II SA/Ol 473/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 6 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) odmówić ustanowienia dla skarżącego adwokata. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – A. Z., zgodnie z rubryką nr 4, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podniósł, iż "jest osobą ubogą bez jakichkolwiek środków finansowych lub oszczędności finansowych czy przedmiotów wartościowych celem ich spieniężenia w zakresie wnioskowanej pomocy (...) oraz wspólnie gospodarującej rodziny". Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe. Jego jedyny majątek stanowią: "budynek mieszkalny do rozbiórki", mieszkanie oraz nieruchomość rolna. Skarżący nie wykazał żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych oraz dochodów. Podniósł, iż "posiadany majątek, (...) nie jest znaczny, gdyż wykorzystuje go racjonalnie i obiektywnie uwzględniając sytuację rynku nieruchomości czy faktycznych obiektywnych możliwości kredytowych (...) i swoje potrzeby życiowe na swoje potrzeby mieszkaniowe oraz w zakresie wyżywienia przez prowadzenie na nieruchomości rolnej (...) upraw warzyw na swoje potrzeby żywieniowe." Dodał, iż "prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe w zakresie, którego ponosi opłaty za mieszkanie ze wszelkimi jego kosztami eksploatacyjnymi w tym i podatki za mieszkanie i nieruchomość rolną w wysokości łącznej msc. ok. "[...]", wyżywienie "[...]". Innych wydatków (...) nie ponosi, lecz (...) posiada zaległości płatnicze (...)", które wykazał we wcześniejszym wniosku, i których wysokość rośnie, bowiem nie posiada "jakichkolwiek dochodów i zatem możliwości płatniczych z dochodów, oszczędności czy przedmiotów wartościowych. Dlatego (...) w zakresie powyższego jest zmuszony utrzymywać się sam ponosząc (...) wszystkie koszty i trudności tego utrzymania, co odzwierciedla powyższe zadłużenie i brak obiektywnych możliwości w zakresie (...) jego zapłaty." W związku ze znacznym upływem czasu od daty złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz koniecznością uaktualnienia informacji na temat jego obecnego stanu rodzinnego, a także stanu majątkowego i finansowego skarżącego i ewentualnych osób, pozostających z nim obecnie we wspólnym gospodarstwie domowym, a ponadto wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez niego oświadczenia, skarżący wezwany został do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego aktualnego stanu rodzinnego oraz majątkowego i finansowego jego i ewentualnych osób, pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a także jego źródła utrzymania, wysokości i przeznaczenia ponoszonych wydatków, ewentualnego korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub członków rodziny, wykazanych w formularzu wniosku nieruchomości oraz wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym niezastosowanie się do wezwania może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż wobec tego, iż z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżący nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a ppsa. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie był i nie jest również obecnie w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. To, że skarżący, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jego aktualnego stanu rodzinnego oraz majątkowego i finansowego jego i ewentualnych osób, pozostających z nim obecnie we wspólnym gospodarstwie domowym, a także źródeł jego utrzymania i ponoszonych przez niego wydatków oraz wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie posiadał i nie posiada oraz nie był i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Wskazać należy, że oświadczenie nieaktualne, niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowane tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy skarżący nie uczynił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.