II SA/Ol 483/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Kolegium z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie świadczenia wychowawczego 1/ uchyla zaskarżone postanowienie; 2/ przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, radcy prawnemu K. F. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt administracyjnych sprawy wynika, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Burmistrza (dalej jako organ I instancji) decyzją z dnia "[...]", wydaną we wznowionym postępowaniu, uchylił decyzję własną z dnia "[...]" w sprawie przyznania M. R. świadczenia wychowawczego i odmówił przyznania tego świadczenia na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 31 stycznia 2017 r. i przyznał świadczenie wychowawcze na okres od 1 listopada 2016 r. do 31 stycznia 2017 r. i odmówił przyznania tego świadczenia na okres od dnia 1 lutego 2017 r. Skarżąca w dniu 11 stycznia 2018 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. We wniosku tym wskazała, że nie wniosła odwołania w terminie, ponieważ brak było pouczenia o możliwości zaskarżenia decyzji, co potwierdziło SKO w decyzji z dnia "[...]". Rozstrzygnięciem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Natomiast zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" ten sam organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył treść regulacji zawartej w art. 134 k.p.a. i wskazał, że skarżącej Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym wniesienie odwołania po upływie 14 dni od doręczenia decyzji skutkować musiało stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M. R. wniosła o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła : - naruszenie zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady dokładnego zbadania stanu faktycznego sprawy i załatwienia sprawy w oparciu o słuszny interes strony przejawiające się w rozstrzygnięciu negatywnym dla strony, pomimo braku przesłanek do takiego rozstrzygnięcia; - błędną ocenę stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, że wypełniły się przesłanki do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja z "[...]" stała się ostateczna, gdyż skarżąca została błędnie pouczona. Przed sądem prowadzone jest postępowanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z "[...]" i do czasu rozpoznania tej sprawy organ nie powinien rozstrzygać o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, a w przypadku przywrócenia terminu do wniesienia skargi – o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia "[...]" Sąd przywrócił skarżącej termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Wcześniej, bo 19 czerwca 2018 r. Sąd w sprawie II SA/Ol 327/18 uchylił postanowienie Kolegium odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie świadczenia wychowawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Tym samym sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a., uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego toku postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd zaliczył w poczet materiału dowodowego akta o sygnaturze II SA/Ol 327/18. Wyrok wydany w sprawie II SA/Ol 327/18 jest wyrokiem prawomocnym, dotyczącym przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia odwołania od decyzji z "[...]" i w zasadzie przesądzającym o tym, że skarżącej należy ten termin przywrócić. W uzasadnieniu wyroku z dnia 19 czerwca 2018 r. Sąd stwierdził, że "obarczanie skarżącej skutkami wadliwego działania organu odwoławczego poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Przeciwnie, w myśl art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Przy czym w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie ma znaczenia, że informacja (nawet błędna) dotycząca braku pouczenia w decyzji z dnia "[...]" i pouczenie o konieczności złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zamieszczone zostały w decyzjach wydanych przez organ odwoławczy w innych postępowaniach, ponieważ skarżąca działając w zaufaniu do organów administracji (art. 8 k.p.a.) wykonała zalecenia organu odwoławczego i stosowny wniosek złożyła. (.... ). Skoro sam organ odwoławczy przyjął, że decyzja organu I instancji nie zawierała stosownego pouczenia i w oparciu o tę podstawę uchylił decyzję w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń jako wydaną przedwcześnie, to nie znajduje uzasadnienia obciążanie skarżącej skutkami błędnej oceny stanu sprawy, dokonanej przez ten organ. Zastosowanie się przez skarżącą do pouczenia (nawet wadliwego) organu odwoławczego zawartego, co należy jeszcze raz pokreślić, nie w jednej, ale w dwóch decyzjach tego organu, nie może powodować dla niej ujemnych skutków, co oznacza że złożony wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać uwzględniony". W tej sytuacji, gdy prawomocnym wyrokiem w sprawie II SA/Ol 327/18 Sąd rozstrzygnął, iż termin do wniesienia odwołania od decyzji należy przywrócić to nie może pozostawać w obrocie prawnym decyzja stwierdzająca uchybienie terminu do wniesienia tego odwołania. Z pewnością brak wiedzy organu odwoławczego dotyczący toczącego się postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania do pewnego stopnia usprawiedliwia wydanie zaskarżonego postanowienie, ale w żadnym przypadku nie może konwalidować tak wydanego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie jak w pkt. 1 wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu rozstrzygnięto w oparciu o § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.).