II SA/Ol 473/14
PostanowienieWSA w Olsztynie2016-05-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Adam Matuszak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku niewykonania przez stronę wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących stanu majątkowego, sąd może odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ skarżący nie wykonał wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego, co uniemożliwiło uprawdopodobnienie jego niezdolności do poniesienia kosztów. Uchylanie się od obowiązków nałożonych w postępowaniu uzupełniającym stanowi przeszkodę wykluczającą przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący A. Z. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą statusu bezrobotnego, która została oddalona wyrokiem WSA. Następnie skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej. Referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów (ze względu na ustawowe zwolnienie) i odmówił ustanowienia adwokata, wskazując na niewykonanie przez skarżącego wezwania do przedłożenia dokumentów majątkowych. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia, który został rozpoznany przez Sąd.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. Z. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II SA/Ol 473/14, w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" , Nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
A. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na opisaną w komparycji decyzję Wojewody w przedmiocie statusu bezrobotnego.
Wyrokiem z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 473/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę A. Z. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]".
W dniu 17 października 2014 r. skarżący wystąpił na urzędowym formularzu z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. Jednocześnie wystąpił z wnioskiem o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w WSA w Olsztynie od rozpatrywania zainicjowanych przez niego spraw.
Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek A. Z. o wyłączenie sędziów i referendarzy orzekających w WSA w Olsztynie od udziału w sprawie II SA/Ol 473/14 i od rozpoznania złożonego w tej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W dniu 19 sierpnia 2015 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów dotyczących jego aktualnego stanu rodzinnego, majątkowego i finansowego.
Następnie, postanowieniem z dnia 6 października 2015 r., sygn. II SA/Ol 743/14, starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówił ustanowienia dla skarżącego adwokata. Wskazał, że pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, skarżący nie przedłożył ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie było możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście skarżący nie był i nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Dodał, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W złożonym w dniu 4 grudnia 2015 r. sprzeciwie od powyższego postanowienia A. Z. podniósł, że opiera się ono na irracjonalnych wywodach i sprzecznych z dowodami sprawy gołosłownych twierdzeniach. Ponadto, powtórnie wystąpił z żądaniem wyłączenia wszystkich sędziów i referendarzy orzekających w WSA w Olsztynie.
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r., sygn. II SA/Ol 473/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił wniosek A. Z. o wyłączenie sędziów i referendarzy orzekających w WSA w Olsztynie.
W dniu 1 lutego 2016 r. skarżący wniósł zażalenie od w/w postanowienia, a w piśmie procesowym z dnia 22 marca 2016 r. ponownie zwrócił się o wyłączenie wszystkich sędziów i referendarzy orzekających w WSA w Olsztynie od rozpatrywania zainicjowanych przez niego spraw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Zgodnie z art. 2 tej ustawy, przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy zmieniającej stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym.
` Art. 260 § 1 p.p.s.a. został zmieniony na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, a zatem w niniejszym postępowaniu - wszczętym przed 15 sierpnia 2015 r. - należy stosować art. 260 § 1 p.p.s.a. w brzmieniu uprzednio obowiązującym.
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r. - w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
W związku z powyższym, postanowienie referendarza sądowego z dnia 6 października 2015 r., sygn. II SA/Ol 743/14, straciło moc, a wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Wobec tego, iż z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., skarżący nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia adwokata.
Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jeżeli składane w tym celu na urzędowym formularzu wniosku oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest ona obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 252 i art. 255 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarżący był wezwany pismem z dnia 19 sierpnia 2015 r. do złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych, mających wyjaśnić wątpliwości powstające na tle oświadczenia zawartego w rozpatrywanym wniosku. Powyższego obowiązku skarżący nie wykonał.
W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II FZ 1954/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Stąd też postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło