II SA/Ol 494/13

PostanowienieWSA w Olsztynie2013-07-03

Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, należy jej ustanowić adwokata z urzędu, jeśli nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania?
Ratio decidendi
Strona, która jest ustawowo zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, może uzyskać ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W takich okolicznościach koszty ustanowienia adwokata stanowią jedyne koszty postępowania, a trudna sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie tej formy pomocy prawnej.
Stan faktyczny
Skarżący D. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z zasiłku stałego i celowego, a jego miesięczne wydatki (leki, opłaty za lokal, przejazdy) znacząco obciążają jego skromne dochody. Nie wykazał żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia ustanowić dla skarżącego adwokata. We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – D. P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. W rubryce nr 10 wykazał dochody z tytułu zasiłku stałego w kwocie 529 zł, w rubryce nr 7.1. wskazał, iż zajmuje "mieszkanie komunalne", natomiast w rubrykach nr 5 i 11 dodał, iż jest osobą niepełnosprawną "[...]" i wskazał wysokość miesięcznych wydatków (leki 350-400 zł, "opłaty za lokal 8.85 zł", "przejazdy, dojazdy" 58 zł, "komputer, drukowanie" 39,50 zł, "pranie, środki czystości" 42 zł). Skarżący nie wykazał jednocześnie żadnych zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż skarżący otrzymuje stałe wsparcie z ośrodka pomocy społecznej także w formie zasiłków celowych. Wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje jedynie kwestia ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi na ustawowe zwolnienie skarżącego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, koszty związane z ustanowieniem adwokata, stanowią w warunkach niniejszej sprawy jedyne koszty postępowania. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, iż nie pozwala ona na poniesienie przedmiotowych kosztów bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Zauważyć należy, iż sytuacja życiowa skarżącego zmusza go do utrzymywania się w całości ze świadczeń z pomocy społecznej. W tej sytuacji, za obiektywnie niemożliwe uznać należy zabezpieczenie środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika, a skarżący nie posiada środków majątkowych, które umożliwiłyby mu ich poniesienie. W konsekwencji, za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącego adwokata i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło