II SA/Ol 474/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WS A Asesor WSA Protokolant Hanna Raszkowska Tadeusz Lipiński (spr.) Beata Jezielska Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych I) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II) orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. B. kwotę 100 (stu) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Odpowiadając na pismo Starosty G. z dnia 7 kwietnia 2005 roku, znak "[...]", A. B. wystąpił o udostępnienie informacji publicznej w zakresie rejestru osób, które złożyły wniosek o dofinansowanie do turnusów rehabilitacyjnych w 2003 roku i 2004 roku oraz wykazu osób, które otrzymały dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego w 2004 roku. Ponadto zwrócił się o udostępnienie informacji w zakresie wykazu osób, które otrzymały dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego w 2003 roku oraz w 2005 roku. W związku z tym, iż w powyższych informacjach publicznych miały znajdować się dane osobowe, wniósł o ich udostępnienie w zakresie imienia i nazwiska. Dane te miały posłużyć do udowodnienia przed organami władzy publicznej oraz sądem, iż Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w G. nie postępuje w sposób uczciwy i zgodny z obowiązującym prawem podczas przyznawania dofinansowania do turnusów rehabilitacyjnych. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2005 roku, znak "[...]" Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w G. odmówił A. B. udostępnienia danych osobowych wskazanych w powyższym wniosku podnosząc, że uzasadnienie wskazane przez wnioskodawcę jest mało wiarygodne i bardzo ogólnikowe. Organ stwierdził, że wnioskodawca powinien zwrócić się do organu nadrzędnego lub wystąpić z powództwem do sądu, jeżeli jego zdaniem postępowanie organu jest niezgodne z prawem. Natomiast żądane dane nie są niezbędne do podjęcia powyższych czynności. Udostępnienie wskazanych we wniosku danych oznacza ujawnienie imion i nazwisk osób fizycznych, a także ujawnienie informacji o ich stanie zdrowia, a ten rodzaj informacji podlega szczególnej ochronie zgodnie z art. 27 ust. l Ustawy z 29 sierpnia. 1997 roku o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., nr 101, poz. 926 ze zm.). Po rozpatrzeniu zażalenia A. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 30 maja 2005 roku, znak "[...]" uchyliło w całości postanowienie będące przedmiotem zażalenia i umorzyło postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu organ podniósł, że osoba zainteresowana otrzymaniem danych osobowych powinna złożyć pisemny wniosek zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik nr l do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 czerwca 1998 roku w sprawie określenia wzorów wniosku o udostępnienie danych osobowych, zgłoszenia zbioru danych do rejestracji oraz imiennego upoważnienia i legitymacji służbowej inspektora Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (Dz.U. nr 80, poz. 522 ze zm.). Jeżeli wniosek nie zostanie złożony w przepisanej formie, to zainteresowany powinien zostać wezwany do jego uzupełnienia. Natomiast Dyrektor PCPR w G. wydał rozstrzygnięcie na podstawie wadliwego wniosku i tym samym rażąco naruszył przepis art. 29 ust. 3 w zw. z art. 45 Ustawy o ochronie danych osobowych. Poza tym organ I instancji odmówił udostępnienia danych osobowych w formie postanowienia. Natomiast administrator danych odmawiając udostępnienia żądanych informacji powinien skierować do wnioskodawcy wyłącznie pismo. Odmowa udostępnienia danych jest czynnością materialno-techniczną, a dopiero w przypadku złożenia wniosku przez niezadowoloną stronę Generalny Inspektor Danych Osobowych rozstrzyga sprawę stosując przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. A. B. na powyższe postanowienie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest sprzeczne z prawem, gdyż wydano je na podstawie przepisów, które utraciły moc prawną z dniem l maja 2004 roku. Ponadto skarżący podniósł, że odmawiając mu udostępnienia danych osobowych odmówiono udostępnienia informacji publicznej. Tym samym zostały naruszone przepisy Ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), gdyż jej przepisy zabraniają żądania wykazania interesu publicznego lub faktycznego podczas realizacji tego prawa. Skarżący podniósł, że składając wniosek spełnił wszystkie wymogi określone w Ustawie o ochronione danych osobowych, natomiast Starosta G. odmówił udostępnienia tych danych, choć nie zaszła żadna z ustawowych przesłanek odmowy ich udostępnienia, a osoby, których dane osobowe mają być udostępnione, wyraziły pisemną zgodę na ich przetwarzanie występując o dofinansowanie turnusu rehabilitacyjnego. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Ponadto organ przyznał, że przepis art. 45 Ustawy o ochronie danych osobowych nie obowiązywał w dniu wydania zaskarżonego postanowienia i dlatego niezasadne było powoływanie się na niego, lecz twierdzenia o naruszeniu przepisów prawa materialnego były uczynione na marginesie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie i umorzyło postępowanie w sprawie, gdyż nie było podstaw do wydania postanowienia w zakresie odmowy udostępnienia danych osobowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Słuszny jest także zarzut dotyczący tego, że przepis art. 45 Ustawy o ochronie danych osobowych nie obowiązywał w dniu wydania zaskarżonego postanowienia, jednak z uwagi na przyznanie tego faktu w odpowiedzi na skargę oraz brak bezpośredniego związku z wydanym rozstrzygnięciem uchylającym zaskarżone postanowienie, a przede wszystkim z powodu oczywistości i jednoznaczności tego faktu w ocenie sądu nie ma potrzeby dalszego rozważania tej kwestii. Zgodzić się należy także ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że odmowa udostępnienia danych osobowych jest czynnością materialno-techniczną, jednak z taką sytuacją mamy do czynienia tylko wówczas gdy osoba rzeczywiście wnosi o udostępnienie danych osobowych a nie o udzielenie informacji publicznej. Mylne potraktowanie wniosku skarżącego przez organ I instancji nie zwalniało organu II instancji od rzeczywistej oceny tego czego faktycznie domaga się A. B., natomiast nawet mało dogłębna analiza wniosku skarżącego wskazuje na to, że domagał się on udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 2 ust. l i 2 Ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 tej ustawy, prawo dostępu do informacji publicznej, a organ udzielający takiej informacji nie może żądać od osoby wykonującej swoje prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego. W przedmiotowej sprawie A. B. domagał się od Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w G. udostępnienia informacji publicznej w zakresie rejestru osób, które we wskazanych latach złożyły wniosek o dofinansowanie do turnusów rehabilitacyjnych oraz wykazu osób, które otrzymały dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego. Skarżący zdając sobie sprawę, iż w powyższych informacjach miały znajdować się dane osobowe, wniósł o ich udostępnienie w zakresie imienia i nazwiska. Zatem skarżący wyraźnie domagał się udzielenia mu informacji na podstawie Ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast organ I instancji postanowieniem odmówił udostępnienia danych osobowych wskazanych w powyższym wniosku powołując się na art. 27 ust. l Ustawy z 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., nr 101, poz. 926 ze zm.). Tymczasem jeżeli zdaniem organu żądane informacje nie mogły zostać udostępnione ze względu na wyłączenie ich jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, to powinien on wydać w tej sprawie decyzję. Bowiem zgodnie z art. 16 ust. l Ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Wtedy podmiotowi, któremu odmówiono prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych, przysługuje prawo wniesienia powództwa do sądu powszechnego o udostępnienie takiej informacji (art. 22 ust. l Ustawy o dostępie do informacji publicznej). Zwrócić należy uwagę także na treść zażalenia A. B. na postanowienie z dnia 25 kwietnia 2005 roku, kiedy to skarżący wskazuje, iż odwołuje się zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu choć być może powinien postąpić zgodnie z treścią art. 22 Ustawy o dostępie do informacji publicznej, stwierdzenie to utwierdza przekonanie, że organy obu instancji mylnie postąpiły nie uznając wniosku A. B. za wniosek o udostępnienie informacji publicznej Należy ponadto zauważyć, że organ I instancji traktując wniosek skarżącego jako wniosek o udostępnienie danych osobowych, nie miał podstaw do wydania postanowienia o odmowie udostępnienia przedmiotowych danych w oparciu o przepisy Ustawy o ochronie danych osobowych. Organ II instancji słusznie uznał, że odmowa udostępnienia danych osobowych jest czynnością materialno-techniczną. Administrator danych odmawia udostępnienia żądanych informacji w formie zwykłego pisma. Natomiast sprawa odmowy udostępnienia danych osobowych jest rozstrzygana przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na wniosek osoby, która się o nie zwróciła, i dopiero na tym etapie stosuje się procedurę przewidzianą w Kodeksie postępowania administracyjnego. Reasumując niniejsze rozważania stwierdzić należy , że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego byłoby słuszne gdyby skarżącemu rzeczywiście chodziło o udostępnienie danych osobowych, a nie o udzielenie informacji publicznej. Należy zaznaczyć to, iż mało przekonujące, jest stanowisko zajęte wcześniej przez organ I instancji a dotyczące tego, że informacje żądane przez skarżącego nie należą do kategorii informacji publicznych, stwierdzenie to jednak zostało uczynione jakby na marginesie bo kwestia ta obecnie pozostaje bez bezpośredniego związku z rozstrzygnięciem niniejszej sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie postanowień organów obu instancji doszło do naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § l pkt l lit. a Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji oraz na podstawie art. 152 orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Ponadto Sąd w oparciu o art. 200 powyższej ustawy zasądził od organu na rzecz skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania sądowego.