowią postanowienia o wiążącym charakterze.
Z powoływanego przepisu art. 153 p.p.s.a. wynika bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających
z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania, który może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt
I OSK 263/10 (CBOSA), organ administracji rozpatrując sprawę ponownie powinien się zastosować do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych wydanych w innych sprawach. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., sąd kontrolujący rozstrzygnięcia wydane w ponowionym wskutek wcześniejszego wyroku postępowaniu również nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu wyrokowi oraz kontroli skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem zastosowania się organu do wskazań co do dalszego postępowania. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowania się wytycznym co do dalszego postępowania.
Przedstawione wyżej uwagi prowadzą do konkluzji, że orzekający ponownie
w rzeczonej sprawie organ administracji oraz Sąd są związane wykładnią wyrażoną
w motywach przywołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Olsztynie z dnia 3 września 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 498/19, albowiem po jego wydaniu nie doszło ani do zmiany stanu prawnego, ani istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Powyższe oznacza, że ocena legalności zaskarżonej decyzji oraz trafności podniesionych w skardze zarzutów odbywać będzie się poprzez pryzmat oceny prawnej wyrażonej we wskazanym wyroku Sądu oraz pod kątem oceny realizacji wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku,
a dotyczących sposobu działania organu w toku ponownego rozpatrzenia sprawy -
art. 141 § 4 p.p.s.a.
Przypomnieć należy, że motywując rozstrzygnięcie w wyroku z dnia 3 września 2019 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że w myśl § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, sytuowanie budynku, w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy, dopuszcza się
w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Natomiast zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia
w sprawie warunków technicznych w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi. Sąd podkreślił, odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2134/16, że jakkolwiek miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określa zasady kształtowania zabudowy i może określać sposób usytuowania obiektów budowlanych w stosunku do granic przyległych nieruchomość, to jednak nie odnosi się to do warunków technicznych, o których mowa w art. 5 ust. 1 P.b. Na podstawie u.p.z.p. można dopuścić sytuowanie budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych
w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości 1,5m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, ale jest to tylko dopuszczalna możliwość usytuowania budynku, jeżeli budynek zostanie zaprojektowany w sposób określony w przepisach,
w tym przepisach techniczno-budowlanych. Sąd jednoznacznie stwierdził, że
w przypadku zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej, przepisy § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia stanowią wyjątek od zasad sytuowania budynku określonej w § 12
ust. 1 rozporządzenia. Oznacza to, że § 12 ust. 2 rozporządzenia nie wyłącza stosowania § 12 ust. 3 rozporządzenia z tego tylko powodu, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2018 r. Sąd stwierdził też, że ocena, czy obiekt budowlany spełnia wymagania określone
w warunkach technicznych, w tym także wymagania co do usytuowania obiektu,
w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, należy do organu architektoniczno-budowlanego. Odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych jest dopuszczalne jedynie w trybie określonym w art. 9 P.b.
Jeżeli odstępstwo od warunków określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia,
w przypadku budynku, o którym mowa w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, jest dopuszczalne wówczas, gdy wynika to z ustaleń planu miejscowego, albo decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz odnosi się to także do budynków w zabudowie jednorodzinnej, to warunki określone w § 12 ust. 3 rozporządzenia nigdy nie miałyby zastosowania, w sytuacji gdyby przyjąć, że przepis
§ 12 ust. 2 rozporządzenia stanowi jedyną, samodzielną i wystarczającą podstawę sytuowania takiego budynku i wyłącza stosowanie § 12 ust. 3 rozporządzenia.
Wyjaśnić przy tym należy, że wprawdzie w powołanym wyroku NSA odnosił się do § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, ale wynika to z faktu, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 1 stycznia 2018 r., tj. do zmiany dokonanej na mocy rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia
14 listopada 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2017 r. poz. 2285), tożsamy zapis jak w obecnie obowiązującym przepisie § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, znajdował się w § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia
w sprawie warunków technicznych.
Podkreślić też należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził w wyroku
z dnia 3 września 2019 r., że organ winien nałożyć postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości określając termin ich usunięcia. Jedynie
w przypadku bezskutecznego upływu i nieusunięcia wskazanych nieprawidłowości organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Wezwania tego winien dokonać organ pierwszej instancji, gdyż inwestor powinien mieć możliwość ewentualnego kwestionowania stwierdzonych uchybień
w trybie instancyjnym przed organami administracji architektonicznobudowlanej.
Organ pierwszej instancji, postanowieniem z dnia "[...]"r., nałożył zaś na skarżących obowiązek uzupełnienia dokumentacji, poprzez wykazanie spełnienia parametrów garażu wynikających z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia. Skarżący nie wykonali tego obowiązku, a jedynie zwrócili się do organu o odstąpienie od nałożenia tych obowiązków.
W wyniku tak zakreślonych ram prawnych badanej sprawy, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem ocena legalności wydanej w sprawie decyzji prowadzi do wniosku, że organy w sposób prawidłowy zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 3 września 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 498/19.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi
w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy
z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,
o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Przywołany art. 35 ust. 1 P.b. określa zakres obowiązków organu, których celem jest kompleksowe sprawdzenie projektu budowlanego w fazie wyjaśniającej postępowania administracyjnego o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Z treści tego przepisu wynika przy tym, że podstawowym obowiązkiem organu jest zbadanie zgodności rozwiązań zaproponowanych w projekcie budowlanym z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
i innymi aktami prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu. Analiza ta ma znaczenie fundamentalne, bowiem to te dokumenty określają w sposób wiążący m.in. przeznaczenie, parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym linie zabudowy, gabaryty obiektów i wskaźniki intensywności zabudowy i inne, jak też kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Dlatego też negatywny wynik ustaleń organu, co do zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy przekreśla możliwość wydania pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z kolei, w przypadku pozytywnych ustaleń co do spełnienia warunku określonego w art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b., organ weryfikuje spełnienie pozostałych warunków, o których mowa w ust. 1 art. 35 Prawo budowlane, w tym zgodność projektu zagospodarowania działki
z przepisami odrębnymi, warunkującymi możliwość zabudowy wnioskowanego terenu. Tylko w przypadku spełnienia wszystkich warunków z art. 35 ust. 1 Prawo budowlane, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Prawo budowlane). Przy czym, w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 P.b., organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję
o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 P.b.). Natomiast nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę
w przypadku spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4
(art. 35 ust. 4 P.b.).
W rozpoznawanej sprawie przedłożony przez skarżących projekt garażu określał jego: długość 6,3 m, szerokość 5,3 m oraz wysokość 4,25 m. Budynek garażu został usytuowany, bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią. Jak wynika z akt sprawy, działka na której zlokalizowano zamierzenie budowlane, znajduje się na terenie oznaczonym symbolem A3.22.MN. - jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obejmującym miasto "[...]".
Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji, będąc związany wskazaniami Sądu zawartymi w wyroku z dnia 3 września 2019 r. nałożył na skarżących obowiązek uzupełnienia projektu budowlanego w terminie do 30 grudnia 2019 r., w zakresie wykazania spełnienia parametrów budynku garażu wynikających
z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia.
Postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego na wniosek skarżących zostało prawomocnie uchylone przez Wojewodę i odmówiono zawieszenia postępowania administracyjnego. Skarżący w wyznaczonym terminie (do 30 grudnia 2019 r.), nie wykazali w projekcie budowlanym spełnienia parametrów budynku garażu wynikających z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia.
W tej sytuacji, organy obu instancji zasadnie uznały, że skoro przedłożony projekt garażu nie spełnienia parametrów budynku garażu, wynikających z § 12 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia, w tym wysokości, należało odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do podnoszonego w skardze zarzutu niewłaściwej wykładni § 12 ust. 2 i § 12 ust. 3 pkt 4 (powinno być § 12 ust. 4 pkt 3 ) rozporządzenia oraz błędnego zastosowania § 12 ust. 3 pkt 4 (powinno być § 12 ust. 4 pkt 3 ) rozporządzenia jako przepisu lex specialis w stosunku do przepisu § 12 ust. 2 rozporządzenia, wskazać należy, że kwestia zastosowania i wykładni spornych przepisów została
w przedmiotowej sprawie przesądzona w wyroku z dnia 3 września 2019 r., sygn. akt
II SA/Ol 498/19 i nie mogła być ponownie dokonywana w przedmiotowej sprawie. Ocena prawna zawarta we wskazanym wyroku dotyczyła wykładni spornych przepisów prawa materialnego oraz kwestii ich zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organy, wydając zaskarżone decyzje, nie naruszyły przepisów prawa materialnego, jak również przepisów prawa procesowego. W sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy wyjaśniając stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosowały art. 153 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności
z prawem zaskarżonych decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło