II SA/Ol 485/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi W. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej przyznania zasiłku okresowego oddala skargę. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony) Postanowieniem z dnia 8 października 2021 r., wznowiono postępowanie w sprawie zmiany decyzji przyznającej W. Z. (dalej jako: "strona", "skarżący") zasiłek okresowy. Na postanowienie to wniósł zażalenie skarżący. Następnie postanowieniem z dnia 29 grudnia 2021 r., Prezydent Miasta Elbląga (dalej jako: "organ pierwszej instancji", "Prezydent"), zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie zmiany decyzji dotyczącej przyznania zasiłku okresowego do czasu rozpatrzenia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że decyzją z dnia 7 czerwca 2021 r., przyznano skarżącemu pomoc w formie zasiłku okresowego od czerwca 2021 r. do sierpnia 2021 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W dniu 8 października 2021 r. wydano postanowienie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie przyznania pomocy stronie, a strona złożyła zażalenie na to postanowienie. W związku z powyższym, organ pierwszej instancji zdecydował o zawieszeniu postępowania w sprawie zmiany decyzji przyznającej zasiłek okresowy. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego na ww. postanowienie o zawieszeniu postępowania, postanowieniem z dnia 16 maja 2022 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy"), uchyliło zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu opisano stan faktyczny sprawy i wskazano, że postanowieniem z dnia 20 grudnia 2021 r., znak Rep. 2610/PS/21, Kolegium stwierdziło niedopuszczalność zażalenia W. Z. na postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania mu pomocy w formie zasiłku okresowego od 1 czerwca 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. Podniesiono, że z uwagi na datę wyekspediowania ww. rozstrzygnięcia Kolegium, kwestia jego podjęcia nie była znana organowi pierwszej instancji w dacie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Wobec powyższego, brak było podstaw do zawieszenia postępowania. W skardze na ww. postanowienie Kolegium, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodano również, że obecnie przed Kolegium toczy się postępowanie w sprawie odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta Elbląg z dnia 27 kwietnia 2022 r., dotyczącej uchylenia w całości – w wyniku wznowienia postępowania – decyzji z dnia 7 czerwca 2021 r. i odmowy przyznania zasiłku okresowego w okresie od 1 czerwca 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.), uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Dokonując przedmiotowej kontroli – stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Oceniając w świetle powołanych wyżej kryteriów zaskarżone postanowienie, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie Kolegium nie narusza prawa. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli tutejszego Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu, uchylające postanowienie Prezydenta Miasta Elbląg w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku okresowego na okres od 1 czerwca 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 8 października 2021 r., organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku okresowego od 1 czerwca 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, zakończone decyzją z dnia 7 czerwca 2021 r. Niniejsze postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie, że na postanowienie nie służy zażalenie, a strona może je zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. W dniu 27 października 2021 r., do organu wpłynęło pismo skarżącego, zatytułowane "Odwołanie", w którym wniósł on o umorzenie postępowania w sprawie. Organ pierwszej instancji potraktował to pismo jako zażalenie i przekazał do rozpatrzenia organowi odwoławczemu. Następnie, z uwagi na wystąpienie – w jego ocenie – zagadnienia wstępnego, Prezydent, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił postępowanie w sprawie zmiany decyzji dotyczącej przyznania stronie zasiłku okresowego do czasu rozpatrzenia zażalenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowiącym podstawę prawną postanowienia o zawieszeniu postępowania, organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest stan, w którym wydanie orzeczenia co do istoty sprawy nie jest możliwe bez rozstrzygnięcia sprawy przez inny organ lub sąd, przy czym istota tej sprawy dotyczy jednocześnie przesłanki drugiej sprawy. Nie chodzi więc tu o konieczność wyjaśnienia okoliczności sprawy, będących nawet w ścisłym związku ze sprawą, lecz o rozstrzygnięcie spełnienia przesłanki (pozytywnej bądź negatywnej), której organ prowadzący postępowanie samodzielnie nie może rozstrzygnąć, gdyż jest to materia będąca w kompetencji innego organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2021 r., sygn. akt I OSK 742/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika, że w dniu wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania (29 grudnia 2021 r.), nie istniała przesłanka, na którą powołał się organ pierwszej instancji, albowiem SKO już w dniu 20 grudnia 2021 r., wydało postanowienie Rep. 2610/PS/2, którym stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie z dnia 8 października 2021 r. w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania stronie pomocy w formie zasiłku okresowego od 1 czerwca 2021 r. do 31 sierpnia 2021 r. Zatem, w dniu wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania przez organ pierwszej instancji, rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie zależało już od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.), ponieważ zagadnienie wstępne, na które powoływał się Prezydent, w tym dniu już w ogóle nie występowało. Prawidłowo więc organ odwoławczy uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania. Ostatecznie wyjaśnić należy skarżącemu, że stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. organ odwoławczy, celem wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego procesowego postanowienia organu pierwszej instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania, miał obowiązek orzec wyłącznie o uchyleniu tego postanowienia, bez orzekania o umorzeniu postępowania toczącego się w sprawie, czego konsekwentnie domagał się skarżący. Przedmiotem postępowania zażaleniowego było bowiem wyłącznie zawieszenie postępowania, a więc kwestia proceduralna. Oznacza to, że w tym postępowaniu Kolegium w ogóle nie mogło zajmować się meritum sprawy (zasadnością przyznania zasiłku okresowego), ponieważ kwestia ta nie została jeszcze rozstrzygnięta przez Prezydenta. Uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji oznacza wyeliminowanie stanu zawieszenia postępowania wszczętego w sprawie i w konsekwencji kontynuację sprawy administracyjnej. Stanowisko takie poparte jest orzecznictwem sądowoadministracyjnym, w którym wskazuje się, że przy rozpatrywaniu zażalenia organ administracyjny nie może orzekać co do istoty sprawy, ani nie może rozstrzygnąć o zakończeniu postępowania w danej instancji, bo nie jest to materia, o której orzeka się w formie postanowienia. Nie jest on natomiast uprawniony do merytorycznego rozpoznania sprawy, nawet jeśli miałby ona wyrażać się w umorzeniu postępowania przeprowadzonego przed organem pierwszej instancji z powodu jego bezprzedmiotowości (por. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3291/19, LEX nr 3012105 i powołane tam piśmiennictwo). Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł o oddaleniu skargi.