II SA/Ol 489/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak - Sikora Sędzia WSA Hanna Raszkowska Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego - oddala skargę. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Decyzją z dnia "[...]" znak: "[...]" Starosta odmówił przyznania A. M. świadczenia przedemerytalnego przysługującego pracownikom byłych przedsiębiorstw gospodarstw rolnych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż wnioskodawca nie spełnia przesłanek wynikających z art. 150b ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) umożliwiających przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Od decyzji Starosty odwołanie do Wojewody wniósł A. M. W treści odwołania podniósł, iż posiada 26-letni okres pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarstwie rolnej (dalej: ppgr). Odwołujący się podał, iż po sprywatyzowaniu państwowego gospodarstwa rolnego podjął dalszą pracę jako palacz w sezonie zimowym, na potwierdzenie czego posiada pełną dokumentację. Tym samym spełnia warunek legitymowania się co najmniej 10-letnim okresem zatrudnienia w państwowym gospodarstwie rolnym. Odwołujący się wskazał dalej, że w latach 2002-2004 nie dokonywał rejestracji w urzędzie pracy z uwagi na stan zdrowia. Przypomniał, że od 2000 roku jego stan zdrowia znacznie się pogorszył, a ponieważ był przekonany, że urzędy pracy rejestrują ludzi zdrowych, mogących podjąć zatrudnienie, takiej rejestracji nie dokonywał. A. M. podał, że posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z którego wynika, iż niepełnosprawność datuje się od roku 1995. Także i w tym przedmiocie posiada pełną dokumentacje medyczną potwierdzającą stan jego zdrowia. Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, iż z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż A. M. (ur. "[...]"1948r.) zarejestrował się po raz ostatni w Rejonowym Urzędzie Pracy dnia 7 września 1996r. uzyskując status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. W dniu 26 listopada 1996r. utracił status osoby bezrobotnej z powodu niestawiennictwa w wyznaczonym terminie - art. 13 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514 ze zm.). Ustalono, że A. M. po utracie statusu osoby bezrobotnej nie dokonywał rejestracji w urzędzie pracy i nie nabył statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie z przepisem art. 150b ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w celu przyznania świadczenia przedemerytalnego przysługującego byłemu pracownikowi ppgr, warunki określone przepisem art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu musiały być spełnione łącznie w jakimkolwiek dniu mieszczącym się w przedziale czasowym zawartym pomiędzy 1 stycznia 2002r. , a 31 lipca 2004r. Ustawodawca wymagał, aby w dniu spełnienia warunków osoba taka figurowała w ewidencji urzędu pracy jako osoba bezrobotna, tj. musiała być zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego urzędzie pracy oraz dodatkowo spełniać musiała wymienione enumeratywnie w przywołanym przepisie cztery warunki - posiadanie odpowiedniego okresu uprawniającego do emerytury, stażu pracy w ppgr, odpowiedniego wieku, zamieszkiwania na terenie powiatu uznanego za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że A. M. nie spełnia łącznie warunków do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego dla pracowników byłych ppgr-ów, które jak już wyżej wskazano muszą być spełnione łącznie w okresie zawierającym się pomiędzy 1 stycznia 2002r., a 31 lipca 2004r. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezspornym jest, że A. M. w dniu 26.11.1996r. utracił status osoby bezrobotnej i do dnia złożenia wniosku, tj. 14 lutego 2005r. nie dokonał ponownej rejestracji w urzędzie pracy celem nabycia statusu osoby bezrobotnej. Bezspornym jest także to, że takiego statusu nie posiadał w okresie od 1 stycznia 2002r. do 31 lipca 2004r., który ustawodawca wskazał jako okres w którym należało spełniać postawione warunki, w tym posiadać status osoby bezrobotnej. Z tego jednego powodu brak jest jakichkolwiek prawnych możliwości przyznania A. M. świadczenia przedemerytalnego przyznawanego pracownikom byłych ppgr-ów. Tym samym badanie spełniania innych warunków takich jak okres zatrudnienia w ppgr czy posiadania odpowiedniego okresu uprawniającego do emerytury byłoby zbędnym działaniem, ponieważ nawet ich ustalenie i stwierdzenie ich spełniania nie zmieniłoby postaci rzeczy, tj. nie wpłynęłoby na zmianę rozstrzygnięcia z uwagi na niespełnianie łącznie wszystkich warunków wymaganych przez ustawodawcę. Reasumując Wojewoda stwierdził, iż w okresie od 1 stycznia 2002r. do 31 lipca 2004r. nie ma ani jednego dnia, w którym A. M. spełniałaby łącznie wszystkie warunki wymagane do przyznania świadczenia przedemerytalnego dla byłego pracownika ppgr, które ustawodawca zawarł w przywołanych wyżej regulacjach. Odnośnie podawanej argumentacji co do złego stanu zdrowia, potwierdzonego dokumentacją lekarską, oraz orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności organ odwoławczy wyjaśnił, że posiadanie statusu osoby bezrobotnej uzależnione było od spełnienia warunków do jego nabycia. Podstawę prawną do dnia 31 maja 2004r. stanowiła ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a od dnia 1 czerwca 2004r. ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz ich przepisy wykonawcze. Ustawodawca w art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 1994r. zawarł definicję "bezrobotnego" zgodnie z którą oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia (......), zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania (stałego lub czasowego) powiatowym urzędzie pracy, (dodać należy, że taki identyczny wymóg dotyczący zarejestrowania się w urzędzie pracy zawarł ustawodawca w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy). A zatem w świetle powołanego wyżej przepisu – zdaniem Wojewody - istotną przesłanką dla uznania określonej osoby za bezrobotną jest jej zarejestrowanie we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy. Stanowisko takie potwierdza dotychczasowe orzecznictwo - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996r. sygn. akt III ARN 84/95. Zgodnie z przywołanym wyrokiem Sądu Najwyższego statusu osoby bezrobotnej nabywa się z dniem zarejestrowania się w urzędzie pracy. Rejestracja następowała natomiast w dniu przedłożenia kompletu wymaganych dokumentów, wypełnienia karty rejestracyjnej oraz poświadczenia własnoręcznym podpisem prawdziwości złożonych oświadczeń przez osobę rejestrującą się w obecności pracownika urzędu pracy. Zatem – w ocenie organu odwoławczego - jeżeli A. M. nie był zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia z powodu przeciwskazań zdrowotnych to uznać należy, iż fakt ten wykluczał możliwość posiadania statusu osoby bezrobotnej, a w konsekwencji także ubiegania się o świadczenie przedemerytalne dla pracowników byłych ppgr-ów, gdyż ustawodawca jego przyznanie uwarunkował posiadaniem statusu osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy dodał, że ustawodawca nie przewidział możliwości przyznanie przedmiotowego świadczenia ze względu na stan zdrowia czy trudną sytuację materialną. Z decyzją Wojewody nie zgodził się A. M. W skardze argumentował, iż od 2000r. jest osobą chorą. Dlatego też w okresie od 1 stycznia 2002r. do 31 lipca 2004r. nie był zarejestrowany jako osoba bezrobotna, ponieważ jego stan zdrowia na to nie pozwalał, a ponadto skarżący przekonany był, iż w urzędzie rejestrują się ludzie zdrowi, którzy gotowi są podjąć pracę oferowaną przez urząd pracę. Do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego spełnić należy cztery warunki. Skarżący podniósł, iż doskonale rozumie ich treść, ale jest zawiedziony, że ustawodawca nie pomyślał o ludziach chorych. Podniósł, iż nie rozumie, dlaczego po przepracowaniu 26 lat pracy w ppgr w pełnym wymiarze pracy, ma być poszkodowany przez nie zarejestrowanie się w określonym czasie. Wskazał, iż nie został pouczony o konieczności zarejestrowania się w urzędzie pracy w określonym czasie. Podał, że jest człowiekiem, który uczciwie przepracował swoje lata pracy i chciałby być za to doceniony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Zatem usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W niniejszej sprawie Sąd takiego naruszenia nie stwierdził dlatego też skarga podlega oddaleniu. Z dniem 1 listopada 2005r. wszedł w życie art. 150b ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, iż pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 31 lipca 2004 r. spełniał warunki określone w art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2002 r., z wyłączeniem wyrazów "w dniu 7 listopada 2001 r.". Z art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wynika, iż pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki: osiągnął wiek - co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna, posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat, zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Z uregulowania art. 150b ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, iż świadczenie przedemerytalne może uzyskać jedynie osoba, która w okresie od 1 stycznia 2002r. do 31 lipca 2004r. spełniała łącznie wszystkie warunki określone w cytowanym art. 37k ust. 9 ustawy, z wyłączeniem wyrazów "w dniu 7 listopada 2001r.". Niezależnie od czterech przesłanek ustalonych w art. 37k ust. 9 pkt 1 – 4 ustawy (tzn. osiągnięcie wymienionego wieku, posiadanie okresu uprawniającego do emerytury, zatrudnienia w ppgr przez określony przepisem czas, zamieszkiwania w powiecie o szczególnie wysokim bezrobociu strukturalnym) osoba zainteresowana, ażeby uzyskać prawo do świadczenia przedemerytalnego musiała posiadać także status bezrobotnego. Rację ma organ, iż przepis art. 150b ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie pozostawia organom administracji orzekającym w sprawie na stosowanie odstępstw od regulacji tam zawartych. Nie ulega wątpliwości, iż skarżący w dniu 26 listopada 1996r. utracił status osoby bezrobotnej i do dnia złożenia wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego tj. do dnia 14 lutego 2006r. nie dokonał ponownej rejestracji w urzędzie pracy celem nabycia statusu osoby bezrobotnej. Oznacza to, iż w okresie od 1 stycznia 2002r. do 31 lipca 2004r. nie był zarejestrowany jako osoba bezrobotna. To z kolei wyklucza możliwość przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia przedemerytalnego. W takim przypadku nawet w sytuacji, gdyby skarżący spełniał pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia przedemerytalnego określone w art. 37k ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy i tak brak byłoby podstaw prawnych do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Rację ma więc organ odwoławczy, iż w sprawie nie było potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Odnośnie argumentacji zawartej w skardze, a dotyczącej stanu zdrowia skarżącego, wskazać należy, iż nie ma ona znaczenia w sprawie i nie może skutkować przyznaniem świadczenia przedemerytalnego. Słusznie organ wskazuje w uzasadnieniu decyzji, iż status bezrobotnego może uzyskać jedynie osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania powiatowym urzędzie pracy. Taka definicja bezrobotnego zamieszczona była w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (art. 2 ust. 1 pkt 2), jak i w obecnie obowiązującej ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (art. 2 ust. 1 pkt 2). Skoro więc stan zdrowia skarżącego, nie pozwalał mu na podjecie pracy, to nie mógł on uzyskać statusu bezrobotnego, co wyklucza w wyżej opisanych warunkach możliwość przyznania świadczenia przedemerytalnego. Przy czym wskazać należy, iż ustawodawca nie zawarł w ustawie jakichkolwiek wyjątków, które wyłączałyby konieczność legitymowania się statusem bezrobotnego, celem uzyskania wnioskowanego świadczenia. Bez znaczenia w sprawie jest także to z jakich względów dana osoba w wymienionym okresie nie była zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Dalej wyjaśnić należy, że celem regulacji zawartej w art. 150b ustawy było objęcie wymienionym świadczeniem osób zdolnych i gotowych do podjęcia pracy, spełniających kryteria określone w art. 37 ust. 9, które pracy tej podjąć nie mogły ze względu na brak miejsc pracy i z tego powodu zmuszone były do zarejestrowania w urzędach pracy jako osoby bezrobotne. Celem wymienionych regulacji nie było natomiast objęcie system świadczeń przedemerytalnych osób, które ze względu na stan zdrowia nie są zdolne do podjęcia pracy. Osoby takie mogą korzystać z innych przewidzianych odrębnymi ustawami (ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ustawa o pomocy społecznej) świadczeń związanych z niepełnosprawnością, czy też niezdolnością do pracy, w przypadku spełniania przesłanek do ich otrzymania. W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.