II SA/Ol 492/13

WyrokWSA w Olsztynie2013-10-08

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Ewa Osipuk, Adam Matuszak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej ma obowiązek przyznać zasiłek celowy na zakup opału, jeśli wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe, ale posiada już zapas opału i otrzymuje inne świadczenia z pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie ma obowiązku przyznania zasiłku celowego na zakup opału, nawet jeśli wnioskodawca spełnia kryteria dochodowe, jeśli posiada już zapas opału, otrzymuje inne świadczenia z pomocy społecznej, a organ uwzględnia ograniczone możliwości finansowe oraz zasadę subsydiarności i aktywizacji świadczeniobiorców. Zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym, a jego przyznanie mieści się w ramach uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący D.P. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup węgla. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że wnioskodawca posiadał już zapas węgla, otrzymywał inne świadczenia z pomocy społecznej, a także ze względu na ograniczone środki finansowe gminy i dużą liczbę wniosków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając fakultatywny charakter zasiłku celowego i obowiązek współdziałania wnioskodawcy. Skarżący w skardze zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, twierdząc, że przyznane środki nie zaspokajały jego podstawowych potrzeb bytowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2013 roku sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi J. P. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) netto powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia 22 stycznia 2013 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. odmówił D.P. przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w kwocie 330 zł z przeznaczeniem na zakup 0,5 tony węgla. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, z dorosłą córką nie utrzymuje kontaktów. Ponadto, został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (okresowo do "[...]"). Jego dochód stanowi zasiłek stały w kwocie 529,00 zł. Wnioskodawca zajmuje jednoizbowe mieszkanie, ogrzewane piecem kaflowym, woda podgrzewana termą elektryczną. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że wnioskodawca nie zawarł umowy najmu zajmowanego lokalu, do którego został przeniesiony po eksmisji komorniczej. Wskazał, że z uwagi na brak umowy najmu, wnioskodawca nie zawarł umowy z zakładem energetycznym, w konsekwencji czego mieszkanie był pozbawione energii elektrycznej. Po przeanalizowaniu okoliczności faktycznych sprawy organ pomocy społecznej stwierdził, że wnioskodawca spełnił przesłanki do przyznania zasiłku celowego. Rozpatrując przedmiotowy wniosek z uwzględnieniem celowości i możliwości pomocy społecznej, Dyrektor MOPS uznał, że nie było uzasadnionych podstaw do udzielenia wnioskowanego wsparcia. Organ podał, że wnioskodawca odebrał w dniu 21 grudnia 2012 r. kwotę 330 zł, przyznaną na zakup 0,5 tony węgla, zakupionego w dniu 27 grudnia 2013 r. W dacie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego skarżący posiadał jeszcze 4 worki węgla. W tej sytuacji organ uznał, że zgłoszona potrzeba bytowa jest zaspokojona. W ramach posiadanych możliwości MOPS udzielił wnioskodawcy wsparcia i dysponował on zapasem opału. Nie stanowi zaś niezbędnej potrzeby bytowej posiadane zapasu opału. Za bez znaczenia w sprawie organ uznał wyrażane przez stronę niezadowolenie z zajmowanego lokalu. Ponadto organ podniósł, że z uwagi na zmniejszające się dochody własne Gminy Miasta M., w budżecie na 2013 r. zmniejszona została pula środków przeznaczonych na zasiłki celowe i specjalne zasiłki celowe. Organ wziął też pod uwagę trudną sytuację na rynku pracy w Mrągowie, pogorszoną przez ogłoszenie upadłości i planowane zwolnienia grupowe przez jednego z większych pracodawców w mieście. Dyrektor MOPS w M. podał również, że od początku 2013 r. wpłynęło 335 podań o przyznanie wsparcia w formie zasiłków celowych oraz 352 wnioski o przyznanie wsparcia w formie zasiłku okresowego. Z uwagi na wzrastającą liczbę osób i rodzin zgłaszających się o wsparcie, środki finansowe przeznaczone na wsparcia z pomocy społecznej muszą być rozdysponowane bardzo racjonalnie. W tych okolicznościach, w pierwszej kolejności wsparcie udzielane było osobom i rodzinom o najniższych dochodach, szczególnie tym, gdzie na utrzymaniu pozostawały małoletnie i uczące się dzieci. Wnioskodawca jest natomiast osobą samotną, posiada stały miesięczny dochód własny i dysponuje zapasem opału. Z uwagi na powyższe, odmówiono przyznania żądanego wsparcia. Dodatkowo organ podniósł, że wnioskodawca składa miesięcznie po kilka podań na różne cele: zakup żywności, leków, butli gazowych, odzieży i obuwia oraz zakup węgla. W styczniu 2013 r. przyznano już wnioskodawcy zasiłki celowe na zakup obuwia zimowego (70 zł), dwóch butli gazu (64 zł), zasiłek celowy na dożywianie, a ponadto wypłacany jest zasiłek stały w maksymalnej wysokości. Łączne w 2012 r. wsparcie wyniosło 10.933,93 zł, co miesięcznie stanowiło 911,16 zł. W złożonym odwołaniu D.P. przedstawił swoją sytuację mieszkaniową. Stwierdził, że zajmowany przez niego lokal socjalny powinien być ogrzewany. Obecnie, odwołujący się sam musi rozpalać w piecu i pilnować, aby mieszkanie było nagrzane. Podniósł, że zużywa ok. 12-15 kg węgla dziennie. Dodał, że nie wentyluje mieszkania, aby nie tracić ciepła. Zarzucił, że nie zostało to odnotowane w wywiadzie środowiskowym. Podniósł też, że podana w decyzji ilość węgla starczyła mu na 8 - 10 dni. Ocenił, że w tej sytuacji słusznie z przedmiotowym wnioskiem wystąpił już w dniu 4 stycznia 2013 r. Zaznaczył, że nie otrzymał środków na zakup opału do 12 listopada i 20 grudnia 2012 r. Spowodowało to, że unikał przebywania w mieszkaniu, co sprawiło, że rozchorował się i nadal jest chory. Stwierdził, że potrzebuje ok. 2-2,5 tony węgla na okres grzewczy od 15 października do 15 marca. Decyzją z dnia 4 marca 2013 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zasiłek celowy jest fakultatywną formą pomocy i nie musi być przyznany nawet w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę ustawowych przesłanek. Podniósł, że decyzja w tej sprawie musi być podjęta po dokładnym wyjaśnieniu całokształtu okoliczności faktycznych sprawy. Kolegium oceniło, po analizie ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji, że dochód odwołującego się mieści się w kryterium dochodowym określonym w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, kwalifikującym do otrzymania zasiłku celowego. Stwierdziło, że organ pierwszej instancji, odmawiając przyznania zasiłku celowego na zakup węgla, nie naruszył prawa. Kolegium wywiodło z przepisów ustawy o pomocy społecznej, że świadczenia z pomocy społecznej nie mają być podstawowym źródłem utrzymania, gdyż przeczy temu ich istota i charakter. Podkreśliło, że pomoc społeczna ma charakter uzupełniający. Jej zakres jest uzależniony nie tylko od możliwości organu administracyjnego, ale również od osobistej aktywności zainteresowanego. Osoby korzystające z pomocy społecznej są bowiem obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Organ odwoławczy zaznaczył ponadto, że organ pierwszej instancji, uzasadniając zaskarżoną decyzję, wskazał na sytuację finansową ośrodka i jego ograniczone możliwości. Za nie bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy Kolegium uznało również fakt, że odwołujący się otrzymuje stałe wsparcie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. Z załączonej do akt sprawy Karty Świadczeń Rodziny za 2012 r. wynikało bowiem, że w ciągu 12 miesięcy otrzymał on aż 57 świadczeń w łącznej wysokości 10.933,93 zł. Podkreśliło, że odwołujący się w grudniu 2012 r. otrzymał zasiłek celowy w wysokości 330,00 zł na zakup opału, a w styczniu 2013 r. - oprócz zasiłku stałego w wysokości 529,00 zł, otrzymał 3 zasiłki celowe w łącznej kwocie 284,00 zł (zasiłek celowy na zakup odzieży 70,00 zł, zasiłek celowy na zaspokojenie innych potrzeb - 64,00 zł, zasiłek celowy na pokrycie kosztów leczenia - 150,00 zł). W tej sytuacji, w ocenie Kolegium, ubieganie się o większe środki finansowe z pomocy społecznej było nieuzasadnione, tym bardziej, że 8 dni przed złożeniem wniosku w niniejszej sprawie odwołujący się kupił 0,5 tony węgla. Organ odwoławczy dodał, że D.P. mieszka w lokalu o powierzchni 14,30 m², którego ogrzanie nie wymaga większej ilości opału, a podczas wywiadu środowiskowego organ pierwszej instancji stwierdził, że posiadał on zapas węgla. W związku z tym, wobec regularnego, comiesięcznego wsparcia finansowego, można było oczekiwać, iż dalsze środki na te potrzeby odwołujący się zabezpieczy w ramach własnej aktywności. W skardze, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, D.P. zarzucił, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz art. 77 i art. 80 K.p.a., gdyż nie przyznano mu – jako osobie uprawnionej – środków z pomocy społecznej na zakup 0,5 tony węgla lub części kwoty na ten cel. Skarżący podał, że w dniu wywiadu środowiskowego posiadał ok. 120 kg węgla, co wystarczyło na ok. 9 dni ogrzewania lokalu. Stwierdził, że w dniu 17 października 2012 r. został przekwaterowany do pomieszczenia tymczasowego, lecz nie otrzymał środków na zakup opału potrzebnego do ogrzewania tego pomieszczenia na okres od 6 listopada 2012 r. do 21 grudnia 2012 r., mimo iż w uprzednio wydanych decyzjach organ pierwszej instancji wskazywał na konieczność zapewnienia środków na ogrzewanie mieszkań dla podopiecznych w okresie grzewczym 2012/2013 r. W tej sytuacji skarżący stwierdził, że nie będzie płacił za węgiel do ogrzewania mieszkania tymczasowego. W ocenie skarżącego, nie mógł on kupić opału z zasiłku stałego, gdyż to świadczenie przyznane zostało na elementarne potrzeby bytowe, a na ogrzewanie przysługują środki z zasiłku celowego. Skarżący zarzucił ponadto, że jest dyskryminowany przez organy obu instancji, gdyż nie przyznają one mu wystarczających środków. Uwzględniając powyższe stwierdził, że skarga znajduje oparcie w art. 69 i art. 67 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że rola sądu sprowadza się do badania działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania organu w załatwianiu spraw poprzez wydanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji administracyjnej. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonych decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Ustawodawca precyzyjnie określił warunki przyznawania pomocy społecznej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.), zwanej dalej: "ustawą". Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy - w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może być on przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Dodatkowo ustawodawca w art. 2, art. 3 i art. 4 ustawy wskazał, iż pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, przy czym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. W art. 2 ust. 1 ustawy zawarta jest jedna z konstytucyjnych zasad, na których opiera się ustrój Rzeczypospolitej Polskiej i zarazem fundamentalna zasada pomocy społecznej. Jest to zasada pomocniczości (subsydiarności). Treść tej zasady kształtowana przez prawne uregulowania, odwołuje się do samodzielności obywateli i wspólnot w realizacji zadań publicznych. Państwo powinno wspomagać jednostki, rodziny, grupy i nie powinno przejmować zadań, które mogą one samodzielnie wykonywać. Ingerencja państwa lub większych wspólnot powinna zaś następować tylko w przypadku gdy zadania przekraczają możliwości jednostki lub małej wspólnoty. Zgodnie z zasadą subsydiarności państwo nie może ograniczać inicjatywy obywateli, wyręczać ich, pozbawiać możliwości wyboru, ani przejmować za nich odpowiedzialności. Należy umacniać pierwszeństwo i autonomię jednostki. Z zasady tej wynika nie tylko zachęta do działania, ale wręcz dezaprobata dla pasywności i nadopiekuńczości państwa (zob. I. Sierpowska, Komentarz do ustawy dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, Wydawnictwo ABC, 2009). W doktrynie wskazuje się, iż zasada subsydiarności wyraża spoczywającą na jednostce powinność pełnego wykorzystania własnych zasobów, możliwości oraz uprawnień w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej. Jeżeli jednostka nie uczyni zadość owej powinności, to brak po jej stronie podstawowej przesłanki do udzielenia wsparcia z pomocy społecznej. Pomoc społeczną jednostka może otrzymać dopiero wówczas, gdy wykorzysta, po pierwsze swoje uprawnienia, po drugie własne zasoby i możliwości, przez które należy rozumieć nie tylko sytuację materialną, ale również właściwości psychofizyczne, kwalifikacje zawodowe, aktywność jednostki w rozwiązywaniu własnych i rodzinnych problemów oraz jej gotowość współdziałania w tym celu z innymi. W art. 4 ustawy określony jest kolejny cel pomocy społecznej – aktywizacja świadczeniobiorców. Zgodnie z tą zasadą należy, przy współpracy beneficjenta, wykształcić u niego poczucie odpowiedzialności i wskazać mu możliwości samodzielnego radzenia sobie z problemami. Obowiązek współdziałania świadczeniobiorców z jednostkami i pracownikami pomocy społecznej został wielokrotnie zaakcentowany w ustawie. Przez współdziałanie osoby ubiegającej się o pomoc należy rozumieć gotowość do podjęcia współpracy z pracownikiem socjalnym oraz skorzystanie z uzasadnionych rozsądnych propozycji pracowników socjalnych, pomagających osobie i rodzinie przezwyciężyć trudne sytuacje życiowe. Egzekwowanie od świadczeniobiorcy obowiązku współdziałania jest niezwykle ważne, w przeciwnym bowiem wypadku pomoc ograniczać się będzie do prostego rozdawnictwa świadczeń i braku eliminacji źródeł problemów społecznych. Przepisy dotyczące pomocy społecznej nie nakładają na organy administracji obowiązku zapewnienia środków na zakup opału. Prawo do świadczeń z pomocy społecznej zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł i posiadane dochody nie pozwalają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. W niniejszej sprawie Organy administracji ustaliły, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności do 30 listopada2014r., a źródłem jego utrzymania jest zasiłek stały w kwocie 529 zł oraz uzyskiwane zasiłki celowe. Bezsporne w sprawie jest zatem, że skarżący spełnia kryteria do przyznania mu pomocy w formie zasiłku celowego. Nie oznacza to jednak obowiązku automatycznego przyznania skarżącemu zasiłku w żądanej przez niego kwocie wykazanej we wniosku z dnia 4 stycznia 2013 r. Skarżący posiadał bowiem zapas opału, gdyż w dniu 27 grudnia 2012 r. kupił 0,5 tony węgla do ogrzewania zajmowanego lokalu mieszkalnego (o pow. 14,30 m²). Środki na ten zakup w wysokości 330 zł skarżący uzyskał z zasiłku celowego na zakup 0,5 tony węgla, wypłaconego w dniu 21 grudnia 2012 r. W sprawie nie jest również sporne, że skarżący otrzymuje systematyczną pomoc także na zakup żywności, leków, butli gazowych, odzieży i obuwia, co wraz z zasiłkiem stałym w 2012 r. stanowiło kwotę ponad 900 zł miesięcznie. W styczniu 2013 r. również przyznano skarżącemu zasiłki celowe w łącznej kwocie 284 zł, zatem wraz z zasiłkiem stałym, skarżący dysponował w tym miesiącu kwotą 813 zł. Należy zauważyć, że kwoty te znacznie wykraczają poza minimum socjalne i przy racjonalnym gospodarowaniu oraz współdziałaniu skarżący jest w stanie zabezpieczyć podstawowe potrzeby swojego jednoosobowego gospodarstwa. Zaznaczyć przy tym należy, że bez podstawy prawnej jest pogląd skarżącego, jakoby zasiłku stałego nie mógł przeznaczyć na zakup opału, gdyż tę potrzebę winien zaspokoić wyłącznie z zasiłku celowego. Stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy, zasiłek stały jest świadczeniem przyznawanym obligatoryjnie, w przypadku gdy ubiega się o niego pełnoletnia osoba samotnie gospodarującej, niezdolna do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolna do pracy, a jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W ustawie nie określono przeznaczenia tego świadczenia, lecz nie może budzić wątpliwości, że jego celem jest zapewnienie osobie niezdolnej do uzyskania dochodu ("niezdolnej do pracy") środków na bieżącą egzystencję. Zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym, które może być przyznane w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Przykładowe wyliczenie w art. 39 ust. 2 ustawy celów, na który może być przyznany ten zasiłek nie oznacza, że osoba spełniająca przesłanki do otrzymania tej pomocy winna zrealizować zgłoszoną potrzebę (m.in. pokrycie części lub całości kosztu zakupu opału), wyłącznie z uzyskanego zasiłku celowego przyznanego na dany cel. Wobec powyższego, wyłącznie skarżący decyduje o sposobie rozdysponowania kwoty posiadanego zasiłku stałego. Oceniając zaskarżoną decyzję, podkreślić również należy, że przy ograniczonych możliwościach finansowych Ośrodka, uwzględnienie wniosku skarżącego pozbawiłoby pomocy inne osoby potrzebujące, co pozostawałoby w sprzeczności nie tylko z zasadą solidaryzmu społecznego, ale także z celami ustawy o pomocy społecznej. W tej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że odmawiając skarżącemu przyznania kolejnego zasiłku celkowego na zakup opału, organy postąpiły w sposób arbitralny i dyskryminujący skarżącego. Niemożność uwzględnienia wniosku podyktowana była bowiem nie tylko faktem, że skarżący miał zapewniony opał w dacie rozpoznawania przedmiotowego wniosku, ale także możliwościami finansowymi, jakimi dysponował organ pierwszej instancji i zwiększona liczba podopiecznych. Przy ocenie prawidłowości zaskarżonych decyzji nie bez znaczenia bowiem pozostaje fakt, że środki na pomoc społeczną muszą zabezpieczyć potrzeby związane z całym rokiem i uwzględniać potrzeby wszystkich podopiecznych, w tym tych gospodarstw domowych, gdzie na utrzymaniu są uczące się dzieci, a dochody rodziny są znacznie poniżej minimum socjalnego. Wiadomym jest, że ze względu na dużą ilość osób takiej pomocy potrzebujących i ograniczone możliwości budżetowe organów pomocy społecznej, potrzeby takich osób nie mogą być zaspokojone w całości. Pozostaje też dodać, że pomoc w formie zasiłku celowego jest pomocą fakultatywną przyznawaną w ramach tzw. uznania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie organy szczegółowo przeanalizowały sytuację skarżącego i przyznały mu pomoc w odpowiedniej wysokości, wyczerpująco uzasadniając swoje stanowisko. W ocenie Sądu, zaskarżonej decyzji nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego, gdyż organ szczegółowo wskazał, czym kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia i argumentacja ta zasługuje na akceptację. Niezasadne jest tez wywód, że skarga jest słuszna w świetle art. 67 i art. 69 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 67 ust. 1 obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa, natomiast na mocy ust. 2 art. 67 obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i nie mający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, którego zakres i formy określa ustawa. Stosownie zaś do art. 69 Konstytucji RP, osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Z treści cytowanych przepisów nie da się wyprowadzić prawa do konkretnej postaci świadczenia społecznego, gdyż zawierają one tylko upoważnia dla ustawodawcy do określenia zakresu i form zabezpieczenia społecznego. Nie można z ich treści wywodzić obowiązku organów administracji do zapewnienia każdemu obywatelowi, w tym niepełnosprawnemu i pozostającemu bez pracy, świadczenia z pomocy społecznej, zapewniającego zaspokojenie wszelkich niezbędnych potrzeb. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić. O kosztach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu rozstrzygnięto na podstawie art. 250 powołanej ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło