II SA/Ol 480/19

Dnia 4 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M P na działanie Wójta Gminy K w sprawie utrzymania dróg gminnych postanawia odrzucić skargę. WSA/pos.1- sentencja postanowienia W dniu "[...]"r. M P przesłał, za pośrednictwem organu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na działalność Wójta Gminy K jako zarządcy dróg gminnych nr "[...]" i "[...]" w związku z niewykonywaniem ustawy o utrzymywaniu dróg gminnych poprzez brak wykaszania poboczy, czym naraża mieszkańców na niebezpieczeństwo wypadku oraz utrudnianiu dojazdu służb ratowniczych. Podał, że wskazane drogi nie zostały wykoszone co doprowadziło do ich zwężenia do szerokości nie pozwalającej na wyminięcie się dwóch pojazdów oraz powstania uszkodzeń w postaci zarysowań lakieru przez zarośnięte pobocza, jak też braku widoczności na zakrętach czy skrzyżowaniach. Pomimo kilkukrotnych wezwań zarządcy drogi do wykonania wskazanych czynności skarżący nie otrzymał żadnej odpowiedzi. W odpowiedzi Wójt Gminy K w piśmie przekazującym skargę wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na to, że skarga nie dotyczy sprawy administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności działania organów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego możliwe jest wówczas, gdy skarga spełnia wymogi formalne, została złożona w terminie oraz, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia rozpoznanie sprawy co do istoty. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi wniesionej w rozpoznawanej sprawie dotyczącej działania Wójta Gminy K jako zarządcy drogi w zakresie realizacji obowiązków zarządcy dróg gminnych w zakresie ich prawidłowego utrzymania poprzez wykaszanie poboczy tych dróg. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018r. poz. 1302, ze zm.) dalej zwana: p.p.s.a., ustawa normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie w innych sprawach, do których jej przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne). W myśl art. 3 § 2 tej ustawy kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo które kończą postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r. poz. 23, z późn. zm.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r.-Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ustawy ppsa.). Natomiast w niniejszym przypadku sprawa nie dotyczy okoliczności wyłączających określonych w treści art. 5 p.p.s.a. W niniejszej sprawie należało w pierwszej kolejności zważyć czy działanie Wójta jako zarządcy dróg gminnych może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, skoro kompetencja w tym zakresie nie wynika wprost z art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest brak działania ze strony Wójta, który jako zarządca dróg gminnych winien zlecić ich wykaszanie celem prawidłowego utrzymania. Jak wynika z art. 4 pkt 20 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2018r. poz. 2068) dalej: u.d.p., pod pojęciem utrzymania drogi rozumień się, wykonywanie robót konserwacyjnych, porządkowych i innych zmierzających do zwiększenia bezpieczeństwa i wygody ruchu, w tym także odśnieżanie i zwalczanie śliskości zimowej, natomiast pod pojęciem ochrony drogi rozumie się działania mające na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia klasy drogi, ograniczenia jej funkcji, niewłaściwego jej użytkowania oraz pogarszania warunków bezpieczeństwa ruchy - art. 4 pkt 21 u.d.p. Z kolei z art. 19 ust. 1 i 2 u.d.p. wynika, że zarządcą drogi, do którego właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg jest m.in. jednostka samorządu terytorialnego, przy czym zarządcą dróg gminnych pozostaje wójt (burmistrz, prezydent). Nadto z art. 20 pkt 11 i 16 u.g.p. wynika, że do obowiązków zarządcy drogi należy w szczególności wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających, oraz utrzymywanie zieleni przydrożnej, w tym sadzenie i usuwanie drzew oraz krzewów. Tak zatem wskazane wyżej obowiązki, w tym obowiązek wykaszania poboczy drogi gminnej, należy do zadań zarządcy drogi. Jednakże w ustawie o drogach publicznych brak jest wskazania aby obowiązek ten realizowany był w ramach działania podmiotu, jako organu administracji publicznej. Natomiast wprost z zapisów tej ustawy wynika, że obowiązki te realizowane są w ramach zarządu drogą, a zatem podmiotu będącego właścicielem drogi. W ustawie o drogach publicznych brak jest podstawy prawnej, w oparciu o którą można by na Wójta nałożyć obowiązek z zakresu prawa administracyjnego dotyczący wykonania określonych działań w związku z utrzymywaniem dróg jako zadanie zarządcy drogi. Tymczasem, jak już wskazano wyżej można w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. złożyć skargę na działanie organu, jeśli dotyczy ono czynności z zakresu administracji publicznej w zakresie uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie, jak wskazano wyżej, poza ogólną normą wskazującą na obowiązek utrzymania dróg nie został na zarządcę drogi nałożony obowiązek wykaszania poboczy dróg, jako obowiązek wynikający z przepisu prawa. Reasumując, skoro przedmiot skargi dotyczący działalności Wójta Gminy K nie został wymieniony w art. 3 § 2 p.p.s.a., jak również żaden przepis ustawy szczególnej nie przewiduje właściwości sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, to właściwości rzeczowej sądu administracyjnego do rozpoznania tej sprawy nie można wywodzić jedynie z samej okoliczności, że zarządcą drogi jest organ administracji publicznej, gdyż w zakresie wykaszania poboczy dróg nie został nałożony na niego żaden obowiązek jako na organ administracji publicznej lecz jako na właściciela drogi nałożono obowiązek jej utrzymania, a w tym zakresie uprawniona pozostaje kompetencja sądu powszechnego. W związku z tym skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy w związku z art. 58 § 3 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.